Giám sát, phản biện xã hội là nhiệm vụ trọng tâm của công tác mặt trận

Trung tâm thảo luận số 2 có chủ đề: Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (MTTQ) và các tổ chức thành viên tăng cường lắng nghe nhân dân nói, làm tốt vai trò giám sát và phản biện xã hội, đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân.

Chủ trì phiên thảo luận có ông Nguyễn Phi Long, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; ông Lương Quốc Đoàn, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam. Dự có đại biểu đại diện 13 tổ chức thành viên.

Nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt

Phát biểu đề dẫn thảo luận, ông Nguyễn Phi Long khẳng định, hoạt động giám sát và phản biện xã hội phải được coi là nhiệm vụ thường xuyên, trọng tâm và xuyên suốt của công tác mặt trận trong thời gian tới.

Ông Nguyễn Phi Long đề nghị các đại biểu tập trung cho ý kiến vào một số nhóm nội dung chính: Dự thảo báo cáo chính trị trình đại hội và dự thảo điều lệ sửa đổi, bổ sung; đánh giá bổ sung tình hình khối đại đoàn kết toàn dân tộc; phân tích, đánh giá để bổ sung, nhấn mạnh những kết quả đạt được của công tác mặt trận trong giai đoạn 2024 – 2026; những thách thức và vấn đề đặt ra đối với việc tập hợp phát huy truyền thống sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong thời gian tới; phương hướng, mục tiêu, chỉ tiêu, chương trình hành động của MTTQ Việt Nam trong nhiệm kỳ tới.

Riêng về yêu cầu tăng cường lắng nghe nhân dân trong giai đoạn mới, ông Nguyễn Phi Long đề nghị các đại biểu đề xuất giải pháp, cách thức để MTTQ Việt Nam kịp thời nắm bắt phản ánh tâm tư nguyện vọng, những vấn đề nhân dân quan tâm trong bối cảnh thông tin đa chiều, chuyển đổi số mạnh mẽ, yêu cầu dân chủ minh bạch và trách nhiệm giải trình ngày càng cao.

“Đề nghị các đại biểu tập trung đề xuất các giải pháp về việc lựa chọn nội dung giám sát trọng tâm trọng điểm, hình thức giám sát phù hợp theo dõi giám sát việc xem xét giải quyết của cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền trong giải quyết kiến nghị phản ánh khiếu nại tố cáo của nhân dân. Thực hiện phản biện xã hội từ sớm, từ xa, từ khi dự thảo các chính sách; đồng thời, đề xuất cách thức, biện pháp phản hồi kịp thời của cơ quan chủ trì soạn thảo về việc tiếp thu hoặc không tiếp thu đối với nội dung phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam”, ông Nguyễn Phi Long nói.

Cũng theo ông Nguyễn Phi Long, về phát huy vai trò đại diện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của nhân dân, các đại biểu cho ý kiến về giải pháp để MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên thực hiện hiệu quả thiết thực hơn vai trò đại diện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của nhân dân, nhất là trong những lĩnh vực liên quan trực tiếp đến đời sống dân sinh, an sinh xã hội, đất đai, môi trường, lao động, việc làm, giáo dục, y tế, chính sách đối với người có công, người nghèo, người yếu thế, đồng bào dân tộc thiểu số, đồng bào tôn giáo và người Việt Nam ở nước ngoài.

“Các đại biểu góp ý trực tiếp vào các nội dung trong dự thảo báo cáo chính trị chương trình hành động của nhiệm kỳ 2026-2031 liên quan đến quyền và trách nhiệm của MTTQ Việt Nam trong thực hiện dân chủ, đại diện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của nhân dân, thực hiện hiệu quả chất lượng hoạt động giám sát, phản biện xã hội, tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước… Các ý kiến cần tập trung vào tính đúng đắn, đầy đủ, khả thi, mang tính đột phá”, ông Nguyễn Phi Long nhấn mạnh.

Phát biểu tham luận, ông Phạm Anh Tuấn - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố Hà Nội khẳng định, thời gian qua, MTTQ Việt Nam Thành phố Hà Nội đã nghiêm túc triển khai việc lắng nghe nhân dân, giám sát và phản biện xã hội, đại diện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của nhân dân và đã đạt được những kết quả tích cực.

Tuy nhiên, vẫn tồn tại hạn chế như: Việc lắng nghe, nắm bắt ý kiến của nhân dân ở một số nơi chưa thật sự chủ động thường xuyên, sâu sát và toàn diện; một số cán bộ chưa bám sát địa bàn; việc phát hiện vấn đề giải quyết từ sớm từ cơ sở cũng còn hạn chế… Hoạt động giám sát phản biện xã hội ngày càng chất lượng, bài bản song chưa đồng đều; một số chương trình giám sát còn dàn trải, chưa tập trung vào những vấn đề nổi cộm bức xúc. Vẫn còn nhiều vụ việc chưa được giải quyết triệt để, khiếu kiện kéo dài.

