Đưa y học cổ truyền trở thành động lực chăm sóc sức khỏe cộng đồng

Khai mở tiềm năng y học cổ truyền trong kỷ nguyên mới

Y, dược cổ truyền là bộ phận quan trọng của nền y học Việt Nam, luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm bảo tồn, phát triển và phát huy giá trị.

Nhiều chủ trương, chính sách lớn đã được ban hành nhằm thúc đẩy lĩnh vực này, trong đó có Nghị quyết số 20-NQ/TW về tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; Kết luận số 86-KL/TW năm 2024 của Ban Bí thư về tiếp tục phát triển nền y học cổ truyền Việt Nam.

Đặc biệt, Nghị quyết số 72-NQ/TW năm 2025 của Bộ Chính trị đã nhấn mạnh yêu cầu phát huy tiềm năng và thế mạnh của y học cổ truyền, tăng cường kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại trong đào tạo nhân lực, phòng bệnh và điều trị.

Tại buổi làm việc với Bộ Y tế ngày 20.5.2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: Phát triển y học cổ truyền, chăm sóc sức khỏe nhân dân tốt hơn trong thời kỳ mới.

Y học cổ truyền đang đứng trước cơ hội phát triển lớn khi đất nước bước vào giai đoạn mới. Theo đó, lĩnh vực này cần được phát triển trên cơ sở kế thừa tinh hoa dân tộc, kết hợp với khoa học công nghệ hiện đại, trở thành bộ phận quan trọng của nền y học quốc gia và nguồn lực cho phát triển đất nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu xây dựng hệ sinh thái y học cổ truyền gắn với kinh tế sức khỏe, văn hóa và du lịch; phát triển các trung tâm chăm sóc sức khỏe, khu dưỡng sinh, làng dược liệu và vùng trồng dược liệu theo hướng bền vững.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng đề nghị xây dựng thương hiệu quốc gia về y học cổ truyền Việt Nam gắn với kinh tế sức khỏe và du lịch chữa lành; sớm ban hành Chiến lược phát triển y học cổ truyền đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

“Tinh thần chung là biến di sản y học cổ truyền thành nguồn lực phát triển đất nước và chăm sóc sức khỏe nhân dân tốt hơn trong thời kỳ mới” - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.

Gỡ điểm nghẽn để y học cổ truyền bứt tốc

Những chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về y học cổ truyền có ý nghĩa quan trọng. Đây không chỉ là câu chuyện của một chuyên ngành y tế, mà là câu chuyện của văn hóa dân tộc, của khoa học công nghệ, của kinh tế sức khỏe, của chất lượng dân số và sâu xa hơn là của sức mạnh mềm quốc gia.

Theo thống kê của Bộ Y tế, hiện cả nước có 5 bệnh viện y học cổ truyền trực thuộc Bộ Y tế và các bộ, ngành; 61 bệnh viện y học cổ truyền cấp tỉnh, thành phố cùng 10 bệnh viện y học cổ truyền tư nhân.

Năm 2025, số lượt khám chữa bệnh bằng y học cổ truyền đạt gần 7 triệu lượt, chiếm khoảng 3,3% tổng số lượt khám chữa bệnh trên toàn quốc. Trong đó, tỉ lệ khám bệnh bằng y học cổ truyền đạt 11% ở tuyến tỉnh, 16% ở tuyến huyện và 24% ở tuyến xã.

Danh mục thuốc y học cổ truyền được Quỹ Bảo hiểm y tế chi trả hiện gồm 229 thuốc đông y, thuốc từ dược liệu và 349 vị thuốc cổ truyền, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ của người dân.

Dù vậy, Bộ Y tế cho biết tỉ lệ khám chữa bệnh bằng y học cổ truyền tại tuyến y tế cơ sở đang có xu hướng giảm. Tỉ trọng chi cho thuốc y học cổ truyền trong tổng chi thuốc mới chỉ đạt khoảng 5,42% trong năm 2025.

Bên cạnh đó, chất lượng dịch vụ giữa các vùng, miền còn chênh lệch; nguồn nhân lực ở nhiều địa phương chưa đáp ứng yêu cầu cả về số lượng lẫn chất lượng. Công tác nghiên cứu khoa học, thử nghiệm lâm sàng, đánh giá hiệu quả điều trị cũng chưa được đầu tư tương xứng.

Theo Bộ Y tế, trong những năm qua, mạng lưới khám chữa bệnh y học cổ truyền đã từng bước được củng cố. Nhiều kỹ thuật chuyên sâu được triển khai hiệu quả, góp phần giảm tải cho tuyến trên, nâng cao chất lượng điều trị và sự hài lòng của người bệnh.

Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, y học cổ truyền đang ngày càng khẳng định vai trò trong hệ thống chăm sóc sức khỏe nhân dân, song vẫn còn nhiều bất cập cần được tháo gỡ để phát huy hết tiềm năng.

Như việc tổ chức khám chữa bệnh bảo hiểm y tế trong lĩnh vực y học cổ truyền ở một số địa phương vẫn thiếu đồng bộ. Năng lực cung ứng dịch vụ giữa các tuyến còn chênh lệch, trong khi quy trình chuyển tuyến, tiếp nhận người bệnh và đăng ký khám chữa bệnh ban đầu chưa thực sự phù hợp với đặc thù chuyên ngành cũng như nhu cầu ngày càng tăng của người dân.

Hoàn thiện cơ chế để phát huy thế mạnh

Theo Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà, việc hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn hiện nay có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe bằng y học cổ truyền ngày càng tăng.

Bộ Y tế sẽ nghiên cứu xây dựng danh mục bệnh, nhóm bệnh được phép khám chữa bệnh trực tiếp tại các cơ sở chuyên sâu về y, dược cổ truyền. Điều này sẽ giúp người bệnh mắc các bệnh mạn tính, bệnh cần phục hồi chức năng hoặc điều trị dài ngày tiếp cận dịch vụ phù hợp nhanh hơn, giảm thủ tục hành chính và bảo đảm quyền lợi bảo hiểm y tế.

Cùng với đó, việc hiện đại hóa sản xuất các bài thuốc cổ phương, bài thuốc gia truyền, phát triển thuốc mới từ dược liệu và mở rộng các dịch vụ kỹ thuật cao trong y học cổ truyền được xác định là những nhiệm vụ cấp thiết.

Trong bối cảnh dân số già hóa nhanh, gánh nặng bệnh tật gia tăng, y học cổ truyền được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng hơn trong chăm sóc sức khỏe ban đầu, lão khoa, phục hồi chức năng và chăm sóc tại nhà, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

Đọc bản gốc tại đây