Giải đáp việc xây nhà trên đất nông nghiệp trước và sau ngày 1.7.2014

Công dân gửi câu hỏi đến Bộ Nông nghiệp và Môi trường với nội dung:

Bố mẹ tôi được Hợp tác xã giao đất nông nghiệp từ năm 2001 theo sổ thuế của gia đình. Gia đình đã sử dụng ổn định hai thửa đất này để làm nhà ở, trong đó một thửa xây nhà năm 2013 (trước ngày 1.7.2014), thửa còn lại xây nhà năm 2020.

Theo tôi hiểu, đây là trường hợp đất do hợp tác xã giao, không phải đất do Nhà nước giao và hiện cả hai thửa đều phù hợp quy hoạch đất ở.

Trường hợp của gia đình tôi khi cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sẽ được áp dụng theo quy định nào của Luật Đất đai?

Nếu áp dụng Điều 139 thì tôi cho rằng chưa phù hợp vì khoản 3 Điều này quy định đối với trường hợp Nhà nước giao đất không đúng thẩm quyền. Trong khi đó, đất của gia đình do hợp tác xã giao.

Nếu áp dụng khoản 3 Điều 138 để cấp Giấy chứng nhận thì gia đình có bị xử phạt vi phạm hành chính, buộc nộp lại khoản thu lợi bất hợp pháp hoặc buộc tháo dỡ công trình, khôi phục hiện trạng do sử dụng đất không đúng mục đích hay không?

Việc xây nhà trên đất nông nghiệp vào các thời điểm khác nhau (năm 2013 và năm 2020) có ảnh hưởng đến việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hay không? Nếu có thì ảnh hưởng như thế nào và căn cứ theo quy định nào?

Bộ Nông nghiệp và Môi trường có ý kiến như sau:

Pháp luật đất đai hiện hành đã quy định cụ thể việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất tại các Điều 137, 138, 139 và 140 của Luật Đất đai. Chính phủ đã quy định đầy đủ về thành phần hồ sơ nộp, trình tự, thủ tục thực hiện tại Nghị định số 101/2024/NĐ-CP ngày 29.7.2024 và Nghị định số 151/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025.

Hiện nay, tại khoản 1 Điều 15 Nghị định số 49/2026/NĐ-CP ngày 31.1.2026 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều của Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai đã giao Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định trình tự, thủ tục hành chính về đất đai để thực hiện các trường hợp quy định tại Điều 14 của Nghị định này chậm nhất đến ngày 1.7.2026, bảo đảm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính theo quy định; trong đó quy định rõ trách nhiệm của cơ quan, người có thẩm quyền trong các bước thực hiện trình tự, thủ tục, thời gian tối đa thực hiện trình tự, thủ tục, thành phần hồ sơ phải nộp, trong đó có giấy tờ chứng minh đối tượng được miễn, giảm nghĩa vụ tài chính (nếu có), các mẫu thực hiện thủ tục phải quy định các thông tin để xác định nghĩa vụ tài chính về đất đai.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường thông tin đến ông/bà được biết, nghiên cứu liên hệ với cơ quan có thẩm quyền để thực hiện theo quy định.

Đọc bản gốc tại đây