Tranh luận quanh tỉ lệ số người đồng thuận để Nhà nước thu hồi đất

Ngày 1.12, tiếp tục Kỳ họp thứ 10, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai.

Vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm thảo luận là quy định mới về thu hồi đất. Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Trần Văn Tiến (đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ) cho biết, quy định trường hợp để thỏa thuận được trên 75% diện tích đất và trên 75% số người sử dụng đất thì HĐND các tỉnh xem xét thông qua việc thu hồi phần đất còn lại là rất khó khả thi.

Vị đại biểu này đề nghị cần làm rõ tại sao tỉ lệ là 75% mà không phải là 60%? Cần khảo sát, đánh giá xem còn bao nhiêu dự án đạt được hai tiêu chí hay một trong hai tiêu chí.

Bên cạnh đó, khi xác định tỉ lệ số người sử dụng đất trong trường hợp người được giao quyền sử dụng đất đã mất thì việc xác định được tính như thế nào?.

Đồng thời, trong chấp thuận chủ trương đầu tư không có quy định về thời gian phải hoàn thành việc thỏa thuận. Nếu thực hiện theo dự thảo Nghị quyết thì chấp thuận chủ trương đầu tư thuộc diện thỏa thuận thu hồi đều phải điều chỉnh lại.

Cuối cùng, vị đại biểu này nói rằng, việc xác định giá thu hồi, nếu tính theo giá Nhà nước sẽ không khả thi và gây nhiều hệ lụy cho xã hội.

Cũng về nội dung này, đại biểu Nguyễn Thị Thu Thủy (đoàn ĐBQH tỉnh Gia Lai) đề nghị ban soạn thảo làm rõ căn cứ vì sao phải xác định là 75%.

Trong đó cần làm rõ quy định này áp dụng cho các dự án như thế nào, vì bản chất các dự án sẽ khác nhau về quy mô, diện tích.

“Mục đích là đảm bảo sự ổn định về mặt xã hội, an ninh trật tự tại địa phương, nhất là sự đồng thuận của người dân” - đại biểu Thủy nói.

Đại biểu Nguyễn Thị Thu Thủy nói, tỉ lệ 25% không đồng thuận là tỉ lệ tiềm ẩn những vấn đề gây bất ổn về mặt xã hội, an ninh trật tự tại địa phương, tỉ lệ khiếu nại, khiếu kiện hành chính.

Cũng góp ý về cơ chế thu hồi đất khi dự án đạt trên 75% diện tích và 75% số người sử dụng đất đồng thuận, đại biểu Hà Sỹ Đồng (đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Trị) nhận xét đây là điểm mở quan trọng, nhưng cũng nhạy cảm nhất, tác động trực tiếp đến quyền tài sản của công dân được Hiến pháp bảo hộ.

Nếu quy định chưa chặt, nguy cơ khiếu kiện kéo dài, mất đồng thuận, thậm chí tạo điểm nóng xã hội là hoàn toàn có thể xảy ra.

Vì vậy, vị này đề nghị Quốc hội cân nhắc kỹ, hoặc nâng tỉ lệ này lên 80 - 85% để tăng độ an toàn pháp lý và sức thuyết phục xã hội, hoặc chỉ áp dụng đối với các dự án trọng điểm quốc gia, dự án hạ tầng chiến lược, dự án đã bồi thường kéo dài nhiều năm không xong, chứ không áp dụng đại trà.

Theo đại biểu Hà Sỹ Đồng, điều quan trọng không nằm riêng ở tỉ lệ, mà nằm ở cơ chế xác định giá bồi thường, cơ chế đối thoại, cơ chế tái định cư, cơ chế giám sát độc lập.

"Tôi đề nghị luật hóa rõ yêu cầu phải có hội đồng thương lượng độc lập, mời tổ chức định giá đất uy tín, công khai minh bạch toàn bộ hồ sơ, để người dân thấy chính sách không phải là ép buộc mà là cùng thỏa thuận trên nền công bằng" - đại biểu Hà Sỹ Đồng nhấn mạnh.

Cũng theo vị này, một chính sách đất đai sẽ chỉ có giá trị khi người dân thấy mình được tôn trọng, quyền lợi của họ được bảo đảm trước khi Nhà nước thu hồi đất cho mục tiêu phát triển.

Đọc bản gốc tại đây