Dấu ấn Báo Lao Động trong Tổng tuyển cử lịch sử của dân tộc

Với Báo Lao Động - tiếng nói của giai cấp công nhân Việt Nam - những trang báo xuất bản trong giai đoạn 1945-1946 không chỉ làm nhiệm vụ thông tin mà còn tuyên truyền, cổ động, hướng dẫn người công nhân lần đầu tiên thực hiện quyền công dân thiêng liêng - cầm lá phiếu đi bầu Quốc hội trong ngày Tổng tuyển cử (6.1.1946).

Hướng tới cuộc Tổng tuyển cử lịch sử

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Báo Lao Động ra công khai, tòa soạn báo đặt tại số 51 Hàng Bồ, Hà Nội - một địa chỉ gắn liền với nhiều sự kiện lịch sử của phong trào công nhân và Báo chí Cách mạng. Ngày 18.10.1945, Báo Lao Động ra số 13 - một trong những số báo đầu tiên sau Cách mạng Tháng Tám thành công. Ngày nay, số báo này là một trong những tài liệu quý hiếm đang được lưu trữ tại Thư viện quốc gia.

Báo khi ấy chỉ có 2 trang, khổ 45x35cm, nhưng nội dung dày đặc, tập trung vào những vấn đề sống còn của đất nước và giai cấp công nhân. Cũng chính tại số báo này, những thông tin liên quan tới chuẩn bị cho ngày Tổng tuyển cử đã được đề cập.

Một trong những bài viết tiêu biểu đăng trên trang nhất số 13 là “Đại biểu Công nhân toàn thành Hoàng Diệu yết kiến Hồ Chủ tịch”. Bài báo tường thuật cuộc gặp ngày 9.10.1945 tại Dinh Chính phủ, khi 21 đại biểu công nhân thành Hoàng Diệu được Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp.

Ngay đầu bài, Báo Lao Động trích dẫn lời của Bác Hồ: “Nước có hoàn toàn độc lập, Chính phủ mới giải quyết triệt để quyền lợi của công nhân được”. Đây là thông điệp có ý nghĩa đặc biệt, gắn chặt quyền lợi và trách nhiệm của giai cấp công nhân với vận mệnh quốc gia.

Ở trang 2, tiếp nối nội dung trang 1, báo đăng tải những chỉ đạo cụ thể của Chủ tịch Hồ Chí Minh về nhiệm vụ của công nhân trước Tổng tuyển cử. Bài báo dẫn lời Bác căn dặn: Công nhân cũng như các tầng lớp khác, phải chọn người đại biểu xứng đáng; phải cân nhắc kỹ càng xem đưa người này ra dân chúng sẽ lợi gì và đưa người kia ra dân chúng sẽ thiệt gì. Phải điều tra xem người mình chọn lọc có thực sự tha thiết với quyền lợi của mình không. Phải tuyên truyền, cổ động cho người mình đã đặt tín nhiệm.

Những chỉ dẫn ấy của Chủ tịch Hồ Chí Minh, qua trang báo, đã trở thành “cẩm nang bầu cử” giản dị mà sâu sắc đối với đông đảo công nhân - những người lần đầu tiên tiếp cận một cuộc bầu cử mang tầm vóc quốc gia.

Trong cuốn Lịch sử Báo Lao Động cũng ghi lại: “Giở lại những trang Báo Lao Động đầu tiên ra công khai sau Cách mạng Tháng Tám, ta sẽ thấy hiện lên rất sinh động cuộc sống của giai cấp công nhân nước ta, thái độ trước những vấn đề thời sự, những cuộc vận động bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ… Báo cổ động bầu cử Quốc hội ngày 6.1.1946, vận động bầu cho các đại biểu công nhân đầu tiên của nước ta vào cơ quan cao nhất của đất nước”.

Hơi thở cuộc sống trong từng trang báo và Nghị trường Quốc hội

Quốc hội khóa I là một nhiệm kỳ đặc biệt dài 14 năm (1946 - 1960) với 12 kỳ họp, thông qua bản Hiến pháp 1946 và Hiến pháp 1959. Báo Lao Động số 691, ra ngày 2.1.1960 tiếp tục ghi dấu vai trò đồng hành cùng Quốc hội, giai cấp công nhân Việt Nam. Số báo in hai màu đỏ - đen, có bốn trang, nổi bật với khẩu hiệu in hoa: “NĂM MỚI, HIẾN PHÁP MỚI, KỶ NGUYÊN MỚI”, cùng dòng chữ: “Kỳ họp thứ 11 của Quốc hội kết thúc tốt đẹp”.

Trang nhất số báo dành dung lượng lớn cho sự kiện Quốc hội khóa I thông qua Hiến pháp 1959 ngày 31.12.1959. Báo đăng bài “Hồ Chủ tịch đã ký sắc lệnh công bố Hiến pháp”, kèm hình ảnh anh chị em công nhân Nhà may Trần Hưng Đạo họp mít tinh trong nhà máy, theo dõi phiên họp Quốc hội qua đài phát thanh.

Bài viết có đoạn: “Chiều 31.12.1959, từ trong hội trường Quốc hội đến ngoài đường phố đã diễn ra những quang cảnh tưng bừng, hoan hỉ nhất. Nhân dân tự động mang hoa, cờ, biểu ngữ đến hoan nghênh Hiến pháp mới. 15h50, toàn thể Quốc hội nhất trí biểu quyết thông qua Hiến pháp mới. Đứng giữa đoàn đại biểu nhân dân thủ đô gồm mọi tầng lớp, mọi lứa tuổi từ cụ già râu bạc đến em thiếu niên mang khăn quàng đỏ, Hồ Chủ tịch nói: “Ngày mai là năm mới, nhân dân ta có Hiến pháp mới. Đó là kỷ nguyên mới để đẩy mạnh công cuộc xây dựng miền Bắc và sự nghiệp đấu tranh thống nhất nước nhà”.

Bài viết phản ánh không khí phấn khởi của hàng vạn lao động các xí nghiệp Thủ đô đứng bên máy đón nghị quyết của Quốc hội rồi cùng đồng bào giong trống, mở cờ tiến về quảng trường Nhà hát thành phố hoan nghênh Hiến pháp mới. Những dòng mô tả sinh động ấy cho thấy mối liên hệ bền chặt giữa Quốc hội, Hiến pháp và đời sống công nhân - mối liên hệ đã được đặt nền móng từ Tổng tuyển cử 1946.

Nhìn lại chặng đường 80 năm kể từ ngày Tổng tuyển cử, có thể thấy rằng, cùng với Báo chí Cách mạng Việt Nam, Báo Lao Động đã cùng góp phần làm nên thành công của cuộc bầu cử lịch sử.

Xem bản gốc tại đây