Một xã biên giới ở Điện Biên trở thành điểm sáng nhờ làm du lịch cộng đồng

Từ "viên ngọc thô"

Trong hành trình khám phá Điện Biên, nếu như cột mốc số 0 A Pa Chải (xã Sín Thầu) là đích đến linh thiêng nơi cực Tây Tổ quốc, thì bản Nà Sự (trước là xã Chà Nưa, huyện Nậm Pồ cũ) nay là xã Mường Chà, tỉnh Điện Biên chính là trạm dừng chân lý tưởng.

Không chỉ là bản du lịch cộng đồng đầu tiên của huyện biên giới Nậm Pồ cũ, Nà Sự còn là bức tranh sống động cho khát vọng thoát nghèo, vươn lên làm giàu từ chính bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc Thái, ngành Thái trắng.

Từ trung tâm tỉnh, ngược Quốc lộ 4H gần 130km, vượt qua những cung đường đèo dốc uốn lượn đặc trưng của Tây Bắc, du khách sẽ bắt gặp con đường đi qua ruộng bậc thang treo rợp bóng cờ đỏ sao vàng bên dòng Nậm Bai.

Con đường dẫn vào bản nhỏ xinh, được người dân chăm chút, trang trí tỉ mỉ để đón khách. Sự chuyên nghiệp hiện diện ngay từ những bước chân đầu tiên.

Trước mỗi ngôi nhà sàn truyền thống đều có treo biển gỗ và mã QR Code. Chỉ cần một thao tác quét đơn giản, du khách có thể nắm bắt toàn bộ thông tin về hộ gia đình, các dịch vụ lưu trú và hướng dẫn cần thiết. Điều mà ít bản du lịch cộng đồng nào ở miền núi làm được.

Nhưng để có được diện mạo khang trang như ngày hôm nay, Nà Sự đã trải qua một cuộc "cách mạng" về tư duy và hạ tầng. Được hình thành và đi vào hoạt động từ cuối năm 2022, mô hình du lịch cộng đồng tại đây được xây dựng hoàn toàn dựa trên nội lực và sự chung tay của người dân.

Theo đó, hưởng ứng phong trào “Ngày cuối tuần tình nguyện” do Ban Thường vụ huyện Nậm Pồ cũ phát động, bằng những hành động, việc làm thiết thực, ý nghĩa. Hàng trăm đoàn viên, thanh niên tại các xã trong huyện Nậm Pồ cũ đã tham gia giúp nhân dân bản Nà Sự xây dựng khu du lịch cộng đồng.

Hàng trăm cán bộ, công chức thuộc các cơ quan, đoàn thể khối huyện cũng đã đóng góp công sức cùng người dân bản Nà Sự chỉnh trang, làm đẹp không gian. Bản Nà Sự được đầu tư phát triển theo các tiêu chí du lịch cộng đồng hướng tới đạt chuẩn Asean.

Ông Thùng Văn Quân - Trưởng bản Nà Sự cho biết, người dân đã tích cực chỉnh trang nhà cửa, sân ngõ, cải tạo ao vườn xanh, sạch, đẹp. Nhưng quan trọng hơn cả là sự đồng lòng.

Trong năm qua, dưới sự vận động của chính quyền địa phương kết hợp với người dân Nà Sự đã di dời tháo dỡ 27 chuồng trại nuôi gia súc, gia cầm gây ô nhiễm ra khỏi gầm sàn, di chuyển xa khu vực nhà ở. Trên 31 hộ dân đã tự nguyện hiến đất để mở rộng đường, xây dựng điểm dừng chân, bãi đỗ xe và khu vui chơi cộng đồng.

Chính quyền và nhân dân đã cùng nhau dựng lên khoảng 20 cọn nước (guồng nước) dọc theo bờ mương tưới tiêu. Những cọn nước này không chỉ phục vụ sản xuất nông nghiệp mà còn tạo nên khung cảnh "sơn thủy hữu tình" đặc trưng.

Hệ thống lan can đường dạo bộ dọc bờ ao, cùng 11 lán chòi làm bằng tre, vách nứa, lợp lá cọ được dựng lên khéo léo, tạo thành những điểm nghỉ ngơi, ngắm cảnh tuyệt đẹp hướng ra khu ruộng bậc thang hình vòng cung.

Đến trải nghiệm "chữa lành"

Nếu ban ngày Nà Sự rực rỡ với sắc xanh của núi rừng và màu vàng của lúa chín, thì ban đêm, nơi đây lại khoác lên mình vẻ đẹp lung linh, huyền ảo.

Hệ thống chiếu sáng tại Nà Sự là một điểm nhấn độc đáo. Toàn bản đã lắp đặt 1.500 bóng điện thắp sáng các trục đường nội bản và dọc bờ kè suối.

