Những bước chân tri ân về vùng đất thiêng Quảng Trị
Những ngày tháng 7, Quảng Trị nắng chói chang, nhưng dòng người từ khắp mọi miền Tổ quốc vẫn đổ về đây. Không chỉ là hành trình thăm lại chiến trường xưa của các cựu chiến binh, Quảng Trị còn đón nhận hàng vạn trái tim là những người mẹ, người chị đi tìm thân nhân, và cả những em nhỏ mong muốn hiểu hơn giá trị của hòa bình.
Xúc động những bước chân hành hương đến địa chỉ đỏ
Giữa tháng 7, bầu không khí tại Thành cổ Quảng Trị linh thiêng và trầm mặc. Lượng người đổ về đây mỗi lúc một đông, từng đoàn cựu chiến binh trên ngực gài nhiều huy chương, những thân nhân liệt sĩ cùng đông đảo học sinh, sinh viên lặng lẽ xếp hàng dâng hoa, dâng hương trước đài tưởng niệm trung tâm.
Trong dòng người kính cẩn nghiêng mình ấy, em Nguyễn Trang Anh (11 tuổi, đến từ Hà Nội) lặng lẽ ngắm nhìn từng bờ đài, góc cỏ.
Chị Trần Thị Trang - mẹ của Trang Anh cho biết, chị tranh thủ kỳ nghỉ hè của con để đưa cả gia đình về Quảng Trị, kết hợp giữa tham quan với hành trình tri ân. Chị Trang tin rằng, đây là cách giáo dục trực quan sâu sắc nhất về truyền thống "Uống nước nhớ nguồn". Chuyến đi càng đong đầy cảm xúc hơn khi gia đình chị cũng có người thân là liệt sĩ đang yên nghỉ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Triệu Phong cách Thành cổ Quảng Trị chỉ vài cây số.
Chiến tranh, Quảng Trị trở thành “nốt trầm” trong lòng du khách thập phương. Bà Lý Thị Vân (du khách TP. Hà Nội) rưng rưng nước mắt khi đứng trước sông Thạch Hãn: "Các anh đã ngã xuống lòng đất này thì hôm nay đất nước mới có hòa bình. Lần nào đặt chân đến Quảng Trị, tim tôi cũng thổn thức một niềm biết ơn vô hạn".
Nhiều gia đình đã coi Quảng Trị như một chốn trở về định kỳ vào dịp tháng 7. Như gia đình bà Bùi Ngọc Mai (đến từ thành phố Hải Phòng) suốt 5 năm qua, cứ mỗi dịp kỷ niệm 27.7, cả nhà bà lại thu xếp vào dâng hương tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Đường 9. Lần nào cũng vậy, bà Mai đến trước khu hành lễ chính dâng hương, rồi ngắm nhìn đàn chim bồ câu hàng trăm con từ tổ tung bay ra phía tượng đài sao vàng. Cảnh tượng yên bình, thiêng liêng ấy khiến bà Mai nghẹn ngào, càng thêm trân trọng cuộc sống tự do hôm nay.
Hy vọng dưới những tấc đất làng Câu Nhi
Song song với những dòng người đến dâng hương, Quảng Trị mùa tháng 7 còn chứng kiến những cuộc hội ngộ, tìm kiếm đồng đội đầy nước mắt và hy vọng.
Hơn nửa thế kỷ từ ngày người anh họ hy sinh, bà Đỗ Thị Thìn (trú tại Hà Nội) vẫn đăm đắm hành trình tìm kiếm liệt sĩ Nguyễn Văn Toán (SN 1950, quê ở xã Duyên Thái, huyện Thường Tín, tỉnh Hà Tây cũ, nay là Hà Nội). Từ những chuyến lội bộ dọc sông Thạch Hãn cách đây hơn 30 năm cho đến nay, bà Thìn chưa bao giờ nguôi hy vọng. Dịp này, khi vào Quảng Trị, tình cờ biết được thông tin khu vực Câu Nhi (xã Nam Hải Lăng) có liên quan đến đơn vị chiến đấu của người anh, bà đã tìm về ngay.
Bà Thìn đến Câu Nhi đúng lúc Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Quảng Trị tổ chức Hội thảo xác minh thông tin liệt sĩ, mộ liệt sĩ tại đây. Ngồi giữa hội trường cùng các cựu chiến binh và người dân địa phương, bà Thìn lặng người nghe lại trang sử bi hùng.
Theo lời kể của cựu chiến binh Bùi Đức Lộc (nguyên chiến sĩ Đại đội 9, Tiểu đoàn 6), rạng sáng ngày 26.5.1972, đơn vị tổ chức vượt sông đánh vào làng Câu Nhi thì bị địch tấn công bất ngờ bằng hỏa lực mạnh, khiến khoảng 93 cán bộ, chiến sĩ hy sinh. Đến nay, các cựu chiến binh đã xác định được danh tính hơn 80 người. Sau trận đánh, đối phương đã dùng máy ủi đào rãnh dài để gom chôn lấp thi thể các chiến sĩ tại khu vực ruộng, vườn chè.
Từ năm 1992 đến nay, nhờ thông tin của người dân, lực lượng chức năng đã quy tập được 29 hài cốt liệt sĩ tại vườn của các hộ dân Bùi Hữu Tuấn, Phạm Hữu Nghĩa và Phạm Hữu Lâm. Đáng chú ý, trong số di vật tìm thấy giai đoạn 2024 - 2025, có chiếc bi đông khắc ký hiệu “Tuyến” và dãy số “170017”, qua đó xác định được danh tính liệt sĩ Trần Minh Tuyến (quê Thái Bình). Minh chứng này khẳng định hiện vẫn còn khoảng 26 đến 54 hài cốt liệt sĩ nằm lại dưới lòng đất Câu Nhi.
Bà Thìn nghẹn ngào: “Mấy chục năm nay tôi đi khắp nơi. Hôm nay, vô tình đến Câu Nhi, biết anh từng chiến đấu ở đây, ngọn lửa hy vọng lại thắp sáng trong tôi”.
Chia sẻ về những nỗ lực trong tháng tri ân, ông Lê Văn Bảo - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị nhấn mạnh, địa phương đang dồn toàn lực thực hiện các chương trình đền ơn đáp nghĩa, đặc biệt là chiến dịch đẩy mạnh tìm kiếm quy tập và lấy mẫu ADN xác định danh tính các mộ liệt sĩ còn thiếu thông tin.
"Quảng Trị làm nhiệm vụ này không chỉ bằng trách nhiệm, mà làm bằng cả trái tim. Bởi trên mảnh đất từng gánh chịu quá nhiều đau thương này, vẫn còn rất nhiều máu xương của các anh hùng liệt sĩ nằm lại trong lòng đất mẹ chưa được gọi tên" - ông Lê Văn Bảo trăn trở.
Xem bản gốc tại đây
