Đề nghị phân cấp mạnh cho cấp xã trong quản lý thanh tra môi trường

Đề nghị bảo đảm nguyên tắc người gây ô nhiễm phải trả tiền

Ngày 28.10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 10, Quốc hội thảo luận tại hội trường về kết quả giám sát chuyên đề “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường (BVMT) kể từ khi Luật BVMT năm 2020 có hiệu lực thi hành”.

Đại biểu Nguyễn Tâm Hùng (đoàn TPHCM) cơ bản tán thành với nội dung báo cáo của Đoàn giám sát và dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về Chuyên đề việc thực hiện chính sách pháp luật về BVMT từ khi Luật BVMT có hiệu lực (Nghị quyết).

Tuy nhiên, theo đại biểu, tình trạng ô nhiễm không khí nước thải và ngập úng đô thị, bụi mịn trong không khí đang trở thành thách thức lớn tại các thành phố lớn, trong đó có Hà Nội và TPHCM.

Đại biểu đề nghị Quốc hội xem xét xác định nghị quyết cần quy định các chỉ tiêu bắt buộc có lộ trình rõ ràng, kèm theo cơ chế gắn trách nhiệm người đứng đầu nếu chưa đạt.

Việc xử lý dứt điểm các cơ sở gây ô nhiễm, ảnh hưởng nghiêm trọng chưa đạt yêu cầu, đề nghị cần phải giao thời hạn hoàn thành trước năm 2026, đồng thời áp dụng bổ sung với cơ sở chậm xử lý để bảo đảm nguyên tắc người gây ô nhiễm phải trả tiền.

Về phân loại rác tại nguồn và trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, lộ trình thực hiện còn chậm, thiếu hạ tầng đồng bộ.

Đại biểu đoàn TPHCM đề nghị Quốc hội xem xét quy định bắt buộc phân loại tối thiểu ba dòng rác về hữu cơ, về tái chế và còn lại bắt đầu từ ngày 1.1.2027. Đồng thời, thí điểm cơ chế trả phí theo khối lượng ở các đô thị đặc biệt, có hỗ trợ cho các hộ nghèo.

Về hoàn thiện pháp luật, đại biểu Nguyễn Tâm Hùng tán thành chủ trương sửa Luật BVMT năm 2020 vào đầu nhiệm kỳ tới.

Song trước mắt cần sửa ngay một số nội dung phân loại rác thải sinh hoạt, điều kiện kinh doanh dịch vụ môi trường, khung pháp lý sàn carbon và phân cấp mạnh cho cấp xã trong quản lý thanh tra môi trường tại cơ sở.

Tạo cơ chế đặc thù, khuyến khích tư nhân tham gia đầu tư

Trong khi đó, đại biểu Lý Anh Thư (đoàn An Giang) chỉ ra hệ thống hạ tầng kỹ thuật BVMT hiện nay còn thiếu đồng bộ, manh mún và chưa được ưu tiên đầu tư đúng mức.

Theo đại biểu, nhiều địa phương thiếu hệ thống xử lý nước thải, chất thải rắn, đặc biệt ở vùng nông thôn và làng nghề. Các công trình xử lý môi trường thường xếp sau các dự án hạ tầng kinh tế - xã hội khác như giao thông, trường học, bệnh viện. Nguồn vốn phân bổ nhỏ lẻ, kéo dài; quy hoạch, quỹ đất và cơ chế thu hút đầu tư còn bất cập.

Để khắc phục những tồn tại và đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững, đại biểu Lý Anh Thư đề nghị, cần xác định đầu tư hạ tầng kỹ thuật BVMT là hạ tầng thiết yếu, ngang tầm với hạ tầng kinh tế - xã hội khác.

Các dự án về thu gom, xử lý nước thải, chất thải rắn, phục hồi môi trường phải được xếp thứ tự ưu tiên trong danh mục đầu tư công trung hạn và được gắn với chỉ tiêu phát triển của từng ngành, từng địa phương.

Cần rà soát, thống kê các dự án hạ tầng môi trường chậm tiến độ hoặc thiếu vốn, để có phương án giải quyết dứt điểm về vốn, quỹ đất, quy hoạch và nhà đầu tư.

Đồng thời, tạo cơ chế đặc thù thu hút nguồn lực xã hội hóa, khuyến khích khu vực tư nhân tham gia đầu tư, quản lý, vận hành hệ thống xử lý chất thải.

Đọc bản gốc tại đây