Sau sáp nhập thôn, đánh giá toàn diện người hoạt động không chuyên trách

Tại Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ Bộ Nội vụ lần thứ tư nhiệm kỳ 2025-2030 diễn ra ngày 13.7, liên quan đến nhiệm vụ của Vụ Chính quyền địa phương, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình yêu cầu hoàn thiện báo cáo tổng kết việc sắp xếp thôn, tổ dân phố.

Trong đó, báo cáo phải đánh giá toàn diện việc bố trí người hoạt động không chuyên trách ở xã, thôn, tổ dân phố; số lượng người nghỉ việc sau sắp xếp và việc thực hiện chế độ, chính sách đối với nhóm này. Đồng thời, Bộ trưởng giao Vụ Chính quyền địa phương nghiên cứu, tham mưu, hướng dẫn xây dựng mô hình tự quản trong cộng đồng.

Yêu cầu trên được đặt ra trong bối cảnh từ ngày 1.7, các thôn, bản, tổ dân phố mới trên cả nước đã chính thức đi vào hoạt động ổn định, thông suốt.

Cùng với việc kiện toàn tổ chức, nhiều địa phương đang triển khai giải quyết chế độ đối với người hoạt động không chuyên trách.

Theo Điều 10 Nghị định số 154/2025/NĐ-CP, người hoạt động không chuyên trách nghỉ việc do sắp xếp thôn, tổ dân phố được hưởng các chế độ hỗ trợ tùy theo thời gian công tác và số năm còn lại đến tuổi nghỉ hưu.

Người có dưới 5 năm công tác được hưởng trợ cấp một lần theo thời gian công tác, trợ cấp theo số năm công tác và được hỗ trợ thêm 3 tháng phụ cấp hiện hưởng để tìm việc làm.

Người có từ đủ 5 năm công tác trở lên và còn dưới 5 năm đến tuổi nghỉ hưu được hưởng trợ cấp do nghỉ sớm, trợ cấp theo thời gian công tác, hỗ trợ tìm việc làm và được bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Đối với người có từ đủ 5 năm công tác trở lên và còn từ đủ 5 năm trở lên đến tuổi nghỉ hưu, mức trợ cấp được tính theo thời gian công tác và thời gian còn lại đến tuổi nghỉ hưu theo quy định.

TS Đào Hưng - Bộ môn Quản lý công, Khoa Quản trị kinh doanh, Trường Đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TPHCM) - cho rằng, trong bối cảnh tinh gọn bộ máy và yêu cầu phát triển xã hội ngày càng cao, cần có sự đánh đổi nhất định giữa mục tiêu tinh gọn bộ máy và yêu cầu bảo đảm hiệu quả hoạt động. Sau sáp nhập, ưu tiên trước mắt là hệ thống mới vận hành ổn định, thông suốt thay vì chỉ tập trung vào việc giảm số lượng nhân sự.

Từ đó, chuyên gia đưa ra một số khuyến nghị trong quá trình thực hiện chính sách. Trước hết, cần có khoảng thời gian chuyển tiếp từ 3-6 tháng để bàn giao nhân sự. Trong giai đoạn đầu sau sáp nhập, nên duy trì một phần nhân sự cũ nhằm bảo đảm hoạt động liên tục, đồng thời tạo điều kiện để người dân quan sát, đánh giá và lựa chọn những người phù hợp.

Theo TS Đào Hưng, cần hạn chế tối đa việc bố trí nhân sự theo mệnh lệnh hành chính từ trên xuống. "Đội ngũ cán bộ thôn, tổ dân phố là cầu nối giữa người dân và chính quyền, giá trị lớn nhất là niềm tin của người dân. Nếu sắp xếp quá nhanh, không có thời gian đánh giá và lựa chọn, niềm tin này có thể bị ảnh hưởng", ông nói.

Đáng chú ý, TS Đào Hưng cho rằng cần nghiên cứu tăng mức phụ cấp cho đội ngũ này từ nguồn kinh phí dôi dư do sáp nhập và kiêm nhiệm. Theo ông, phần ngân sách tiết kiệm được từ việc giảm đầu mối và giảm số lượng chức danh nên được xem là nguồn lực để nâng cao chế độ đãi ngộ, qua đó tạo động lực cho lực lượng hoạt động ở thôn, tổ dân phố sau sắp xếp.

Đọc bản gốc tại đây