Linh hoạt lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu thay vì đề xuất lên 65 tuổi

Nỗi lo của công nhân

Tốt nghiệp một trường cao đẳng nghề với tấm bằng kỹ thuật, anh Đàm Văn Thủy ở tỉnh Phú Thọ bước chân vào khu công nghiệp từ năm 2009. Sau hơn 10 năm làm việc, mức lương hiện nay của anh Thủy đạt khoảng 14 triệu đồng/tháng. Khoản thu nhập này, theo anh, đủ lo sinh hoạt cá nhân và gửi chút tiền về cho vợ con ở quê.

Trước đây, vợ anh Thủy cũng là công nhân tại khu công nghiệp nơi anh làm việc. Nhưng khi sinh con, chị buộc phải nghỉ và trở lại quê nhà, tìm công việc tại một xưởng giày da gần nhà để tiện chăm con nhỏ.

Anh Thủy cho biết mức lương của mình thuộc nhóm khá trong xưởng, nhưng để đạt được con số như hiện tại, anh phải làm việc xuyên suốt nhiều năm, chấp nhận tăng ca và gắn bó lâu dài. Những lao động mới vào công ty, theo anh, chỉ nhận được lương cơ bản 5-6 triệu đồng, chưa kể phụ cấp hay tăng ca.

Tại phiên thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội ở Quốc hội tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, đại biểu Nguyễn Thiện Nhân (đoàn TPHCM) đề xuất nâng tuổi nghỉ hưu lên 65 với kỳ vọng có thêm 5 triệu lao động phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số. Đề xuất này nhanh chóng nhận được sự quan tâm của người lao động.

Với anh Thủy, anh thẳng thắn bày tỏ mong muốn được nghỉ hưu sớm hơn. "Lao động trực tiếp như chúng tôi tầm 50 tuổi là quá sức rồi. Càng lớn tuổi càng thấy rõ cơ thể không còn theo kịp nhịp làm việc" - anh chia sẻ.

Bước đi thận trọng

TS Bùi Sỹ Lợi - nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban các Vấn đề xã hội của Quốc hội (nay là Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội) cho rằng cần nhìn thẳng vào thực tế chất lượng nguồn lao động Việt Nam. Hiện nay, đa số người lao động Việt Nam làm việc trong điều kiện lao động chân tay, cường độ cao, môi trường độc hại, áp lực lớn.

Theo khảo sát của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (nay là Bộ Nội vụ), trung bình 60% lao động nam và 70% lao động nữ cho rằng sức khỏe giảm rõ rệt sau tuổi 55. Nhiều người làm trong các lĩnh vực xây dựng, dệt may, khai khoáng, vận tải… không thể tiếp tục làm việc hiệu quả sau 60 tuổi.

Trong khi đó, tuổi nghỉ hưu hiện hành (60 với nam, 55 với nữ) đã và đang được điều chỉnh tăng dần theo lộ trình 3 tháng/năm đối với nam và 4 tháng/năm đối với nữ, hướng tới 62 tuổi với nam và 60 tuổi với nữ vào năm 2035. "Đây là bước đi thận trọng, có cơ sở khoa học và xã hội học. Hiện nay chúng ta vẫn đang điều chỉnh theo lộ trình này" - ông nói.

TS Bùi Sỹ Lợi cho rằng vấn đề tăng tuổi nghỉ hưu cần được xử lý linh hoạt và cần phân loại nghề nghiệp. Theo tinh thần Nghị quyết 28-NQ/TW về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH) và Bộ luật Lao động 2019, tuổi nghỉ hưu cần được điều chỉnh theo hướng linh hoạt, phù hợp từng nhóm.

Ông phân tích, với nhóm lao động trí óc, khoa học, quản lý, giáo dục, y tế… có thể làm việc đến 65 tuổi hoặc hơn nếu đủ sức khỏe và tự nguyện. Nhóm lao động nặng nhọc, độc hại, hoặc làm việc theo dây chuyền công nghiệp nên được nghỉ sớm hơn (50-55 tuổi) mà vẫn hưởng đủ quyền lợi BHXH.

Bên cạnh đó, cần cho phép người lao động được quyền lựa chọn nghỉ sớm hoặc muộn trong giới hạn nhất định để bảo đảm công bằng, nhân văn.

Như vậy, việc nâng tuổi nghỉ hưu lên 65 tuổi là cần thiết về dài hạn, nhưng chỉ nên thực hiện theo lộ trình, gắn với nâng cao chất lượng việc làm, sức khỏe nghề nghiệp và điều kiện làm việc.

"Tóm lại, tăng tuổi nghỉ hưu là xu thế nhưng không thể nóng vội, cần lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu phù hợp. Điều quan trọng là phải cải thiện môi trường lao động, sức khỏe nghề nghiệp cho lao động; bố trí, sắp xếp lại lực lượng lao động khoa học; bảo đảm công bằng giữa các nhóm ngành nghề.

Đặc biệt, theo tôi, một lộ trình linh hoạt, nhân văn, có sự đồng thuận của người lao động chính là chìa khóa để chính sách tăng tuổi nghỉ hưu đi vào cuộc sống một cách hiệu quả, bền vững và công bằng" - ông Bùi Sỹ Lợi kiến nghị.

Đọc bản gốc tại đây