Đặc biệt, hệ thống đèn dài khoảng 800m được người dân sáng tạo đục từ các thân gỗ, cao khoảng 60cm, tạo ra ánh sáng hắt nhẹ nhàng lên con đường đá, vừa đủ để soi lối đi nhưng không phá vỡ sự tĩnh mịch của màn đêm rẻo cao.

TikToker Lưu Minh Khương - một người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội về du lịch cho biết, khi lưu trú tại bản Nà Sự: “Những thửa ruộng xanh biếc, những làn sương lướt nhẹ nhàng như dải lụa, tiếc róc rách của những chiếc cọn nước, tiếng chim hót, gà gáy.

Những thanh âm của núi rừng làm cho mình cảm thấy thật yên bình. Mình xỏ giày chạy 5km quanh bản và đón bình minh tại cánh đồng lúa ngay cạnh homestay”.

Hiện tại, khách đến Nà Sự chủ yếu dừng chân ngắm cảnh, check-in, thưởng thức ẩm thực địa phương, tham gia các trò chơi dân gian và giao lưu văn nghệ. Dù thời gian lưu trú thường ngắn, chỉ từ 1 đến 2 ngày, hoặc thậm chí chỉ là một bữa tối trước khi lên A Pa Chải, nhưng dư vị mà Nà Sự để lại luôn sâu đậm.

Chị Thùng Thị Lâm - Ban điều hành du lịch cộng đồng bản Nà Sự cho biết: "Du khách đến với Nà Sự chủ yếu thích thú trải nghiệm các nét văn hóa đặc sắc. Vì vậy, chúng tôi xác định phải giữ gìn nguyên vẹn bản sắc của dân tộc mình. Từ kiến trúc nhà ở, trang phục cho đến các làn điệu dân ca, dân vũ... đó chính là tài sản quý giá nhất để thu hút khách".

Chuyên nghiệp hóa cách làm du lịch

Sự thành công bước đầu của Nà Sự không phải là ngẫu nhiên, mà là kết quả của một chủ trương đúng đắn "Xây dựng du lịch cộng đồng gắn với xây dựng nông thôn mới".

Ông Khoàng Văn Van – Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Mường Chà, khẳng định: "Yếu tố tiên quyết làm nên thành công của mô hình Nà Sự chính là đã huy động được sức mạnh đoàn kết và sự đồng thuận của nhân dân. Du lịch đang là hướng đi mới và hiệu quả trong phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương".

Đến nay, Nà Sự có khoảng 140 hộ với hơn 600 nhân khẩu. Cấp ủy, chính quyền xã đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên môn để xây dựng bộ tiêu chí về môi trường văn hóa trong du lịch. Các lớp tập huấn về kỹ năng giao tiếp, ứng xử, làm du lịch chuyên nghiệp được tổ chức thường xuyên.

Anh Poòng Văn Vấn (bản Nà Sự) cho hay: "Khi mới bắt tay vào làm, chúng tôi bỡ ngỡ lắm. Nhưng vừa làm vừa học, vừa rút kinh nghiệm, đến nay mọi thứ đã đi vào ổn định. Thấy du khách hài lòng, khen ngợi, chúng tôi vui lắm và càng có động lực để làm tốt hơn".

Các hạng mục cảnh quan, đường hoa được làm hoàn toàn bằng vật liệu địa phương (tre, gỗ, đá cuội). Thực phẩm phục vụ du khách là "cây nhà lá vườn", cá ao, lợn bản, đảm bảo an toàn vệ sinh.

Thành công của Nà Sự đang trở thành "điểm sáng" và là mô hình mẫu để các xã trong tỉnh học tập. Ông Khoàng Văn Van cho biết: "Từ bước đầu thành công của Nà Sự, đây sẽ là cơ hội, tiền đề vững chắc để xã tiếp tục khảo sát, nhân rộng ra các bản khác trong vùng, tạo thành một chuỗi liên kết du lịch cộng đồng".

Ông Nguyễn Minh Phú - Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho rằng, cần phải xác định nhân dân ở vị trí chủ thể, hạt nhân, nguồn lực quan trọng, trực tiếp tạo ra sản phẩm, dịch vụ du lịch và vận hành các hoạt động du lịch. Mỗi người dân cần trở thành một hướng dẫn viên du lịch thân thiện, mến khách.

Theo đó, trong thời gian tới, tỉnh sẽ tập trung phát triển du lịch tại Kê Nênh, Pu Nhi, Nà Sự, Sín Thầu, Tủa Chùa…

Lãnh đạo tỉnh cũng nhấn mạnh, việc kết nối "Nhà nước - Doanh nghiệp - Người dân" sẽ được đẩy mạnh, trong đó phát huy vai trò đầu tàu của các hộ gia đình có điều kiện kinh doanh để dẫn dắt, hỗ trợ các hộ khác cùng tham gia, hướng tới mục tiêu xóa đói giảm nghèo bền vững từ du lịch.

Đọc bản gốc: tại đây