“Địa chỉ đỏ” của tinh thần đại đoàn kết giữa phum sóc Thất Sơn

“Địa chỉ đỏ” giữa phum sóc Thất Sơn

Những ngày cuối tháng 3.2026, chúng tôi về vùng Thất Sơn thăm chùa Tà Miệt Trên (xã Ô Lâm, tỉnh An Giang) - nơi ghi dấu một sự kiện lịch sử quan trọng của phong trào cách mạng tỉnh An Giang.

Trong không gian tĩnh lặng của ngôi chùa Khmer cổ kính, Nhà bia lưu niệm được xây dựng năm 2013 nổi bật như một điểm nhấn, nhắc nhớ về thời khắc hào hùng cách đây 65 năm.

Theo lịch sử Đảng bộ tỉnh, ngày 20.2.1961, tại chính nơi này, Ủy ban Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tỉnh An Giang đã tổ chức lễ ra mắt trước đông đảo quần chúng. Hàng trăm đồng bào các dân tộc, tín đồ tôn giáo, trí thức và cán bộ, chiến sĩ đã tụ hội, cùng lắng nghe lời hiệu triệu của Giáo sư Bùi Đức Tâm - Chủ tịch Mặt trận tỉnh lúc bấy giờ.

Từ ngôi chùa nơi chân núi Dài, lời kêu gọi đoàn kết toàn dân, đứng lên đấu tranh chống áp bức, giành độc lập dân tộc đã lan tỏa mạnh mẽ. Đây không chỉ là một sự kiện chính trị, mà còn là bước khởi đầu quan trọng, khẳng định vai trò của Mặt trận trong việc quy tụ sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc ngay từ những năm đầu kháng chiến chống Mỹ.

Trung tâm tôn giáo và cách mạng

Chùa tọa lạc dưới chân núi Dài, ngọn núi nổi tiếng trong danh sách Thất Sơn, và cũng như bao ngôi chùa Khmer khác, chùa Tà Miệt Trên gắn bó mật thiết với đời sống văn hóa, tâm linh của cộng đồng phum, sóc giữa núi rừng Thất Sơn. Đặc biệt, các sư sãi nơi đây còn phát huy tinh thần đạo pháp và độc lập đất nước, góp công, góp của cho lực lượng cách mạng.

Trong giai đoạn chiến tranh ác liệt của kháng chiến chống Mỹ, chùa Tà Miệt Trên trở thành một phần của vùng căn cứ cách mạng. Không gian linh thiêng ấy từng là nơi hội họp, tuyên truyền chủ trương, là điểm tựa tinh thần và cả nơi trú ẩn an toàn cho người dân trước những đợt càn quét, bom đạn.

Chính vì vị trí và vai trò đặc biệt đó, chùa đã nhiều lần trở thành mục tiêu tàn phá. Bom đạn chiến tranh phá hủy nhiều công trình, gây tổn thất nặng nề cho cả di sản văn hóa lẫn đời sống nhân dân. Tuy nhiên, trong gian khó, tinh thần đoàn kết của chư tăng và phật tử càng được hun đúc mạnh mẽ.

Không chỉ góp phần nuôi dưỡng phong trào cách mạng, đồng bào Khmer tại đây còn trực tiếp tham gia tổ chức, trở thành lực lượng nòng cốt trong các hoạt động của Mặt trận. Sự kiện nhà sư Khmer Chau Sốc tham gia Ban Chấp hành Mặt trận thời kỳ đó là minh chứng sinh động cho tinh thần gắn bó giữa tôn giáo và cách mạng, giữa dân tộc và đất nước.

Biểu tượng hồi sinh

Sau ngày đất nước thống nhất 30.4.1975, vùng đất Tà Miệt tiếp tục trải qua những biến động do chiến tranh biên giới Tây Nam. Người dân nhiều lần phải rời quê hương, ngôi chùa bị hư hại…

Theo nhà nghiên cứu văn hóa Khmer Chau Moni Sok Kha, đầu thập niên 80, khi tình hình ổn định, người dân mới lần lượt trở về, bắt tay vào công cuộc tái thiết. Từ những mái chùa tạm bằng tre lá, đến năm 2005, chùa đã được xây dựng khang trang với chánh điện, tăng xá, sala… nhờ sự chung sức của cộng đồng và sự hỗ trợ của Nhà nước.

Sự hồi sinh của ngôi chùa không chỉ là sự phục dựng một công trình tôn giáo, mà còn là biểu tượng cho ý chí kiên cường, tinh thần vượt khó và niềm tin bền bỉ của người dân nơi đây sau nhiều năm chiến tranh.

Giữ lửa truyền thống, vun bồi đại đoàn kết

Đại đức Chau Ra Quít, sãi cả chùa Tà Miệt Trên chia sẻ, nhà chùa thường xuyên nhận được sự quan tâm, đầu tư của cơ quan chức năng địa phương, trung ương.

Đặc biệt vào tháng 6.2013, sau thời gian triển khai thi công, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh An Giang cho đưa vào sử dụng Nhà bia lưu niệm Địa điểm ra mắt Ủy ban Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam với nội dung khắc song ngữ Việt - Khmer như sau: “Nơi đây, ngày 20 tháng 02 năm 1961, Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam tỉnh An Giang với 14 thành viên tiêu biểu đại diện các thành phần xã hội của tỉnh làm lễ ra mắt đồng bào. Trước hàng trăm đồng bào các dân tộc, tín đồ tôn giáo, nhân sĩ, trí thức và cán bộ, chiến sĩ giải phóng quân, Giáo sư Bùi Đức Tâm - Chủ tịch Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam tỉnh An Giang đọc lời hiệu triệu, kêu gọi các tầng lớp nhân dân trong tỉnh và anh em binh sĩ, công chức yêu nước... hăng hái đứng lên, đoàn kết dưới ngọn cờ Mặt trận Dân tộc giải phóng đánh tan ách thống trị của đế quốc Mỹ và bọn tay sai ngụy quyền, thành lập một chính phủ liên minh dân tộc, dân chủ theo đường lối hòa bình, trung lập tiến tới thống nhất đất nước”.

Từ ngày hoàn thành, nhà bia trở thành “địa chỉ đỏ”, nơi mỗi người dân, đặc biệt là thanh niên, học sinh tìm về để hiểu hơn về lịch sử, về sức mạnh của khối đại đoàn kết dân tộc.

Phát huy thành tựu đó, các nhà sư cũng lồng ghép nhiều nội dung phát triển kinh tế, xây dựng gia đình văn minh… vào các buổi thuyết pháp, giúp nhiều phật tử có thêm nền tảng để chuyển đổi vật nuôi, cây trồng theo hướng hiệu quả, thiết thực, nâng cao đời sống cho gia đình và quê hương…

Hướng tới dấu mốc 65 năm ngày ra mắt Mặt trận tỉnh An Giang, giá trị của chùa Tà Miệt Trên càng được khẳng định rõ nét. Đó là nơi hội tụ của ba yếu tố: tôn giáo - lịch sử - đoàn kết dân tộc. Từ một ngôi chùa Khmer cổ, nơi đây đã trở thành biểu tượng của sự gắn bó giữa các dân tộc, giữa đạo và đời, giữa quá khứ và hiện tại.

Trong dòng chảy phát triển hôm nay, chùa Tà Miệt Trên không chỉ là nơi lưu giữ ký ức, mà còn là nguồn lực tinh thần quý giá, góp phần vun đắp khối đại đoàn kết toàn dân tộc - nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của An Giang nói riêng và đất nước nói chung.

Xem bản gốc tại đây