Ông Tuấn đề xuất một số giải pháp để tăng cường chất lượng lắng nghe nhân dân nói, làm tốt vai trò giám sát và phản biện xã hội, đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân: Các cấp ủy Đảng tiếp tục nâng cao nhận thức trách nhiệm của các cấp các ngành, phát huy vai trò của MTTQ và các tổ chức thành viên trong lắng nghe nhân dân, giám sát và phản biện xã hội. MTTQ các cấp và các tổ chức thành viên tích cực đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động, đa dạng hóa các hình thức lắng nghe nhân dân nói theo hướng chủ động, gần dân, sát dân, tăng cường ứng dụng công nghệ số phù hợp với từng địa bàn, từng nhóm đối tượng. Nâng cao năng lực, bản lĩnh đội ngũ cán bộ MTTQ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chính trị hiện nay. Nâng cao chất lượng hiệu quả thực chất hoạt động giám sát và phản biện xã hội. Phát huy vai trò chủ thể của nhân dân trong giám sát và phản biện xã hội.

Ông Vũ Trọng Kim - Chủ tịch Hội Cựu Thanh niên xung phong Việt Nam cho rằng, báo cáo chính trị Đại hội cần làm rõ hơn tầm quan trọng và ý nghĩa chiến lược của đại đoàn kết toàn dân tộc; có thể xây dựng luật riêng về giám sát và phản biện xã hội. Dưới mái nhà MTTQ, các tổ chức thành viên phải sâu rễ, chắc gốc, nhấn mạnh vai trò liên minh, giai cấp công nhân, nông dân và trí thức, doanh nghiệp trong các giai tầng xã hội.

Chung quan điểm, ông Nguyễn Văn Đệ - Chủ tịch Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam cho rằng, lắng nghe và phản biện là 2 nhiệm vụ hết sức quan trọng của MTTQ.

Ông Đệ nêu thực tế phát sinh hiện nay, chính quyền 2 cấp có nhiệm vụ nặng nề hơn trước, vậy công tác phản biện phải làm thế nào để các cấp chính quyền lắng nghe, thẩu hiểu khi có địa phương, chính quyền 2 cấp làm rất tốt, có địa phương rất ì ạch.

PGS. TS Đậu Xuân Cảnh - Chủ tịch Hội Đông y Việt Nam chia sẻ, lắng nghe, phản biện là nội dung to lớn, nhưng lắng nghe nhân dân phải bắt đầu từ những điều thiết thân nhất. “Ở góc độ y học, tôi có mấy vấn đề cần trao đổi, như tình trạng quảng cáo thuốc đông y thái quá, bán thuốc không được cấp phép. Dược liệu sạch cũng đang là một thách thức lớn”, ông Cảnh nêu.

Ông Nguyễn Kim Hồng, Hiệu trưởng Trường Đại học Nguyễn Tất Thành đề xuất để lắng nghe nhân dân, cần đa dạng họa kênh tiếp cận thông tin trong kỷ nguyên số; phải có bộ lọc, ứng dụng công nghệ để loại bỏ thông tin giả, phản biện chính xác; tạo cơ chế kết nối để “nghe chọn lọc, hiểu thấu đáo, phản hồi trách nhiệm”.

Bà Đỗ Thị Hiền - Chủ tịch LĐLĐ tỉnh Thái Nguyên khẳng định, công nhân, lao động là người tạo ra của cải vật chất cho sự phát triển của quốc gia nhưng thu nhập của công nhân, lao động hiện không cao, không đáp ứng nhu cầu cuộc sống; công nhân thiếu nhà ở và các thiết chế phục vụ cho cuộc sống, thiếu kiến thức pháp luật… Thực tế này đòi hỏi tổ chức công đoàn phải hết sức lắng nghe, thấu hiểu và đứng bên cạnh để bảo vệ và quyền lợi lợi ích hợp pháp cho người lao động.

Theo bà Hiền, tại cơ sở, tổ chức công đoàn đã tập trung làm tốt vai trò đại diện thông qua đối thoại và thương lượng tập thể giữa tổ chức công đoàn với người sử dụng lao động.; chăm lo cho người lao động, đặc biệt là lao động khó khăn, tai nạn, bị bệnh hiểm nghèo; hỗ trợ cho công nhân gặp khó khăn về nhà thông qua chương trình Mái ấm Công đoàn…

“Để làm tốt hơn, chúng tôi kiến nghị Đảng và Nhà nước quan tâm đến nhà xã hội cho công nhân lao động thuê; tăng cường các thiết chế văn hóa phục vụ cho công nhân lao động; chính sách về tiền lương phù hợp... Tôi cũng kỳ vọng vào sự đổi mới tại đại hội này sẽ mạnh mẽ hơn, quyết liệt hơn vì nhân dân, vì đoàn viên, hội viên và sự phát triển lớn mạnh của MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên”, bà Hiền nói.

Xem bản gốc tại đây