Lương cơ sở dự kiến tăng 8%, tiếp tục hoàn thiện cải cách tiền lương

Giải quyết căn bản vấn đề thu nhập khu vực công

Thông tin liên quan đến cải cách chính sách tiền lương đang nhận được nhiều sự quan tâm của cử tri cả nước. Việc điều chỉnh lương cơ sở, lương hưu và các chế độ trợ cấp trong năm 2026 hiện được xây dựng theo chỉ đạo của Chính phủ.

Trao đổi với Lao Động, PGS.TS Nguyễn Thị Lan Hương, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Lao động và Xã hội (Bộ LĐTBXH nay là Bộ Nội vụ), cho rằng việc điều chỉnh lương cơ sở cần được xem xét trong mối quan hệ chặt chẽ với lộ trình cải cách tiền lương (CCTL) và phải dựa trên các căn cứ kinh tế cùng phương pháp tính toán rõ ràng.

Theo bà, thời gian qua việc điều chỉnh lương cơ sở nhiều khi chỉ dừng ở việc tăng thêm một phần để giải quyết trước mắt, chưa dựa trên hệ thống lý luận và phương pháp tính toán đầy đủ. Nếu chỉ điều chỉnh theo kiểu “thiếu ở đâu bù ở đó” thì việc tăng lương khó giải quyết căn bản vấn đề thu nhập của khu vực công.

Bà nhấn mạnh việc xác định mức lương cơ sở cần dựa trên các yếu tố kinh tế quan trọng như tốc độ tăng trưởng kinh tế và chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Hai yếu tố này phản ánh khả năng tạo ra của cải cho nền kinh tế và mức biến động giá cả. Nếu tiền lương không được điều chỉnh tương ứng, giá trị thực của tiền lương sẽ bị giảm.

Theo chuyên gia, CCTL cần gắn với quá trình tinh giản biên chế và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực khu vực công. Khi bộ máy được sắp xếp tinh gọn hơn sẽ tạo ra nguồn lực để cải thiện tiền lương cho đội ngũ còn lại. Đồng thời, trong bối cảnh năng suất lao động và tăng trưởng kinh tế tăng lên, cần chuyển một phần thành quả đó vào tiền lương, đặc biệt đối với khu vực công.

Bà Hương cũng nhấn mạnh: "Tiền lương không chỉ là khoản thu nhập mà còn thực hiện các chức năng đền bù, kích thích và phân phối. Vì vậy, việc CCTL cần được thực hiện đồng bộ với cải cách tổ chức bộ máy và nâng cao hiệu quả hoạt động của khu vực công".

Theo Cổng Thông tin Chính phủ, tại hội nghị tiếp xúc cử tri với người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI diễn ra ngày 9.3, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà cho biết CCTL là mong muốn chung của cử tri cả nước. Tuy nhiên, việc điều chỉnh tiền lương phải được thực hiện theo lộ trình phù hợp với điều kiện kinh tế, khả năng ngân sách và nguồn lực tài chính.

Trước mắt, dự kiến từ ngày 1.7.2026 sẽ tạm thời điều chỉnh lương cơ sở tăng khoảng 8%, đồng thời tiếp tục tổng kết việc thực hiện Nghị quyết 27-NQ/TW để xây dựng lộ trình CCTL trong giai đoạn tiếp theo.

Xác định vị trí việc làm gắn với KPI

Ông Lê Quang Trung - nguyên Phó Cục trưởng phụ trách Cục Việc làm (Bộ LĐTBXH nay là Bộ Nội vụ) cho rằng CCTL cần gắn với việc xây dựng hệ thống đánh giá hiệu quả công việc (KPI) một cách đồng bộ. Việc đánh giá phải dựa trên chức năng, nhiệm vụ và vị trí việc làm cụ thể của từng cán bộ, công chức.

Theo ông Trung, khi xác định rõ vị trí việc làm, nhiệm vụ của từng vị trí và có bộ công cụ KPI để đánh giá khả năng làm việc, mức độ cống hiến cũng như kết quả thực hiện nhiệm vụ của mỗi người, việc trả lương theo kết quả và theo vị trí việc làm mới có thể phát huy hiệu quả.

Ông cũng cho rằng các cơ quan, đơn vị cần tiếp tục rà soát, sắp xếp lại vị trí việc làm để xác định rõ nhu cầu và cơ cấu nhân sự. Trên cơ sở đó có thể tiến tới thực hiện trả lương trực tiếp theo vị trí việc làm, qua đó tạo động lực nâng cao hiệu quả công việc và đóng góp của người lao động.

Bên cạnh đó, việc CCTL cũng cần hướng tới mục tiêu thu hút nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao và những người có năng lực tham gia khu vực công.

Đọc bản gốc tại đây