Gia Lai chạy đua tìm lại danh tính liệt sĩ
Gia Lai - Từ những ngôi mộ chưa xác định được danh tính, các lực lượng chức năng đang nỗ lực lấy mẫu ADN để sớm tìm lại tên tuổi cho các anh hùng liệt sĩ.
Vượt khó tìm danh tính liệt sĩ
Nhiều tháng qua, các đơn vị chức năng tỉnh Gia Lai đang dốc sức triển khai "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin", với mong mỏi sớm tìm lại tên tuổi cho những anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc.
Các nhiệm vụ rà soát, chuẩn hóa dữ liệu, thu nhận mẫu, số hóa thông tin, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN, cùng công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trong và ngoài nước được triển khai đồng bộ, chặt chẽ.

Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn gặp nhiều khó khăn. Sau nhiều năm, địa hình, địa vật ở nhiều khu vực đã thay đổi; nguồn thông tin phục vụ tìm kiếm ngày càng khan hiếm; nhiều nhân chứng lịch sử tuổi cao, sức khỏe giảm sút nên thông tin cung cấp không còn đầy đủ. Nhiều hài cốt đã được quy tập, an táng từ nhiều năm trước, chịu tác động của điều kiện tự nhiên nên việc lấy mẫu càng khó khăn hơn.

Dù vậy, với sự vào cuộc quyết liệt, đến nay tỉnh đã hoàn thành khảo sát, rà soát, kiểm đếm tại 119 nghĩa trang liệt sĩ; kiểm đếm, đối chiếu và cập nhật dữ liệu đối với 41.999 phần mộ liệt sĩ, gồm 18.116 mộ có đầy đủ thông tin, 11.832 mộ có một phần thông tin, còn lại là những mộ chưa có thông tin.
Đến ngày 18.7, các đơn vị đã khai quật tại 19 nghĩa trang liệt sĩ, trong đó 13 nghĩa trang hoàn thành việc lấy mẫu. Tổng số mộ được khai quật là 2.860, trong đó 1.857 mẫu đủ điều kiện, 1.003 mẫu không đủ điều kiện; 1.566 mẫu đã được bàn giao cho Viện Pháp y Quân đội (Bộ Quốc phòng).

Theo Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Gia Lai, dù nguồn thông tin ngày càng hạn chế, nhiều địa bàn thay đổi lớn sau chiến tranh, nhưng chất lượng khảo sát, xác minh từng bước được nâng lên. Việc ứng dụng cơ sở dữ liệu và đối chiếu thông tin đã góp phần nâng cao hiệu quả tìm kiếm, hạn chế việc triển khai dàn trải, sử dụng hiệu quả nguồn lực.
Những người đi tìm tên cho liệt sĩ
Từ sáng sớm, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Cơ (xã Đức Cơ), các tổ công tác quân đội, y tế và chính quyền địa phương khẩn trương phối hợp thực hiện các công đoạn khai quật, lấy mẫu, ghi chép, số hóa thông tin và hoàn nguyên phần mộ. Với hơn 1.500 phần mộ chưa xác định được danh tính, đây là nghĩa trang có khối lượng công việc lớn nhất tỉnh.
Theo bác sĩ Nguyễn Thị Thu Hà - Trung tâm Y tế xã Đức Cơ, với nhiều cán bộ y tế, đây là lần đầu tiên thực hiện nhiệm vụ đặc biệt này. "Lần đầu đi lấy mẫu có chút run, nhưng rồi dần quen. Dù nắng hay mưa, anh em đều cố gắng khắc phục để hoàn thành nhiệm vụ", bác sĩ Hà chia sẻ.

Cùng với lực lượng y tế, nhiều chiến sĩ dân quân cũng lần đầu tham gia lấy mẫu hài cốt liệt sĩ. Tại các nghĩa trang liệt sĩ, những người lính trẻ đều chung quyết tâm nỗ lực hết mình để góp phần đưa các liệt sĩ trở về với tên tuổi và gia đình sau nhiều thập kỷ.
Anh Đặng Hoàng Bửu - Tiểu đội trưởng Dân quân thường trực xã Bình Hiệp - cho biết, đây là lần đầu anh tham gia nhiệm vụ lấy mẫu hài cốt liệt sĩ. Dù thời tiết nắng nóng, cả tổ vẫn nỗ lực làm việc với mong muốn góp phần sớm xác định danh tính các liệt sĩ.
"Khi khai quật các phần mộ, nhiều hài cốt sau thời gian dài đã không còn nguyên vẹn. Chúng tôi cố gắng tìm thêm các di vật để hỗ trợ công tác giám định ADN, qua đó tăng cơ hội xác định danh tính cho các bác", anh Bửu cho hay.
Theo đại tá Phạm Văn Đạt - Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Gia Lai, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thành tiến độ mà còn phải bảo đảm độ chính xác cao nhất, với mục tiêu tìm lại tên tuổi cho các anh hùng liệt sĩ.
"Dù đây là nhiệm vụ mới, chưa từng có tiền lệ và rất đặc thù, khó khăn, nhưng cán bộ, chiến sĩ và nhân viên trực tiếp lấy mẫu đều phát huy tinh thần trách nhiệm cao, bảo đảm tiến độ đề ra", đại tá Phạm Văn Đạt cho biết.
Mỗi mẫu ADN được lấy là thêm một cơ hội xác định danh tính liệt sĩ; mỗi kết quả giám định thành công là thêm một gia đình được nối lại sợi dây đoàn tụ sau hàng chục năm mòn mỏi chờ tin.
Với Gia Lai, vùng đất từng là chiến trường ác liệt, nơi còn hàng nghìn phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính, các cấp, ngành và lực lượng vũ trang đang nỗ lực từng ngày để đưa các liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương.
Xem bản gốc tại đây.