Gỡ điểm nghẽn năng lượng để TPHCM tăng trưởng hai con số

Trong bối cảnh TPHCM đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, nhu cầu năng lượng được dự báo tăng mạnh, đặc biệt khi thành phố đẩy mạnh phát triển công nghiệp, kinh tế số và trung tâm dữ liệu. Vì vậy, việc bảo đảm nguồn năng lượng không chỉ là yêu cầu cấp bách mà còn là yếu tố quyết định khả năng thu hút đầu tư và tăng trưởng bền vững.

Theo ông Nguyễn Thanh Toàn - đại diện Hiệp hội Năng lượng tái tạo TPHCM, dưới góc độ nhà đầu tư, hiệu quả tài chính là yếu tố then chốt. Tuy nhiên, hiện chỉ khoảng 20% doanh nghiệp tham gia đầu tư điện mặt trời mái nhà, còn khu vực hộ gia đình vẫn rất hạn chế.

Nguyên nhân chính, theo ông Toàn, nằm ở giá mua điện dư chưa đủ hấp dẫn. Dù sắp tới tỉ lệ bán điện dư có thể được nâng lên 50%, nhưng mức giá hiện hành vẫn thấp so với kỳ vọng. Thời gian hoàn vốn khoảng 8 năm tương đương thời gian trả nợ vay khiến nhiều nhà đầu tư còn dè dặt.

“Chỉ khi giá mua điện dư tiệm cận chi phí đầu tư thì mới có thể tạo động lực mạnh mẽ cho thị trường" - ông Toàn nhận định. Bên cạnh đó, việc kết hợp điện mặt trời mái nhà với hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả khai thác và cân bằng với điện lưới.

Ở góc độ quản lý, ông Thái Thanh Sơn - Trưởng phòng Doanh nghiệp và Kinh tế tập thể, Sở Tài chính TPHCM, cho biết để đạt mục tiêu tăng trưởng năm 2026, thành phố cần huy động khoảng 1,18 triệu tỉ đồng vốn đầu tư toàn xã hội, trong đó có khoảng 11 tỉ USD từ FDI. Riêng lĩnh vực công nghiệp đặt mục tiêu tăng trưởng cao, kéo theo nhu cầu điện phải tăng tối thiểu 7%.

Thành phố cũng đang gắn quy hoạch phát triển với bảo đảm năng lượng, đặc biệt là các khu công nghệ thông tin, trung tâm dữ liệu - những lĩnh vực tiêu thụ điện lớn. Cùng với đó, các ngành công nghiệp, đô thị, thương mại và dịch vụ tiếp tục mở rộng, làm gia tăng áp lực lên hệ thống điện.

Trong thời gian tới, khi TPHCM xây dựng luật đô thị đặc biệt, việc bổ sung cơ chế hỗ trợ cho doanh nghiệp và hộ gia đình được xem là cần thiết. Các sở, ngành đang phối hợp đề xuất chính sách để trình cấp có thẩm quyền, làm cơ sở triển khai đồng bộ.

Theo bà Nguyễn Thị Kim Ngọc - Phó Giám đốc Sở Công Thương TPHCM, thành phố đã xác định 6 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm bảo đảm an ninh năng lượng. Trong đó, ưu tiên phát triển cân đối các nguồn điện, đẩy nhanh các dự án điện khí LNG, thúc đẩy công nghiệp khí và đặc biệt là tăng tỉ trọng năng lượng tái tạo.

Thành phố cũng khuyến khích mô hình điện tự sản xuất, tự tiêu thụ, nhất là điện mặt trời mái nhà, đồng thời đẩy mạnh sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả. Các doanh nghiệp được kêu gọi chuyển sang sử dụng năng lượng xanh nhằm giảm áp lực lên hệ thống điện.

Hiện TPHCM đã có hơn 22.000 hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất khoảng 1.832 MWp. Tuy nhiên, tiềm năng phát triển vẫn còn rất lớn, nhất là ở khu vực dân cư và thương mại.

Để khai thác hiệu quả, thành phố sẽ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như tăng cường truyền thông, đa dạng hóa nguồn vốn (tín dụng xanh, vốn ưu đãi), hỗ trợ kỹ thuật, chuyển đổi số trong ngành năng lượng và xây dựng bản đồ tiềm năng điện mặt trời.

Đáng chú ý, định hướng phát triển điện mặt trời mái nhà sẽ gắn với hệ thống lưu trữ năng lượng nhằm khắc phục tính không ổn định, giảm áp lực giờ cao điểm và tối ưu chi phí.

Với các giải pháp đồng bộ từ cơ chế giá đến chính sách hỗ trợ, TPHCM kỳ vọng sẽ tạo cú hích cho điện mặt trời mái nhà, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy tăng trưởng bền vững trong giai đoạn tới.

Đọc bản gốc tại đây