Đề xuất hạ độ tuổi nhận trợ cấp hưu trí xuống 70 tuổi: Mở rộng phạm vi bảo vệ an sinh

Theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, từ ngày 1.7.2025, công dân Việt Nam từ đủ 75 tuổi trở lên, không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng và có văn bản đề nghị thì được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Riêng người từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi thuộc hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo, nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định, cũng được hưởng chính sách này.

Hiện nay, Bộ Nội vụ đang nghiên cứu phương án hạ độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ 75 xuống 70 tuổi.

Với những người lao động tự do lớn tuổi, việc tiếp tục phải làm việc để duy trì cuộc sống là thực tế không hiếm gặp.

Đã ở độ tuổi ngoài 70, bà Chu Thị Lyn - quê Thanh Hóa, mắc nhiều bệnh như viêm tuyến nước bọt, viêm khớp gối nhưng vẫn phải lên Hà Nội bán hàng rong để kiếm thêm thu nhập. Công việc kéo dài mỗi ngày khiến những cơn đau của bà thường trở nên nặng hơn sau khi trở về nơi ở.

Không có lương hưu, tuổi đã cao nhưng bà Lyn vẫn phải tiếp tục lao động để trang trải cuộc sống, mua thuốc cho bản thân và lo cho người chồng mù lòa ở quê.

Với những lao động tự do như bà, khả năng tạo thu nhập ngày càng hạn chế khi tuổi cao, trong khi các khoản chi tiêu thiết yếu vẫn phải duy trì.

"Nếu được thì những người lớn tuổi không có lương hưu như tôi có thêm một khoản hỗ trợ, bớt phần nào gánh nặng cuộc sống", bà Lyn bày tỏ.

Trao đổi với Lao Động, TS Phạm Ngọc Toàn - Giám đốc Trung tâm Thông tin phân tích dự báo chiến lược và dịch vụ công thuộc Viện Khoa học Tổ chức Nhà nước và Lao động (Bộ Nội vụ) - đề xuất giảm độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xuống 70 tuổi thực chất là việc mở rộng phạm vi bảo vệ an sinh đối với nhóm người cao tuổi chưa được hệ thống đóng góp bảo vệ đầy đủ.

Theo TS Phạm Ngọc Toàn, đề xuất này phù hợp với cách tiếp cận xây dựng hệ thống bảo hiểm xã hội đa tầng. Trong đó, lương hưu dựa trên quá trình đóng góp vẫn là nền tảng bảo đảm thu nhập khi về già đối với người lao động đủ điều kiện. Trợ cấp hưu trí xã hội đóng vai trò là tầng bảo đảm cơ bản cho những người chưa có sự bảo đảm đầy đủ từ hệ thống đóng góp.

“Trợ cấp hưu trí xã hội không thay thế bảo hiểm xã hội mà bổ sung vào khoảng trống của hệ thống bảo hiểm xã hội”, TS Phạm Ngọc Toàn phân tích.

Theo ông, việc chi trợ cấp hưu trí xã hội có thể mang lại những lợi ích xã hội nhất định, trước hết là bảo đảm một mức thu nhập cơ bản cho người cao tuổi, giảm nguy cơ rơi vào nghèo khi khả năng lao động suy giảm và chia sẻ một phần trách nhiệm chăm sóc, bảo đảm an sinh với gia đình.

Vì vậy, khi xem xét việc mở rộng diện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, cần đánh giá đồng thời cả khả năng cân đối nguồn lực ngân sách và hiệu quả an sinh mà chính sách mang lại.

Việc hạ tuổi hưởng trợ cấp cũng cần được đặt trong tổng thể quá trình mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội, để ngày càng nhiều người có nguồn thu nhập ổn định khi về già.

TS Phạm Ngọc Toàn nhấn mạnh, một hệ thống an sinh tốt cần hướng tới ba yêu cầu là bao phủ rộng, bảo vệ đủ và bảo đảm tính bền vững về nguồn lực.

Về lâu dài, trợ cấp hưu trí xã hội nên được xem là lớp bảo đảm cuối cùng, trong khi mục tiêu căn bản vẫn là mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội dựa trên đóng góp, để ngày càng nhiều người cao tuổi có thể sống bằng thành quả tích lũy của mình.

Đọc bản gốc tại đây