Thu hồi đất, người dân được bồi thường bằng tiền trong trường hợp nào?

Công dân gửi câu hỏi đến Bộ Nông nghiệp và Môi trường với nội dung:

Gia đình tôi có thửa đất với diện tích 96,7 m2, nguồn gốc đất là UBND huyện Yên Phong (cũ) giao cấp năm 1991 có thu tiền mua đất.

Thửa đất đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 1998 là 86 m2. Phần diện tích 11 m2 sử dụng ổn định từ năm 1991, gia đình sử dụng ổn định không lấn chiếm, không mua bán với thửa đất liền kề, không bị lập biên bản vi phạm lấn chiếm.

Vị trí thửa đất là mặt đường Huỳnh Thúc Kháng, thôn Phố Mới, xã Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Dự án mở rộng đường giao thông có quy hoạch đi qua thửa đất của gia đình tôi.

Ban giải phóng mặt bằng có đưa ra phương án thu hồi của gia đình tôi diện tích 51,8 m2, còn lại 45,2 m2. Tháng 4.2026, Ban giải phóng mặt bằng có đề xuất bồi thường cho gia đình tôi bằng tiền và không bồi thường bằng đất mặc dù UBND đã có khu đất tái định cư, các hộ gia đình khác được đề xuất bồi thường bằng đất ở.

Gia đình tôi chỉ có một thửa đất duy nhất hiện có bố mẹ tôi, vợ chồng và các con tôi đang sinh sống ở thửa đất trên, không còn thửa đất nào khác tại xã Yên Phong. Vậy tôi xin hỏi liệu bồi thường bằng tiền thì bồi thường theo giá Nhà nước hay giá thị trường, việc bồi thường bằng tiền có đúng quy định hay không? Gia đình tôi có thuộc diện phải bồi thường bằng đất ở không (vì xã đã bố trí chỗ ở tái định cư cho dự án)?

Nếu bồi thường bằng đất thì phần đất không thu hồi là 45,2 m2 có được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không? Có quy định bắt buộc phải thu hồi hết thửa đất của gia đình (thu hồi phần diện tích ngoài quy hoạch) mới được bồi thường bằng đất ở không?

Trả lời nội dung này, Cục Quản lý đất đai cho biết:

1. Về việc bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất

Tại khoản 2 Điều 91 Luật Đất đai năm 2024 quy định về nguyên tắc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất như sau: Việc bồi thường về đất được thực hiện bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi, trường hợp không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền... Trường hợp người có đất thu hồi được bồi thường bằng đất, bằng nhà ở mà có nhu cầu được bồi thường bằng tiền thì được bồi thường bằng tiền theo nguyện vọng đã đăng ký khi lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Đối với người có đất thu hồi nếu có nhu cầu và địa phương có điều kiện về quỹ đất, quỹ nhà ở thì được xem xét bồi thường bằng đất khác mục đích sử dụng với loại đất thu hồi hoặc bằng nhà ở.

Việc bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất ở được quy định tại Điều 98 Luật Đất đai năm 2024, Điều 11 Nghị định số 88/2024/NĐ-CP ngày 15 tháng 7 năm 2024 của Chính phủ quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.

Việc bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân được quy định tại Điều 96 Luật Đất đai năm 2024, Điều 12 Nghị định số 88/2024/NĐ-CP ngày 15 tháng 7 năm 2024 của Chính phủ quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.

Việc bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất phi nông nghiệp không phải là đất ở của hộ gia đình, cá nhân được quy định tại Điều 99 Luật Đất đai năm 2024, Điều 13 Nghị định số 88/2024/NĐ-CP ngày 15 tháng 7 năm 2024 của Chính phủ quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.

Về bố trí tái định cư đối với trường hợp trong hộ gia đình có nhiều thế hệ hoặc có nhiều cặp vợ chồng cùng chung sống trên một thửa đất ở bị thu hồi thực hiện theo quy định tại khoản 4 Điều 111 Luật Đất đai năm 2024.

2. Về giá đất tính bồi thường

Tại khoản 6 Điều 3 Nghị quyết số 254/2025/QH15 quy định giá đất tính tiền bồi thường về đất quy định tại khoản 2 Điều 91 của Luật Đất đai và giá đất tính tiền sử dụng đất tại nơi tái định cư quy định tại khoản 3 Điều 111 của Luật Đất đai được tính theo giá đất trong bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất.

Do nội dung hỏi của công dân là trường hợp cụ thể, không có hồ sơ, tài liệu kèm theo nên Cục Quản lý đất đai không có cơ sở trả lời cụ thể. Đề nghị công dân nghiên cứu các quy định nêu trên và liên hệ với cơ quan có chức năng quản lý về đất đai tại địa phương để được hướng dẫn, xem xét giải quyết theo quy định của pháp luật.

Đọc bản gốc tại đây