Tiêu chí mới phân loại đơn vị sự nghiệp công lập

Năm 2026 đặt ra yêu cầu tiếp tục rà soát, sắp xếp, tinh gọn tổ chức bên trong các bộ, cơ quan Trung ương và sở, ngành địa phương; tinh gọn đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp nhà nước thuộc phạm vi quản lý theo đúng chỉ đạo của Trung ương.

Đồng thời đổi mới cơ chế tự chủ tài chính tại đơn vị sự nghiệp công lập; tăng cường xã hội hóa dịch vụ công; hoàn thiện quy hoạch tỉnh, xã, đặc khu; rà soát, sắp xếp, quản lý chặt chẽ, sử dụng hiệu quả tài chính công; đề xuất phương án xử lý cơ sở vật chất, tài sản công dôi dư, bảo đảm sử dụng đúng mục đích, hiệu quả.

Như vậy, bệnh viện, trường học, trung tâm văn hóa - thể thao hay các viện nghiên cứu thuộc khu vực đơn vị sự nghiệp công lập đang chuẩn bị bước vào một đợt thay đổi lớn. Các thay đổi này sẽ có 2 hướng: điều chỉnh cơ chế tài chính và yêu cầu sắp xếp, tổ chức lại hệ thống trong giai đoạn 2026-2027.

Thay đổi là tăng tự chủ nhưng đi kèm minh bạch chi phí, đổi cách Nhà nước đặt hàng dịch vụ công và thúc đẩy tái cơ cấu những đơn vị hoạt động kém hiệu quả.

Trong chương trình hành động của Chính phủ triển khai Nghị quyết 79-NQ/TW, định hướng chuyển từ cơ chế cấp kinh phí trực tiếp cho đơn vị sang cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ hoặc đấu thầu dịch vụ sự nghiệp công, gắn ngân sách với chất lượng và kết quả cung cấp dịch vụ.

Văn bản đặt ra yêu cầu phân loại đơn vị theo mức độ tự chủ và tính chất nhiệm vụ; đồng thời xây dựng phương án sáp nhập, hợp nhất hoặc tổ chức lại các đơn vị chưa tự chủ, hoạt động kém hiệu quả.

Kế hoạch cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2026-2030 ban hành kèm Quyết định 282/QĐ-TTg đặt mục tiêu hoàn thiện thể chế và hoàn thành sắp xếp tổ chức trong giai đoạn 2026-2027.

Trong nhóm nhiệm vụ đổi mới cơ chế quản lý và cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập, kế hoạch nêu định hướng chuyển đổi các đơn vị đủ điều kiện sang mô hình doanh nghiệp; đồng thời từng bước chuyển các đơn vị đủ điều kiện sang tự chủ toàn diện về nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, nhân sự và tài chính.

Với các lĩnh vực cung cấp dịch vụ thiết yếu như y tế, giáo dục, các yêu cầu về minh bạch chi phí và lộ trình giá dịch vụ dự kiến sẽ tiếp tục được đẩy mạnh, đi cùng quá trình sắp xếp lại mạng lưới để nâng cao hiệu quả hoạt động.

Tại phụ lục kèm theo Quyết định số 304/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật Viên chức, Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành có liên quan xây dựng, hoàn thành Nghị định của Chính phủ quy định tiêu chí phân loại đơn vị sự nghiệp công lập (khoản 4 Điều 5 Luật Viên chức) trong tháng 4.2026.

Trước đó, Bộ Nội vụ đã ban hành Văn bản số 12282/BNV-TCCB ngày 19.12.2025 gửi UBND các tỉnh, thành phố hướng dẫn thực hiện sắp xếp, tổ chức lại đơn vị sự nghiệp công lập thuộc ngành, lĩnh vực Nội vụ.

Bộ Nội vụ yêu cầu rà soát, đánh giá kết quả thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức, cơ chế hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập thuộc phạm vi quản lý làm cơ sở thực hiện sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị sự nghiệp công lập; đảm bảo có tính kế thừa và phát huy kết quả thực hiện nhiệm vụ của đơn vị sự nghiệp công lập thời gian qua;

Việc sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị sự nghiệp công lập không làm ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả hoạt động cung ứng dịch vụ sự nghiệp công, đặc biệt là các dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu, phục vụ nhu cầu của người dân.

Đọc bản gốc tại đây