Tầm vóc chiến lược của nền ngoại giao chủ động, kiến tạo

Đây là nhận định của TS Đào Ngọc Báu - Viện trưởng Viện Chính trị và Quan hệ quốc tế, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh trong cuộc phỏng vấn với TTXVN.

TS Đào Ngọc Báu cho biết: "Chuyến công tác đến ba nước ASEAN của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm (27.5 - 1.6.2026) diễn ra trong một bối cảnh địa chính trị đặc biệt, khi trật tự thế giới hậu Chiến tranh Lạnh đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc mang tính bản chất. Không đơn thuần là một chuỗi các cuộc tiếp xúc song phương, chuyến thăm này thể hiện tầm vóc chiến lược của một nền ngoại giao chủ động, kiến tạo, phản ánh sự chuyển dịch từ tư duy thích ứng sang tư duy định hình môi trường chiến lược".

Viện trưởng Viện Chính trị và Quan hệ quốc tế (Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh) chỉ rõ, về thời điểm, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lựa chọn thực hiện chuyến thăm này ngay trong những tháng đầu nhiệm kỳ mang ý nghĩa định hướng chiến lược sâu sắc.

Đây không phải là sự ngẫu nhiên mà là biểu hiện của một tư duy nhất quán, đó là đặt quan hệ láng giềng và nội khối ASEAN ở vị trí ưu tiên trong toàn bộ hoạt động đối ngoại của Việt Nam.

Trong lý thuyết về thứ tự ưu tiên chiến lược, việc một nhà lãnh đạo bắt đầu nhiệm kỳ bằng hành động nào chính là tín hiệu mạnh mẽ về định hướng chính sách. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chọn ASEAN là một lựa chọn có ý nghĩa to lớn.

Chuyến thăm diễn ra khi thế giới đang đối mặt với 3 cuộc khủng hoảng cấu trúc mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã chỉ ra, đó là khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển và khủng hoảng lòng tin chiến lược. Ba cuộc khủng hoảng này không phải là những hiện tượng tách biệt mà có quan hệ nhân quả với nhau, tạo nên một vòng xoáy tiêu cực đang đe dọa hòa bình và phát triển toàn cầu.

Khủng hoảng trật tự quốc tế bắt nguồn từ sự xói mòn của hệ thống đa phương và luật lệ quốc tế trước xu hướng đơn phương hóa và chủ nghĩa bảo hộ mới; khủng hoảng mô hình phát triển phản ánh sự bế tắc của các mô hình tăng trưởng thiếu bền vững và thiếu bao trùm; còn khủng hoảng lòng tin chiến lược giữa các quốc gia đang làm tê liệt các cơ chế đối thoại và hợp tác quốc tế.

"Trong bối cảnh ấy, chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ mang tính phản ứng mà còn mang tính kiến tạo. Đây là biểu hiện của một triết lý ngoại giao mới, thay vì thụ động chờ đợi môi trường chiến lược ổn định rồi mới hành động, Việt Nam chủ động tham gia định hình môi trường đó thông qua việc củng cố các trụ cột ổn định trong khu vực. ASEAN, với ba nước Thái Lan, Singapore và Philippines, chính là những trụ cột ấy" - TS Đào Ngọc Báu chia sẻ.

Viện trưởng Viện Chính trị và Quan hệ quốc tế thông tin thêm, về tần suất và cường độ ngoại giao, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước thăm 3 nước trong một hành trình liên tục phản ánh một chiến lược ngoại giao tập trung và có trọng tâm.

Ba nước này không được chọn một cách ngẫu nhiên mà đại diện cho ba chiến lược khác biệt nhưng bổ trợ lẫn nhau trong cấu trúc ASEAN. Thái Lan có vị trí địa chính trị quan trọng ở Đông Nam Á lục địa và vai trò cầu nối giữa ASEAN với tiểu khu vực Mekong; Singapore với vị thế là trung tâm tài chính, công nghệ và giao thông vận tải hàng hải chiến lược; Philippines với tầm quan trọng về an ninh hàng hải và vị trí địa lý đặc thù trong quan hệ cường quốc.

"Sự lựa chọn này thể hiện một tư duy hệ thống về cấu trúc an ninh khu vực đa tầng nấc, trong đó mỗi nước có vai trò và vị thế riêng nhưng cùng đóng góp vào sự ổn định và phát triển chung. Đây cũng là cách Việt Nam thực hành nguyên tắc cân bằng chiến lược, không nghiêng hẳn về một hướng nào mà duy trì mối quan hệ đa chiều, đa tầng với tất cả các đối tác, góp phần tạo ra một cấu trúc khu vực cân bằng và bền vững" - ông nói.

Đọc bản gốc tại đây