Kỳ vọng về một Việt Nam phát triển xanh và bền vững

Coi thiên nhiên là nền tảng của phát triển bền vững

Bảo vệ môi trường không chỉ là yêu cầu cấp thiết trước những thách thức của biến đổi khí hậu, ô nhiễm và suy giảm tài nguyên, mà còn là điều kiện tiên quyết để các quốc gia phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới. Việc song hành giữa phát triển kinh tế đất nước và bảo vệ môi trường đã được đề cập sâu sắc và mang tầm chiến lược trong bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhân Ngày Môi trường thế giới (5.6) và Ngày Đại dương thế giới (8.6).

Khi các quốc gia trên thế giới đang ráo riết thiết lập những hàng rào kỹ thuật xanh, việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng không còn là một sự lựa chọn mà là con đường bắt buộc để tồn tại và bứt phá.

Tư duy xem thiên nhiên là nền tảng cốt lõi đã đưa môi trường thoát khỏi vị thế của một yếu tố đi kèm, trở thành bệ đỡ quyết định sự ổn định và thịnh vượng của quốc gia. Sáu nhóm nhiệm vụ lớn được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đưa ra trong bài viết chính là bản lề để tháo gỡ tư duy phát triển cũ, tạo đà cho một nền kinh tế tuần hoàn, phát thải thấp và hài hòa với thiên nhiên. Những thông điệp này gửi đi một cam kết mạnh mẽ của Việt Nam với cộng đồng quốc tế về trách nhiệm bảo vệ hành tinh xanh.

Dưới góc nhìn khoa học, Tiến sĩ Trần Văn Miều - Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam nhận định, quan điểm không đánh đổi môi trường để chạy theo những lợi ích kinh tế trước mắt vốn là chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước từ lâu, nhưng nay được nâng tầm thành một triết lý phát triển xuyên suốt.

Môi trường mang tính kế thừa sâu sắc, đòi hỏi thế hệ hôm nay phải có trách nhiệm gìn giữ cho thế hệ mai sau, tuyệt đối không được lạm dụng tài nguyên thiên nhiên vì bất cứ mục tiêu tăng trưởng ngắn hạn nào.

Đối mặt với bài toán khốc liệt của biến đổi khí hậu, một trong những giải pháp mang tính thời đại được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh là việc xây dựng năng lực thích ứng như một hạ tầng chiến lược. Tiến sĩ Trần Văn Miều cho rằng, chìa khóa để hiện thực hóa kết cấu hạ tầng đặc biệt này nằm ở việc thực hiện song hành, nhuần nhuyễn giữa chuyển đổi xanh và chuyển đổi số. Đây là hai nhiệm vụ cốt lõi đã được ghi nhận trong các văn kiện quan trọng của Đảng.

Việc dịch chuyển mạnh mẽ từ nền kinh tế nâu sang nền kinh tế xanh sẽ tạo ra những mô hình tăng trưởng bền vững, đóng góp trực tiếp vào nỗ lực giảm phát thải. Cùng với đó, quá trình chuyển đổi số với việc ứng dụng dữ liệu lớn (Big Data) sẽ đóng vai trò như một bộ não điều phối trung tâm. Hệ thống dữ liệu này giúp các nhà quản lý nắm bắt, đánh giá rủi ro thiệt hại, từ đó đưa ra những quyết sách dựa trên công nghệ tiên tiến nhằm ứng phó chủ động, chuyển từ thế bị động chống đỡ sang tâm thế sẵn sàng chung sống và thích ứng an toàn.

Đưa kinh tế biển xanh trở thành mũi nhọn phát triển

Với lợi thế đường bờ biển dài hơn 3.260 km, hàng ngàn hòn đảo lớn nhỏ cùng 21/34 tỉnh, thành phố tiếp giáp biển, Việt Nam đã và đang sở hữu tiềm năng phát triển khổng lồ từ đại dương. Tuy nhiên, trước thực trạng suy thoái đa dạng sinh học và vấn nạn rác thải nhựa đại dương ngày càng nhức nhối, việc định hình lại phương thức phát triển kinh tế biển có trách nhiệm, gắn với bảo vệ chủ quyền, sinh kế nhân dân và hòa bình trên biển trở nên cấp bách hơn bao giờ hết.

Tiến sĩ Trần Văn Miều cho rằng, chuyển đổi sang mô hình kinh tế biển xanh là điều tất yếu và cần coi đây là kinh tế mũi nhọn để đất nước bứt phá. Không gian biển Việt Nam hiện nay đang mở ra vô vàn cơ hội vàng cho việc đầu tư, tiêu biểu là phát triển năng lượng tái tạo, du lịch sinh thái và dịch vụ hàng hải hiện đại. Đặc biệt, với vị trí chiến lược trên Biển Đông, phát triển kinh tế biển bền vững không chỉ là bài toán nâng tầm kinh tế mà còn là giải pháp căn cơ để xây dựng vành đai an ninh, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

"Dù mục tiêu tăng trưởng kinh tế của đất nước luôn được đặt ra ở mức cao, nhưng với tư duy phát triển kinh tế đi liền với bảo vệ môi trường, chúng ta hoàn toàn có quyền kỳ vọng vào một tương lai phát triển bền vững, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước", Tiến sĩ Trần Văn Miều nhấn mạnh.

Để hiện thực hóa được tầm nhìn chiến lược và những mục tiêu lớn lao này, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự chung tay đổi mới công nghệ của cộng đồng doanh nghiệp và ý thức tự giác của mỗi người dân.

Quá trình chuyển đổi có thể đối mặt với nhiều thách thức, nhưng sự gắn kết chặt chẽ giữa các yếu tố tiến bộ kinh tế, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường sẽ tiếp tục là kim chỉ nam soi đường. Khát vọng về một Việt Nam hội nhập, hùng cường chắc chắn sẽ thành hiện thực trên nền tảng một quốc gia ngày càng xanh tươi, trù phú như tâm nguyện thuở sinh thời của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Đọc bản gốc tại đây