Tăng trưởng mạnh tổng phương tiện thanh toán, tiền mặt vọt lên trên 10%

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) công bố các chỉ số “Tổng phương tiện thanh toán và Tiền gửi của khách hàng tại TCTD” tháng 1.2025. Trong đó:

Tổng phương tiện thanh toán đạt 18.176.926 tỉ đồng, tương đương mức tăng 1,46% so với tháng 12.2024.

Tiền gửi của các TCTD giảm 3,04%, còn 7.433.824,82 tỉ đồng.

Tiền gửi của dân cư tăng 1,74%, lên mức 7.188.027,38 tỉ đồng.

Đồ thị tỷ trọng tiền mặt lưu thông trên tổng phương tiện thanh toán cũng ghi nhận mức đảo chiều đáng chú ý: sau khi giảm dần từ 10,0% vào tháng 2.2024 xuống đáy 8,9% trong các tháng 10-11.2024, tỷ lệ này bất ngờ bật lên 10,8% trong tháng 1.2025. Những con số này phản ánh biến động mùa vụ dịp Tết Nguyên đán 2025.

Các số liệu tháng 1.2025 phản ánh chính sách tiền tệ đang được NHNN điều hành linh hoạt theo hướng nới lỏng để hỗ trợ thanh khoản và tăng trưởng, nhưng cũng cho thấy những thách thức trong việc rút thanh khoản kịp thời sau Tết và giảm dần lượng tiền mặt lưu thông theo đúng định hướng.

Theo đó, mức tăng 1,46% của M2 chỉ trong tháng 1 cho thấy NHNN đã bơm thêm thanh khoản vào hệ thống để đáp ứng nhu cầu chi tiêu cao điểm dịp Tết. Thực tế, NHNN đã bơm ròng khoảng 67.500 tỉ đồng ra thị trường trong tháng 1.2025, gấp hơn 5 lần so với tháng trước.

Điều này diễn ra trong bối cảnh áp lực tỷ giá giảm và nhu cầu chi tiêu Tết tăng cao, khiến thanh khoản hệ thống ngân hàng chịu sức ép lớn. Việc chủ động bơm tiền qua thị trường mở (OMO) với khối lượng lớn cho thấy định hướng chính sách tiền tệ linh hoạt, ưu tiên đảm bảo thanh khoản và ổn định thị trường tiền tệ ngắn hạn.

Tuy nhiên, việc bơm mạnh tiền đồng cũng đặt ra thách thức cho NHNN trong việc kiểm soát tổng phương tiện thanh toán cả năm và lạm phát. Năm 2025, NHNN đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng khoảng 16% để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế khoảng 8%​. Điều này định hướng chính sách tiền tệ theo hướng nới lỏng vừa phải, khuyến khích mở rộng tín dụng ngay từ đầu năm. Song, NHNN phải cân bằng giữa hỗ trợ tăng trưởng và kiểm soát lạm phát, tránh tình trạng thanh khoản dư thừa kéo dài sau Tết.

Thực tế, ngay sau cao điểm Tết, NHNN đã bắt đầu hút tiền về qua kênh thị trường mở trong tuần đầu tháng 2.2025​ nhằm bình ổn lại khối tiền đã bơm ra trước đó.

Tuy nhiên, vẫn còn một thách thức khác cần lưu ý là giảm tỷ trọng tiền mặt trong lưu thông theo mục tiêu của Chính phủ.

Theo đó, hồi cuối năm 2016, Chính phủ đã ban hành Quyết định số 2545/QĐ-TTg phê duyệt Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam giai đoạn 2016 - 2020 (Quyết định 2545/QĐ-TTg). Trong đó, chỉ tiêu quan trọng nhất là đến cuối năm 2020, tỷ trọng tiền mặt trên tổng phương tiện thanh toán ở mức thấp hơn 10% và đến cuối năm 2025 rút xuống còn 8%.

Chi tiêu số liệu NHNN công bố như sau:

Đọc bản gốc tại đây