Quan điểm “dân là gốc” trong di sản, tư tưởng Hồ Chí Minh

Lòng dân, ý Đảng gắn quyện vào nhau

Mùa xuân năm 1930, Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập. Đảng kế thừa, phát huy và nâng cao lòng yêu nước, ý chí tự lực tự cường, khát vọng của nhân dân về độc lập, tự do và xây dựng một xã hội văn minh, phồn vinh, hạnh phúc.

Đảng ta ra đời là sự kết hợp chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước, đưa chủ nghĩa yêu nước kết hợp với chủ nghĩa cộng sản, độc lập dân tộc đi tới và gắn liền với chủ nghĩa xã hội.

Đảng ta chỉ rõ: “Khẳng định bản chất giai cấp công nhân của Đảng, chúng ta không tách rời Đảng và giai cấp công nhân với các tầng lớp nhân dân lao động khác, với toàn thể dân tộc. Ngay từ khi mới thành lập, Đảng đã mang trong mình tính thống nhất giữa yếu tố giai cấp và yếu tố dân tộc. Chính lập trường và lợi ích giai cấp công nhân đòi hỏi trước hết phải giải phóng dân tộc. Đảng tìm thấy sức mạnh không chỉ ở giai cấp công nhân mà còn ở các tầng lớp nhân dân lao động, ở cả dân tộc. Cũng từ đó nhân dân lao động và cả dân tộc đã thừa nhận Đảng ta là người lãnh đạo, người đại biểu chân chính cho quyền lợi cơ bản và thiết thân của mình” [1].

Từ khi Đảng ra đời, nhân dân tuyệt đối trung thành với Đảng, một lòng đi theo Đảng, bảo vệ, chở che Đảng, chịu sự lãnh đạo, tổ chức của Đảng làm nên thắng lợi của cách mạng. Chủ tịch Hồ Chí Minh tổng kết: “Tất cả những thắng lợi đó không phải là công lao riêng của Đảng ta. Đó là công lao chung của toàn thể đồng bào trong cả nước. Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, chứ không phải là sự nghiệp của cá nhân anh hùng nào. Thành công của Đảng ta là ở nơi Đảng ta đã tổ chức và phát huy lực lượng cách mạng vô tận của nhân dân, đã lãnh đạo nhân dân phấn đấu dưới lá cờ tất thắng của chủ nghĩa Mác - Lênin” [2].

Ngay khi cách mạng gặp khó khăn, “Mặt trận dân chủ ở nước ta cũng bị thực dân Pháp đàn áp và Đảng ta cũng bối rối một hồi” [3], Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phát hiện, tìm thấy sức mạnh của nhân dân, đúc kết những bài học quý giá về ý nguyện của dân. Từ phong trào cách mạng 1936 - 1939, Người rút ra những kinh nghiệm quý: “Nó dạy cho chúng ta rằng: Việc gì đúng với nguyện vọng nhân dân thì được quần chúng nhân dân ủng hộ và hăng hái đấu tranh, và như vậy mới thật là một phong trào quần chúng. Nó cũng dạy cho chúng ta rằng: Phải hết sức tránh những bệnh chủ quan, hẹp hòi...” [4].

Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân

Trong tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trước hết, trên hết và xuyên suốt là chân lý “dân rất tốt” [5]. Dân không tiếc của cải, vật chất, tính mạng, suốt đời trung thành với Đảng, đi theo Đảng, bảo vệ Đảng.

Dân rất mạnh vì lực lượng ở nơi dân, sức dân như nước. Dân là nguồn gốc quyền lực nhà nước, cử ra chính quyền, nguồn sức mạnh của Đảng. Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý là cách làm nhằm mục đích để nhân dân làm chủ, đem lại hạnh phúc cho dân. Chính vì lực lượng dân như vậy nên khi họ đã đồng lòng, ủng hộ thì việc gì cũng làm được. Chủ tịch Hồ Chí Minh tổng kết: “Kinh nghiệm trong nước và các nước tỏ cho chúng ta biết: Có lực lượng dân chúng việc to tát mấy, khó khăn mấy làm cũng được. Không có, thì việc gì làm cũng không xong” [6].

Một trong những nét đặc biệt Hồ Chí Minh chỉ ra, đó là “tiếng dân là truyền lại ý trời” [7]. Ý này gắn với câu “trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân” [8] để nói tới vai trò, sức mạnh tuyệt đối của nhân dân. Người kết luận: “Ý dân là ý trời. Làm đúng ý nguyện của dân thì ắt thành. Làm trái ý nguyện của dân thì thất bại” [9].

Vai trò, sức sáng tạo của dân cũng cho thấy “dân chúng biết giải quyết nhiều vấn đề một cách giản đơn, mau chóng, đầy đủ mà những người tài giỏi, những đoàn thể to lớn, nghĩ mãi không ra” [10]. Vì vậy, “đối với dân, ta đừng có làm điều gì trái với ý dân. Dân muốn gì, ta phải làm nấy [11].

Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đã căn dặn phải “giữ chặt mối liên hệ với dân chúng và luôn luôn lắng tai nghe ý kiến của dân chúng, đó là nền tảng lực lượng của Đảng, nhờ đó mà Đảng thắng lợi” [12]. Không lắng tai nghe dân chúng, không dùng kinh nghiệm của dân chúng, không gom góp ý kiến của dân chúng, không nhận ra nhân dân là người thầy lớn thì ý kiến của người lãnh đạo chỉ là lý thuyết suông, không hợp thực tế. Bác đã viết: “Không học hỏi dân thì không lãnh đạo được dân. Có biết làm học trò dân, mới làm được thầy học của dân” [13].

Có thể thấy di sản, tư tưởng Hồ Chí Minh là một kho tàng đầy của báu, trong đó, Người viết về dân nhiều nhất, sâu sắc nhất, cảm động nhất với điểm nhấn thắng lợi của cách mạng là nhờ gốc, điểm tựa, nền tảng nhân dân dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng.

---
[1] Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII, Nxb. Sự thật, Hà Nội, 1991, tr.128.

[2] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, t.12, tr.672.

[3] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.7, tr.21.

[4] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.7, tr.21

[5] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.5, tr.286.

[6] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.5, tr.335.

[7] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.1, tr.97.

[8] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.10, tr.453.

[9] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.10, tr.163.

[10] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.5, tr.335.

[11] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.4, tr.169.

[12] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.5, tr.326.

[13] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.6, tr.432.

Đọc bản gốc tại đây