TPHCM tiên phong thí điểm cơ chế, hoàn thiện pháp luật

Từ “phòng thử nghiệm thể chế” đến đầu tàu kinh tế

Khi Luật Đầu tư nước ngoài được ban hành năm 1987 - một bước ngoặt lớn mở cửa cho nền kinh tế Việt Nam - TPHCM là nơi đi đầu trong triển khai. Chỉ sau vài năm, thành phố đã cấp hàng trăm giấy phép đầu tư với tổng vốn gần 1 tỉ USD, tạo đòn bẩy cho tăng trưởng trong giai đoạn đầu của công cuộc đổi mới.

Trong suốt hành trình 50 năm qua, TPHCM luôn duy trì tỉ trọng đóng góp hơn 22% GDP quốc gia, gần 1/3 thu ngân sách, năng suất lao động cao gấp 2,6 lần so với cả nước. Đây là kết quả của tầm nhìn đổi mới, cùng việc mạnh dạn áp dụng những cơ chế chính sách mới, đột phá.

Hiện TPHCM có khoảng 300.000 doanh nghiệp đang hoạt động, chiếm 30% tổng số doanh nghiệp cả nước.

Với vai trò tiên phong, TPHCM nhiều lần được Trung ương giao thí điểm các mô hình quản lý, chính sách mới. Các Nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị như 01, 20, 16, 31 đều thể hiện định hướng phát triển đặc thù, đề cao vai trò đầu tàu của thành phố. Qua quá trình thử nghiệm, điều chỉnh, nhiều chính sách hiệu quả từ TPHCM đã được thể chế hóa thành quy định chung.

Hiện nay, những chính sách trong Nghị quyết 98 đang từng bước tháo gỡ các vướng mắc tồn đọng nhiều năm, giúp TPHCM phát huy tối đa tiềm năng và lợi thế. Đơn cử, 4 dự án nâng cấp quốc lộ 1, 13, 22 và trục Bắc - Nam theo hình thức BOT, với tổng vốn hơn 57.000 tỉ đồng, sẽ sớm giải tỏa các cửa ngõ huyết mạch của thành phố.

TPHCM cũng triển khai các đề án quan trọng như xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế, thu hút nhà đầu tư chiến lược cho Cảng trung chuyển Cần Giờ, quy hoạch 500km đường sắt đô thị theo mô hình TOD (phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng).

Đề xuất kéo dài Nghị quyết 98 sau khi sáp nhập

TPHCM sẽ tiến hành hợp nhất với tỉnh Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu để thành lập TPHCM mới. Trong bối cảnh sáp nhập địa giới hành chính, TPHCM đề xuất được tiếp tục áp dụng Nghị quyết 98 đến năm 2030 nhằm đảm bảo tính liên tục, tránh đứt gãy các chính sách đang phát huy hiệu quả.

PGS.TS Trần Hoàng Ngân cho biết, các địa phương đã chủ động làm việc để phối hợp triển khai sau sáp nhập. Ông cho rằng, Nghị quyết 98 nên được áp dụng rộng hơn cho cả khu vực mới, bởi nhiều chính sách trong nghị quyết có thể triển khai hiệu quả tại Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu. Ví dụ, mô hình BOT có thể được áp dụng cho các tuyến đường hiện hữu tại Bình Dương; TOD có thể triển khai trong xây dựng tuyến metro kết nối vùng. Đặc biệt, chính sách chi thu nhập tăng thêm sẽ là động lực lớn cho đội ngũ cán bộ trong giai đoạn có nhiều thay đổi, thách thức.

Ông Phạm Bình An - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM - cho rằng, TPHCM cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đáp ứng yêu cầu thực tiễn và nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi, tạo động lực thúc đẩy phát triển. Cùng với đó là tăng cường phân công, phân cấp, phân quyền, ủy quyền theo quy định của pháp luật, cá thể hóa trách nhiệm gắn với kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực hiện quản, phân bổ nguồn lực hợp lý; hạn chế tối đa độ trễ trong khâu triển khai nhằm gia tăng hiệu quả tác động của chính sách.

Luật sư Nguyễn Văn Hậu - Chủ nhiệm Cơ quan Truyền thông Liên đoàn Luật sư Việt Nam - cho rằng, pháp luật đóng một vai trò rất quan trọng trong việc phát triển kinh tế. Bởi lẽ, khi hệ thống pháp luật rõ ràng, ổn định, được thực thi hiệu quả tạo ra một môi trường kinh doanh có thể dự đoán được. Điều này giảm thiểu rủi ro cho các nhà đầu tư (trong và ngoài nước), khuyến khích họ bỏ vốn, phát triển sản xuất kinh doanh lâu dài. Sự minh bạch trong các quy định giúp doanh nghiệp hoạt động dễ dàng, công bằng hơn.

Đọc bản gốc tại đây