Lương cơ sở dự kiến tăng 8%, chuyên gia đề xuất cải cách cơ chế trả lương
Chuyên gia cho rằng việc tăng lương cơ sở khoảng 8% là tín hiệu tích cực, nhưng cần đi cùng cải cách cơ chế trả lương để giữ chân nhân sự giỏi.
Nhiều người rơi vào trạng thái “chân trong chân ngoài”
Tại tờ trình dự thảo Nghị định điều chỉnh lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức (CBCCVC) và lực lượng vũ trang, Bộ Nội vụ cho biết mức lương cơ sở hiện nay là 2,34 triệu đồng/tháng, tương đương khoảng 56% mức lương tối thiểu vùng bình quân của khu vực doanh nghiệp.
Cơ quan này đề xuất điều chỉnh lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng/tháng, áp dụng từ ngày 1.7.2026.
TS Nguyễn Thụy Vũ - Viện Đào tạo và Nâng cao TPHCM (IFP), cho rằng việc mức lương cơ sở hiện nay chỉ tương đương 56% lương tối thiểu vùng bình quân của khu vực doanh nghiệp tạo ra khoảng cách lớn về thu nhập giữa khu vực công và tư.
Theo bà, điều này tác động trực tiếp đến tâm lý và mức độ gắn bó của CBCCVC theo ba hướng.
Thứ nhất là tâm lý so sánh và thiếu an tâm khi thu nhập chưa đảm bảo mức sống tối thiểu, khiến nhiều người rơi vào trạng thái “chân trong chân ngoài”, khó toàn tâm toàn ý với công việc do áp lực cuộc sống.
Thứ hai là sự suy giảm mức độ gắn bó khi khoảng cách thu nhập quá lớn khiến khu vực công dần mất lợi thế cạnh tranh về nhân sự.
Thứ ba là nguy cơ “chảy máu chất xám”, đặc biệt ở các lĩnh vực như y tế, giáo dục, công nghệ thông tin, khi nhân sự có năng lực có xu hướng chuyển sang khu vực tư nhân - nơi sức lao động được trả công sát với giá trị thị trường hơn.
Theo TS Nguyễn Thụy Vũ, để giữ chân nhân sự trong bối cảnh hiện nay, câu chuyện không chỉ nằm ở tiền lương mà cần giải pháp tổng thể gồm thu nhập, môi trường làm việc, cơ hội phát triển và cơ chế ghi nhận phù hợp.
Cải cách cơ chế trả lương
Liên quan đến đề xuất nâng lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng/tháng từ ngày 1.7.2026, TS Nguyễn Thụy Vũ đánh giá đây là nỗ lực đáng ghi nhận của Chính phủ nhằm thu hẹp khoảng cách thu nhập giữa khu vực công và tư.
Tuy nhiên, mức tăng này chủ yếu mang ý nghĩa giúp bù đắp phần nào trượt giá và cải thiện nhẹ mức sống, chưa tạo được bước đột phá về thu nhập.
Đối với nhóm lao động trẻ và người có năng lực, bà cho rằng tiền lương chỉ là một phần của bài toán giữ chân nhân sự. Người trẻ hiện nay không chỉ so sánh thu nhập tuyệt đối mà còn quan tâm đến tốc độ tăng thu nhập, cơ hội phát triển nghề nghiệp và mức độ công bằng trong đãi ngộ.
Trong khi khu vực tư nhân ngày càng linh hoạt về lương thưởng, phúc lợi và môi trường làm việc, khu vực công vẫn còn nhiều ràng buộc về cơ chế nên gặp không ít thách thức trong cạnh tranh nhân sự.
Theo đó, ngoài việc tăng lương cơ sở, cần đồng thời cải cách cơ chế trả lương theo hiệu quả công việc. Từ đó, người có năng lực nổi bật được hưởng mức đãi ngộ tương xứng thay vì phụ thuộc nhiều vào thâm niên hay hệ số cứng.
"Cần tạo cơ hội phát triển nghề nghiệp rõ ràng cho người trẻ, bởi nhiều nhân sự giỏi rời khu vực công không hẳn vì lương thấp mà do thiếu môi trường đổi mới hoặc lộ trình thăng tiến minh bạch" - TS Nguyễn Thụy Vũ trao đổi.
Bên cạnh đó cũng cần chú trọng hơn đến các chính sách phúc lợi thiết thực như hỗ trợ nhà ở, chăm sóc sức khỏe, đào tạo kỹ năng số và nâng cao năng lực công nghệ cho người lao động.
Đồng thời, cần xây dựng môi trường làm việc minh bạch, giảm áp lực hành chính không cần thiết và tăng sự ghi nhận đối với đóng góp của họ để tạo động lực gắn bó lâu dài.
Đọc bản gốc tại đây
