Phát huy vai trò nòng cốt của Mặt trận Tổ quốc trong thực hiện dân chủ
Với quan điểm nhân dân là trung tâm, là chủ thể của mọi chính sách, đại đoàn kết toàn dân tộc là cội nguồn sức mạnh, Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam đã và đang phát huy vai trò nòng cốt trong thực hiện dân chủ, đại diện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân.
Tạo diễn đàn để nhân dân thực hiện quyền làm chủ
Theo GS. TS Trần Ngọc Đường - Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn Dân chủ và Pháp luật Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, để thực hiện vai trò nòng cốt chính trị trong tăng cường đồng thuận xã hội, MTTQ Việt Nam đã tập hợp, đoàn kết các tầng lớp nhân dân không phân biệt giai cấp, tôn giáo, dân tộc... trong ngôi nhà chung Đại đoàn kết các dân tộc Việt Nam là MTTQ Việt Nam; thực hiện phương châm đối thoại, hòa giải, đoàn kết, giúp nhau tại cơ sở, tại cộng đồng. Cùng với đó, tổ chức các phong trào thi đua yêu nước tạo nên sự đồng thuận xã hội trong sản xuất, tiêu dùng xã hội...
“Với vai trò nòng cốt trong thực hiện dân chủ, tăng cường đồng thuận xã hội, MTTQ Việt Nam đã ngày càng trở thành ngôi nhà chung đại đoàn kết dân tộc và phát huy dân chủ - mục tiêu và động lực phát triển của đất nước ta”, GS. TS Trần Ngọc Đường nhấn mạnh.
TS. Ngô Sách Thực, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho biết, MTTQ Việt Nam các cấp đã phối hợp trong công tác xây dựng pháp luật, nhất là những văn bản quy phạm pháp luật về tổ chức bộ máy Nhà nước, về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân. Nhiều ý kiến của Mặt trận và các tổ chức thành viên là cơ sở quan trọng giúp các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xem xét, thông qua các văn bản quy phạm pháp luật.
MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên đã tham gia tích cực, chủ động và có hiệu quả vào việc triển khai thực hiện Nghị quyết 48-NQ/TW của Bộ Chính trị về Chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật đến năm 2010, định hướng đến năm 2020. Kết luận số 19-KL/TW của Bộ Chính trị, MTTQ Việt Nam đều có đề xuất định hướng xây dựng pháp luật, hàng năm có kế hoạch tham gia xây dựng pháp luật.
MTTQ đã phối hợp với các cơ quan hữu quan để góp phần xây dựng Hiến pháp năm 2013, trình Quốc hội thông qua Luật MTTQ Việt Nam (sửa đổi) năm 2015; phối hợp với Chính phủ và Ủy ban Thường vụ Quốc hội xây dựng và ban hành Nghị quyết liên tịch số 403/2017/NQLT- UBTVQH14-CP-ĐCTUBTWMTTQVN quy định chi tiết hình thức giám sát, phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam. Chủ trì trình sửa đổi một số luật và tham gia xây dựng nhiều luật bằng hình thức góp ý, phản biện xã hội. MTTQ các địa phương đã chủ động phối hợp với Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cùng cấp để kiến nghị, thảo luận đóng góp ý kiến và các chính sách, kế hoạch của Nhà nước; chính sách kế hoạch của chính quyền địa phương phù hợp với nguyện vọng và lợi ích chính đáng của nhân dân.

Ông Ngô Sách Thực cũng cho biết, các tổ chức thành viên của MTTQ Việt Nam cũng đã chủ động phối hợp có hiệu quả các cơ quan, tổ chức ở Trung ương trong công tác xây dựng pháp luật. Mặt trận chủ trì các hội nghị tiếp xúc cử tri chính là tạo diễn đàn để nhân dân thực hiện quyền làm chủ, giám sát hoạt động đại biểu dân cử. Thông qua việc tập hợp, tổng hợp ý kiến, kiến nghị trên nhiều lĩnh vực cụ thể, Mặt trận đã phát hiện ra nhiều vấn đề bức xúc trong xã hội, nhiều bất cập trong thực thi chính sách và có những kiến nghị cụ thể, xác đáng, giúp cho các các cơ quan Nhà nước tháo gỡ kịp thời các vướng mắc, kịp thời điều chỉnh, bổ sung những chính sách, những quy định pháp luật có liên quan.
Ông Ngô Sách Thực đề nghị, Đảng và Nhà nước cần tiếp tục ban hành cơ chế, chính sách cụ thể để Mặt trận có đầy đủ điều kiện pháp lý, nguồn lực hoạt động, nhất là thực hiện chức năng giám sát, phản biện xã hội và thực hiện dân chủ, tăng cường đồng thuận xã hội.
