Số hóa quy trình, lấy người nộp thuế làm trung tâm

Chuyển đổi số toàn diện, lấy người nộp thuế làm trung tâm

Việc sửa đổi Luật Quản lý thuế đang được ngành thuế triển khai theo hướng toàn diện, với kế hoạch sửa đổi 114/152 điều luật hiện hành, bổ sung 6 điều mới và bãi bỏ 9 điều. Những điều chỉnh này nhằm khắc phục các bất cập phát sinh từ thực tiễn, đồng thời tiệm cận thông lệ quốc tế và tăng cường hiệu quả quản lý trong bối cảnh kinh tế số.

Một bước tiến quan trọng trong chuyển đổi số là việc triển khai mạnh mẽ các thủ tục thuế điện tử. Nếu trước đây người nộp thuế phải nộp hồ sơ giấy, chờ phản hồi qua nhiều bước trung gian, thì hiện nay phần lớn quy trình đã được xử lý hoàn toàn trên nền tảng số.

Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn cho biết: “Ngành thuế đang chuyển đổi số toàn diện với mục tiêu lấy người nộp thuế làm trung tâm để phục vụ. Việc kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các hệ thống liên quan giúp nâng cao tính minh bạch, giảm sai sót và rút ngắn thời gian xử lý”.

Theo Bộ Tài chính, trong năm 2024, toàn ngành đã ban hành gần 20.000 quyết định hoàn thuế với tổng số tiền hơn 156.000 tỉ đồng, tăng 5% so với năm trước. Riêng quý I/2025, có 3.911 quyết định hoàn thuế với tổng tiền 31.128 tỉ đồng, tăng 6% so với cùng kỳ.

Đáng chú ý, 99% hồ sơ hoàn thuế GTGT được thực hiện điện tử, trong đó 86% theo diện “hoàn trước, kiểm tra sau” với thời gian xử lý trung bình chỉ 6 ngày. Tuy vậy, một số địa phương vẫn chậm trễ, khiến ngành thuế phải giám sát tiến độ theo tuần và đặt mục tiêu không còn hồ sơ quá hạn sau tháng 5.2025.

Từ góc nhìn thực tế, ông Nguyễn Văn Tuấn - Giám đốc một công ty dịch vụ tại Thanh Hóa - chia sẻ: “Trước đây mỗi lần làm hoàn thuế phải đi lại nhiều, mất thời gian chỉnh sửa. Nay quy trình điện tử giúp theo dõi dễ dàng, xử lý nhanh và minh bạch hơn”.

Đối với cá nhân, chị Lê Thị Minh - nhân viên văn phòng tại Hà Nội - cho biết: “Chỉ cần kết nối internet là tôi có thể thực hiện hoàn thuế thu nhập cá nhân qua hệ thống điện tử. Mọi thứ diễn ra thuận lợi, có phản hồi sớm và tiền hoàn thuế được chuyển khoản trực tiếp, rất tiện lợi”.

Đẩy mạnh xây dựng hệ thống quản lý thông minh

Không dừng ở việc điện tử hóa quy trình, ngành thuế đang từng bước chuyển mình sang giai đoạn cao hơn đó là ứng dụng trí tuệ nhân tạo và tự động hóa trong toàn hệ thống.

Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn cho biết: "Việc ứng dụng công nghệ mới như AI là yêu cầu tất yếu để hiện đại hóa công tác quản lý thuế. Trong bối cảnh kinh tế số, ngành thuế phải đối mặt với khối lượng dữ liệu lớn và các hành vi gian lận tinh vi, nên việc sử dụng AI để phân tích rủi ro, tự động hóa quy trình và hỗ trợ người nộp thuế sẽ giúp tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao năng lực thực thi chính sách".

Thực tế kinh nghiệm quốc tế đã chứng minh hiệu quả của AI trong lĩnh vực thuế, và Việt Nam cũng đang dần học hỏi, ứng dụng phù hợp với điều kiện trong nước. Ngành thuế đặt mục tiêu sử dụng AI trong phân tích hành vi tuân thủ, quản lý hồ sơ, phát hiện gian lận, xây dựng hướng dẫn chính sách cá nhân hóa và cảnh báo tự động.

“Đây là bước đi đầu tiên trong chiến lược dài hạn, từng bước hình thành hệ thống quản lý thuế thông minh, hiện đại, minh bạch và phục vụ hiệu quả trong thời đại số” - ông Mai Sơn khẳng định.

Chuyển đổi từ mô hình truyền thống sang quản lý số hóa không chỉ là bước tiến về công nghệ, mà còn là sự thay đổi toàn diện về tư duy, thể chế và cách tiếp cận quản lý trong ngành thuế. Với quyết tâm cao và sự vào cuộc đồng bộ, Việt Nam đang từng bước xây dựng hệ thống thuế hiện đại, minh bạch, thuận tiện và công bằng cho người nộp thuế.

Đọc bản gốc tại đây