Nâng giá trị nông sản từ sự minh bạch dữ liệu

Việc Bộ Nông nghiệp và Môi trường chính thức đưa Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản, được xây dựng trên nền tảng dữ liệu dùng chung, phục vụ quản lý, sản xuất và tiêu thụ theo chuỗi, vào vận hành từ ngày 1.7, sau 6 tháng thí điểm truy xuất nguồn gốc với trái sầu riêng, có ý nghĩa rất quan trọng.

Trước hết, nó cho thấy ngành nông nghiệp đang từng bước chuyển từ quản lý bằng hồ sơ, giấy tờ sang quản lý bằng dữ liệu số, tạo nền tảng để nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam.

Lâu nay, khi nhắc đến sức cạnh tranh của nông sản, chúng ta hay nói đến năng suất, chất lượng hay giá thành.

Những yếu tố ấy vẫn rất quan trọng, nhưng trong bối cảnh thương mại toàn cầu ngày càng đặt ra nhiều tiêu chuẩn khắt khe, một yếu tố khác cũng trở thành điều kiện gần như bắt buộc, đó là tính minh bạch.

Người tiêu dùng hôm nay không chỉ muốn biết sản phẩm ngon hay sạch. Họ còn muốn biết sản phẩm được trồng ở đâu, bởi ai, theo quy trình nào, có đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn hay không.

Các thị trường nhập khẩu lớn cũng ngày càng yêu cầu doanh nghiệp phải chứng minh được toàn bộ hành trình của sản phẩm từ vùng nguyên liệu đến bàn ăn. Chính vì vậy, truy xuất nguồn gốc chính là "tấm hộ chiếu" của nông sản trong quá trình tham gia thị trường quốc tế.

Điểm đáng ghi nhận của hệ thống mới là không chỉ phục vụ việc tra cứu thông tin cho người tiêu dùng mà còn hình thành một nền tảng dữ liệu dùng chung, kết nối từ vùng trồng, cơ sở sản xuất, đóng gói, chế biến đến phân phối và xuất khẩu.

Nếu được vận hành hiệu quả, hệ thống này sẽ mang lại lợi ích cho nhiều chủ thể cùng lúc. Người tiêu dùng có thêm cơ sở để lựa chọn sản phẩm. Doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc được khẳng định uy tín. Cơ quan quản lý có công cụ giám sát, cảnh báo và xử lý nhanh hơn khi phát sinh vấn đề về chất lượng hay an toàn thực phẩm.

Quan trọng hơn, dữ liệu minh bạch cũng góp phần bảo vệ thương hiệu nông sản Việt Nam trước tình trạng hàng giả, hàng nhái hay mạo danh xuất xứ vốn vẫn diễn ra ở không ít mặt hàng đặc sản.

Tuy vậy, công nghệ chỉ là nền tảng, còn yếu tố quyết định vẫn là chất lượng dữ liệu đầu vào. Một hệ thống hiện đại cũng sẽ không thể phát huy hiệu quả nếu thông tin đầu vào thiếu chính xác hoặc được nhập theo cách đối phó.

Minh bạch không được tạo ra từ phần mềm mà được tạo ra từ ý thức của người sản xuất, trách nhiệm của doanh nghiệp và sự kiểm tra thường xuyên của cơ quan quản lý.

Nông sản Việt Nam nhiều năm qua đã chuyển từ "ăn no" sang "ăn ngon", từ xuất khẩu số lượng sang xuất khẩu giá trị. Và bây giờ là xuất khẩu bằng uy tín dữ liệu, với hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản.

Khi mỗi sản phẩm đều có một "lý lịch số" đáng tin cậy, giá trị của nông sản Việt sẽ không chỉ đến từ chất lượng mà còn từ sự minh bạch mà người tiêu dùng và thị trường quốc tế có thể kiểm chứng.

Đây mới là nền tảng bền vững để nâng tầm thương hiệu nông sản Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đọc bản gốc tại đây