Luật Thủ đô 2026 và kỳ vọng xanh hóa đô thị

Điểm khác biệt nhất của Luật Thủ đô 2026 là việc thiết lập một hành lang pháp lý riêng biệt, tối ưu cho công tác bảo vệ môi trường với những cơ chế phân cấp và phân quyền mạnh mẽ. Không dừng lại ở những quy định mang tính định hướng hay khuyến khích, luật mới đã trao quyền chủ động, cho phép Hà Nội tự thiết lập các chế tài xử phạt đặc thù, chủ động quy hoạch không gian đô thị và định hình các biện pháp mạnh tay để xử lý ô nhiễm một cách độc lập.

Chia sẻ về vấn đề này, Tiến sĩ Trần Văn Miều - Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam - bày tỏ sự phấn khởi, cho rằng, đây là một tín hiệu tốt cho môi trường Thủ đô nói riêng cũng như các vấn đề của cả Hà Nội nói chung. Theo góc nhìn của ông, Luật Thủ đô 2026 sở hữu nhiều điểm mới mang tính bứt phá, thay đổi căn bản từ gốc rễ tư duy quản lý, điều hành cho đến phương thức vận hành không gian đô thị hiện đại.

Trong số các quy định đột phá được đề cập trong luật, việc triển khai mô hình vùng phát thải thấp kết hợp với hệ thống giao thông xanh và sạch được nhiều người quan tâm (được đề cập tại điểm e, g, khoản 1 điều 13 Luật Thủ đô 2026). Từ đầu tháng 7 vừa qua, vùng phát thải thấp đã bắt đầu được áp dụng thí điểm tại khu vực vùng lõi Hoàn Kiếm, đi kèm với các chính sách khuyến khích và hỗ trợ người dân hạn chế xe xăng, hay miễn phí xe buýt di chuyển trong Vành đai 1...

Tiến sĩ Trần Văn Miều đánh giá cao việc thành phố không áp dụng các biện pháp cấm đoán một cách cục bộ, mà chủ động xây dựng một lộ trình từng bước.

"Đây là cách tiếp cận văn minh, vừa đủ cứng rắn để dần thay đổi thói quen, vừa tạo điều kiện thuận lợi để người dân thích nghi với các thay đổi, theo đúng tính hợp lý mà Luật Thủ đô năm 2026 đã vạch ra" - Tiến sĩ Miều nhận định.

Sự cộng hưởng mạnh mẽ giữa ý chí chính trị của chính quyền và lợi ích sát sườn của người dân càng được củng cố vững chắc hơn nhờ các cơ chế vận hành vĩ mô mang tính chiến lược. Ở góc độ này, PGS.TS Bùi Thị An - Viện trưởng Viện Tài nguyên, Môi trường và Phát triển cộng đồng - nhận định rằng, Luật Thủ đô 2026 giúp Hà Nội sẽ mạnh tay hành động, từ đó xử lý nghiêm khắc hơn với các hành vi xâm hại môi trường. Đồng thời, giúp tháo gỡ triệt để những vướng mắc pháp lý cho các dự án hạ tầng môi trường trọng điểm vốn bị đình trệ nhiều năm.

"Tuy nhiên, để luật thực sự phát huy tối đa hiệu quả trong thực tế, cần quyết tâm chính trị ở mức cao nhất của đội ngũ lãnh đạo, kết hợp chặt chẽ với sự chung tay hành động từ phía mỗi công dân Thủ đô trong việc gìn giữ môi trường. Bởi môi trường chính là thước đo văn minh của một đô thị" - PGS.TS Bùi Thị An nhấn mạnh.

Việc trao quyền cho Hà Nội từ Luật Thủ đô 2026 sẽ tạo ra một áp lực trách nhiệm lớn, buộc cả doanh nghiệp lẫn các nhà quản lý phải thay đổi hành vi theo hướng bền vững. Sự kết hợp giữa tư duy quản lý, hành động quyết liệt cùng bệ đỡ pháp lý mạnh mẽ sẽ đưa Hà Nội tiến gần hơn đến mục tiêu trở thành một thành phố xanh, đáng sống và phát triển bền vững.

Đọc bản gốc tại đây