Giải quyết kịp thời những phản ánh, kiến nghị chính đáng của nhân dân
TS. Tạ Văn Sỹ - nguyên Giám đốc Trung tâm Bồi dưỡng cán bộ và nghiên cứu khoa học Mặt trận cho rằng, đối với MTTQ Việt Nam, cần thực hiện tốt vai trò nòng cốt trong thực hiện dân chủ và tăng cường đồng thuận xã hội. Muốn vậy, Mặt trận cần phải đẩy mạnh đổi mới phương thức hoạt động, phát huy sáng tạo và bản lĩnh chính trị trong giai đoạn mới; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong hoạt động của Mặt trận; xây dựng hạ tầng dữ liệu đồng bộ kết nối từ trung ương đến cơ sở.
Bên cạnh đó, TS. Tạ Văn Sỹ cho rằng, cần có cơ chế đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Mặt trận ngang tầm nhiệm vụ trong giai đoạn mới; phát triển các bộ chỉ số đánh giá hiệu quả thực hiện dân chủ và mức độ đồng thuận xã hội để có cơ sở khoa học, khách quan trong quá trình tổ chức triển khai thực hiện.

Bà Hà Thị Nga - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho rằng, với những chủ trương, đường lối và quy định pháp luật thể hiện nhất quán quan điểm của Đảng, Nhà nước về vai trò của MTTQ Việt Nam, có thể thấy một trong những yêu cầu, nhiệm vụ quan trọng hàng đầu đặt ra trong giai đoạn hiện nay là MTTQ Việt Nam phải khẳng định được vai trò nòng cốt của mình trong đời sống chính trị - xã hội của đất nước, nhất là trong thực hiện dân chủ, tăng cường đồng thuận xã hội như Văn kiện Đại hội Đảng và Hiến pháp, Luật MTTQ Việt Nam đã nêu; đồng thời, mọi hoạt động của Mặt trận đều phải đóng góp ngày càng thiết thực vào đời sống xã hội, đáp ứng lòng mong mỏi và sự kỳ vọng của nhân dân và được nhân dân ghi nhận.
Theo bà Hà Thị Nga, thực tiễn hoạt động của MTTQ Việt Nam thời gian qua cho thấy, MTTQ Việt Nam các cấp luôn nỗ lực phấn đấu phát huy vai trò, trách nhiệm của mình trong hệ thống chính trị và đời sống xã hội. Vai trò, vị trí của MTTQ Việt Nam ngày càng được nâng cao với những đóng góp tích cực trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.
Trong thực hiện dân chủ, MTTQ Việt Nam các cấp đã thể hiện vai trò nòng cốt để phát huy quyền làm chủ của nhân dân trên nhiều lĩnh vực, tích cực thực hiện dân chủ ở cơ sở, chú trọng nâng cao chất lượng hoạt động của Ban Thanh tra Nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng. Nhiệm vụ nắm bắt, tập hợp, phản ánh ý kiến, kiến nghị của Nhân dân đến các cơ quan Nhà nước được MTTQ Việt Nam các cấp thực hiện nền nếp.
Kết quả xử lý các ý kiến, kiến nghị, nguyện vọng của nhân dân được tập hợp, báo cáo và phản hồi lại với Nhân dân qua các kênh thông tin của Ủy ban MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và các tổ chức thành viên. Nhiệm vụ giám sát, phản biện xã hội, tham gia xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước của MTTQ Việt Nam các cấp được thực hiện ngày càng thực chất, đã chủ động phối hợp và duy trì thực hiện quy định người đứng đầu cấp ủy, chính quyền đối thoại trực tiếp với Nhân dân để kịp thời giải quyết các kiến nghị, phản ánh của Nhân dân…
Bà Hà Thị Nga cho rằng, thời gian tới MTTQ Việt Nam cần phải chủ động hoàn thiện quy chế phối hợp với Nhà nước, ở cấp Trung ương là Chính phủ và Quốc hội; ở địa phương là Ủy ban nhân dân và Hội đồng nhân dân các cấp; tiếp tục nâng cao vai trò của người đứng đầu cấp ủy và cán bộ lãnh đạo quản lý, cán bộ đảng viên trong thực hiện dân chủ; nghiêm túc thực hiện các quy định của Đảng, Nhà nước về người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, địa phương trực tiếp đối thoại với nhân dân. Cùng với đó, tiếp tục tổ chức định kỳ giải quyết kịp thời những phản ánh, kiến nghị chính đáng của nhân dân; phát huy vai trò của MTTQ, các tổ chức chính trị xã hội, các tổ chức thành viên trong thực hiện luật dân chủ ở cơ sở, trong việc đại diện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của nhân dân; kiến nghị MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội tiếp tục mở rộng và nâng cao chất lượng công tác giám sát, phản biện xã hội.
Xem bản gốc tại đây