Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Luật Thủ đô sẽ tạo đột phá cho Hà Nội và lan tỏa toàn quốc

Sửa luật Thủ đô phải dứt khoát, tránh nửa vời

Chiều 8.4, Quốc hội thảo luận ở tổ về Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi); Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng; Dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi).

Phát biểu tại tổ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, việc sửa đổi Luật Thủ đô không đơn thuần là hoàn thiện một đạo luật cụ thể, mà là cơ hội, bước đi mang tính chiến lược nhằm kiến tạo mô hình thể chế phát triển mới cho Thủ đô với vị trí đặc biệt: Trung tâm chính trị, hành chính quốc gia, đồng thời là động lực phát triển của cả nước, đầu tàu phát triển.

Yêu cầu đặt ra là phải trao quyền mạnh hơn, phân cấp, phân quyền triệt để hơn, đồng thời trách nhiệm giải trình rõ ràng hơn, cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ hơn. Trao quyền phải đi đôi với kiểm soát để bảo đảm hiệu quả.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhìn nhận, thực tiễn, các điểm nghẽn lớn của Thủ đô hiện nay, đặc biệt trong quy hoạch, hạ tầng, quản trị đô thị, phân cấp, phân quyền, huy động nguồn lực… chưa được giải quyết căn bản. Do đó, cần đối chiếu quy định trong luật nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, khó khăn này.

Ông nhấn mạnh, quy hoạch phát triển Thủ đô trong 100 năm phải xác định hướng đi rõ ràng. Toàn dân thủ đô cần biết hiện trạng và tương lai 10 năm sau, 50 năm sau, 100 năm sau thế nào. Quy hoạch phải thể hiện cụ thể trên mô hình, theo từng giai đoạn phát triển ra sao...

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gợi mở, quy hoạch phải xác định vùng lõi, vùng phát triển, đô thị vệ tinh, tiêu chuẩn khu đô thị hiện đại với đầy đủ hạ tầng xã hội. Cần xác định kết nối giao thông giữa các khu vực: Thời gian di chuyển, loại hình vận tải (tàu điện ngầm, đường sắt đô thị…); Cần sửa các quy định không còn phù hợp, tháo gỡ điểm nghẽn thể chế...

Nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy, ông đề nghị chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển; luật phải tạo không gian thể chế để Thủ đô chủ động thiết kế, thử nghiệm và triển khai các chính sách phù hợp với đặc thù.

Trong thiết kế luật, cần bảo đảm tính ổn định về nguyên tắc, còn những nội dung mang tính linh hoạt nên giao Chính phủ, thậm chí chính quyền thành phố quy định để phù hợp thực tiễn, tránh cứng nhắc, nhanh lỗi thời.

Về phân cấp, phân quyền, ông khẳng định đây là nội dung then chốt, phải thực chất, rõ ràng và gắn với năng lực thực thi, nguồn lực tương ứng. Tránh tình trạng trao quyền nhưng không đủ điều kiện thực hiện, dẫn đến rủi ro trong quá trình triển khai.

Đồng thời, cần làm rõ phạm vi áp dụng các cơ chế đặc thù khác với luật hiện hành, chỉ áp dụng trong những lĩnh vực thật sự cần thiết, có kiểm soát chặt chẽ. Việc thí điểm chính sách phải có điều kiện, thời hạn, cơ chế giám sát và đánh giá cụ thể, không để kéo dài hoặc hợp thức hóa những bất cập trong quản lý.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng lưu ý phải có cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, song đi kèm là trách nhiệm và kiểm soát rõ ràng. Bên cạnh đó, cần tăng cường liên kết vùng với cơ chế phù hợp, bởi Thủ đô và các địa phương trong vùng có quan hệ phụ thuộc lẫn nhau.

Một yêu cầu quan trọng khác là bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong quá trình phân cấp mạnh, nhất là trong các lĩnh vực đất đai, đầu tư, phát triển đô thị; mọi chính sách phải công khai, minh bạch, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

“Xây dựng luật phải dứt khoát, không nửa vời, không làm lưng chừng”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ, đồng thời nhấn mạnh cốt lõi của sửa luật là cân bằng giữa trao quyền và kiểm soát quyền lực; giữa đột phá và kỷ cương; giữa lợi ích địa phương và lợi ích quốc gia.

"Nếu làm tốt, Luật Thủ đô không chỉ tạo đột phá cho Hà Nội mà còn trở thành mô hình thể chế tiêu biểu, có giá trị lan tỏa trong phạm vi cả nước trong giai đoạn phát triển tới" - ông nhấn mạnh.

Thi đua khen thưởng phải thực chất, tránh bình quân hóa

Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng việc sửa đổi là cần thiết nhằm tạo khuôn khổ pháp lý mới, thúc đẩy động lực phát triển.

Ông nhấn mạnh quan điểm xây dựng luật cần chuyển mạnh từ khen thưởng theo quá trình sang khen thưởng dựa trên giá trị thực chất và hiệu quả công việc. Việc khen thưởng phải gắn với đổi mới sáng tạo, hiệu quả cao và tinh thần dám nghĩ, dám làm, thay vì cộng dồn thành tích theo thời gian. Thành tích phải được đo lường, kiểm chứng, có tính đột phá và lan tỏa, tránh tình trạng bình quân, hình thức.

"Đặc biệt là phải chú trọng khắc phục triệt để tình trạng bệnh thành tích, khen thưởng tràn lan, hình thức" - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, đồng thời, đặt ra yêu cầu, cần xử lý hài hòa mối quan hệ giữa khuyến khích và sàng lọc, giữa mở rộng đối tượng và giữ vững tiêu chuẩn, giữa phân quyền và kiểm soát quyền lực. Nếu mở rộng khen thưởng mà không giữ chuẩn mực sẽ dẫn đến “lạm phát” danh hiệu; ngược lại, nếu quá thận trọng sẽ làm giảm động lực thi đua.

Bên cạnh đó, việc phân cấp trong thi đua, khen thưởng cần gắn với trách nhiệm của địa phương; ưu tiên ghi nhận người trực tiếp lao động, sáng tạo, qua đó tạo công bằng và củng cố niềm tin xã hội.

Đọc bản gốc tại đây