Nghi lễ tri ân thầm lặng của người dân TPHCM chờ đón các liệt sĩ trở về

Kể từ khi những lớp đất đầu tiên trong chiến dịch quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng (TPHCM) được mở ra, góc công viên tĩnh lặng này đã trở thành điểm đến quen thuộc của chị Ngô Thị Kim Cúc. Việc chuẩn bị một mâm cơm tươm tất dâng lên các anh đã trở thành một công việc thường nhật, thầm lặng mà bền bỉ. Bất kể TPHCM đang rát bỏng những trưa nắng gắt hay bất chợt đổ cơn mưa dông, người ta vẫn thấy dáng người phụ nữ ấy che chắn cẩn thận mâm cơm, khép nép bước về phía bàn thờ chung.

Cứ thế, đều đặn mỗi tờ mờ sáng khi thành phố còn chưa kịp tỉnh giấc, chị Cúc đã cặm cụi bên bếp lửa. Tự tay vo gạo, ninh cháo, nấu những món ăn bình dị nhất, chị cẩn thận mang vào công viên khi khói sương vẫn còn giăng mắc. Đặt mâm cơm bốc hơi nghi ngút lên bàn, chị nán lại đơm từng bát cơm, gắp từng đũa thức ăn như đang chăm chút bữa cơm cho chính những người ruột thịt đi xa mới về. Dưới lòng đất sâu kia, các anh đã nằm lại ngót nghét 60 năm, lạnh lẽo và vô danh, thấu hiểu nỗi niềm ấy, mâm cơm của chị như muốn khỏa lấp đi cái giá lạnh của thời gian.

Nhìn làn khói nhang mỏng manh cuộn bay, chị rơm rớm nước mắt: "Tôi không cầu danh lợi, chỉ làm bằng cái tâm. Chừng nào công tác khai quật còn diễn ra, tôi còn mang cơm đến". Bước chân thiện nguyện ấy của chị đã in dấu suốt 6 năm qua ở nhiều địa phương khác nhau. Với chị, một lý do giản đơn mà nhói lòng nhất để gắn bó với công việc này là: Các liệt sĩ đã nằm lại chiến trường hàng chục năm qua, giờ đây, các anh hẳn rất khát khao một bữa cơm đoàn viên, ấm cúng như ở quê nhà.

Đến trưa, góc công viên lại đón thêm những tấm lòng thành kính. Chị Nguyễn Thụy Khánh Vân (ngụ phường Cầu Ông Lãnh, TPHCM) lặng lẽ mang bánh trái, nhang đèn đến dâng lên các anh. Lớn lên trong một gia đình có truyền thống cách mạng, cha là chiến sĩ từ miền Bắc vào Nam chiến đấu, chị thấm thía tận cùng nỗi đau chia cắt và mất mát của chiến tranh. Tự tay sắp xếp lễ vật, chị nghẹn ngào chia sẻ: "Mong ước lớn nhất của tôi lúc này, là hương linh các chiến sĩ thụ hưởng chút lòng thành, rồi sớm được trở về với gia đình, quê hương".

Những mâm cơm rưng rưng ấy không chỉ ấm lòng người dưới mộ, mà còn níu chân những lữ khách đi ngang. Lặng người hồi lâu trước bát hương chung, ông Trương Văn Hội (ngụ tỉnh Lâm Đồng) chắp tay thành kính. Người đàn ông sinh năm 1968 - đúng vào cái năm khốc liệt mà máu của biết bao chiến sĩ đã đổ xuống mảnh đất này đã không giấu được sự xúc động: "Nghĩ đến việc các anh đã nằm lại đây suốt gần 60 năm qua mà chưa một lần được gọi đúng tên mình, tôi thực sự xót xa".

Còn với bà Nguyễn Thị Đạt (ngụ Củ Chi), bữa cơm hôm nay dường như là mâm cơm bà dâng cho chính người anh ruột của mình. Lọt thỏm giữa dòng người đến viếng, bà Đạt cẩn thận áp chặt vào ngực tờ giấy báo tử đã hoen ố vàng. Gần 60 năm mỏi mòn tìm kiếm anh ruột trong vô vọng, ngay khi hay tin, bà vội vã chạy đến đây, ánh mắt đau đáu nhìn về phía những hố đào. "Tôi cứ hy vọng và cầu khấn ráo riết rằng anh mình cũng đang nằm đâu đó dưới lớp đất này. Chỉ mong sao đợt quy tập này sẽ tìm thấy và đưa được anh lên, để gia đình được đón anh về nhà sau ngần ấy năm mỏi mòn xa cách", bà Đạt nghẹn ngào.

Những ngày này, chiến dịch 500 ngày đêm quy tập hài cốt liệt sĩ vẫn đang được Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ (Bộ Tư lệnh TPHCM) khẩn trương tiến hành. Tính đến hết ngày 24.7.2026, lực lượng đã đưa được 101 bộ hài cốt liệt sĩ đơn và 5 bộ hài cốt liệt sĩ tập thể lên khỏi lòng đất lạnh.

Mỗi ngày trôi qua, những mâm cúng chay tươm tất lại được dọn lên. Mỗi nén hương thắp sáng tại Công viên Lê Thị Riêng không chỉ gói trọn tấm lòng của người dân thành phố, mà còn thắp lên ngọn lửa hy vọng về một ngày không xa, những người con của Tổ quốc sẽ trở về với người thân.

Xem bản gốc tại đây.