TPHCM xã hội hóa dịch vụ công để người dân thêm lựa chọn, không thêm cửa phụ

Những ô cửa sáng đèn muộn ở công sở TPHCM

Sau khi sáp nhập 4 phường, UBND phường Tân Hưng phải xử lý khối lượng công việc tăng mạnh. Khi khu vực tiếp dân đã tắt đèn, nhiều phòng làm việc bên trong trụ sở vẫn sáng để cán bộ hoàn tất hồ sơ.

Chị Nguyễn Ngọc Thùy Giang - chuyên viên Phòng Văn hóa - Xã hội phường Tân Hưng, cho biết đơn vị đảm nhận thêm nhiều nhiệm vụ, trong đó có lập hồ sơ, chi trả trợ cấp người có công, bảo trợ xã hội, hỗ trợ mai táng, miễn giảm học phí.

Vào các đợt cao điểm, hơn 1.000 người được hưởng trợ cấp, cán bộ phải rà soát hồ sơ, trình ký, cập nhật dữ liệu lên Kho bạc Nhà nước và tổ chức chi trả, kể cả tận tay người cao tuổi không có tài khoản.

Khối lượng công việc khiến chị Giang cùng đồng nghiệp thường xuyên làm đến 21 - 22h, có thời điểm khóa sổ tài chính kéo dài gần 23h để bảo đảm chi trả đúng hạn.

Ông Trương Thanh Tú - Giám đốc trung tâm Phục vụ hành chính công phường Tân Hưng cho biết, đơn vị bố trí 8 quầy với 10 nhân sự nhưng cán bộ vẫn thường xuyên làm thêm giờ. Ban ngày, họ tập trung hướng dẫn, tiếp nhận hồ sơ; sau giờ tiếp dân mới xử lý, nhập liệu và trả kết quả.

Riêng khâu chứng thực có khoảng 500 - 700 chữ ký mỗi ngày. Hồ sơ số lượng lớn của doanh nghiệp thường phải xử lý ngoài giờ. Có trường hợp, cán bộ còn đến tận nhà chứng thực cho người cao tuổi, người sức khỏe yếu sau khi hoàn thành công việc tại trụ sở.

Sau sáp nhập, TPHCM có hơn 11.600 người làm việc tại các khâu giải quyết thủ tục hành chính thuộc sở, ngành và UBND phường, xã, đặc khu.

Khảo sát của UBND TPHCM cho thấy 56% công chức, viên chức trực tiếp xử lý hồ sơ phải làm việc ngoài giờ, trung bình 30 - 40 giờ mỗi tháng, gồm buổi tối, thứ bảy và chủ nhật. Tại một số cơ quan, hơn 90% nhân sự phải làm thêm, với thời gian trên 100 giờ mỗi tháng.

Người dân được thêm lựa chọn, không thêm “cửa phụ”

TPHCM đang xây dựng dự thảo Nghị quyết của HĐND Thành phố về cơ chế xã hội hóa hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính, nhằm sẵn sàng triển khai Luật Phát triển đô thị ngay sau khi được Quốc hội thông qua.

Theo dự thảo nghị quyết đang được TPHCM xây dựng, tổ chức, doanh nghiệp có thể tham gia các khâu như hỗ trợ người dân hoàn thiện hồ sơ, số hóa giấy tờ, chuẩn hóa dữ liệu hoặc một số công việc kỹ thuật dưới sự giám sát của cơ quan nhà nước.

Các khâu mang tính quyền lực hành chính như thẩm định, quyết định, phê duyệt vẫn thuộc thẩm quyền của cơ quan công quyền.

Cơ chế này dự kiến ưu tiên những lĩnh vực có lượng hồ sơ lớn như đất đai, xây dựng, đầu tư, đăng ký kinh doanh và hộ tịch.

Theo TS Trần Quang Thắng - Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TPHCM, nếu được thiết kế phù hợp, xã hội hóa có thể giúp giảm tải cho cán bộ, đồng thời giảm thời gian chờ đợi và số lần đi lại của người dân, doanh nghiệp.

Thay vì phải dành nhiều thời gian cho các công việc kỹ thuật, cán bộ nhà nước có thể tập trung vào những khâu cốt lõi như thẩm định, quyết định và chịu trách nhiệm về kết quả giải quyết hồ sơ.

Tuy nhiên, ông Thắng lưu ý xã hội hóa không được biến thành một tầng nấc trung gian, khiến người dân có cảm giác muốn hồ sơ được giải quyết nhanh thì phải sử dụng dịch vụ. “Điều này cần tránh tuyệt đối” - ông Thắng nhấn mạnh.

Người dân phải được quyền nộp hồ sơ trực tiếp hoặc trực tuyến mà không bắt buộc sử dụng dịch vụ hỗ trợ. Việc xã hội hóa cũng không được làm thay đổi thẩm quyền và trách nhiệm của cơ quan nhà nước.

Một rủi ro khác là lợi ích nhóm nếu việc lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ thiếu minh bạch, hoặc tổ chức vừa hỗ trợ lập hồ sơ vừa có khả năng tác động đến khâu thẩm định.

Do đó, các đơn vị tham gia phải đáp ứng rõ yêu cầu về tư cách pháp nhân, năng lực chuyên môn, nhân sự, công nghệ và bảo mật dữ liệu. Việc lựa chọn cần công khai, cạnh tranh, có nhiều đơn vị đủ điều kiện để người dân, doanh nghiệp lựa chọn.

TPHCM cũng cần công khai phí dịch vụ, phạm vi công việc, thời gian cam kết, trách nhiệm bồi thường và kênh phản ánh; đồng thời kiểm tra định kỳ, đánh giá chất lượng và loại khỏi danh sách những đơn vị vi phạm.

Theo ông Thắng, người dân phải biết rõ thủ tục nào được xã hội hóa, đơn vị bên ngoài được làm những khâu nào, phần việc nào thuộc cơ quan nhà nước và chi phí ra sao.

Thành phố có thể công khai chất lượng đơn vị dựa trên tỉ lệ hồ sơ hợp lệ, thời gian hỗ trợ, mức độ hài lòng và số lần vi phạm.

“Xã hội hóa chỉ thực sự có ý nghĩa khi người dân được thêm một lựa chọn thuận tiện, chứ không phải thêm một ‘cửa’ phải đi qua” - ông Thắng nói.

Đọc tin gốc tại đây.