Cải cách tiền lương gắn với lộ trình điều chỉnh lương, phụ cấp công chức cấp xã

Đòn bẩy chiến lược chất lượng nhân sự công

Theo báo cáo Chính phủ gửi Quốc hội về việc thực hiện các nghị quyết chất vấn trong lĩnh vực nội vụ, công tác tinh giản biên chế vẫn đối mặt nhiều thách thức trong giai đoạn 2025-2026.

Một số lĩnh vực như giáo dục, y tế, an sinh xã hội có tính đặc thù cao, khối lượng công việc lớn, trong khi nhu cầu tinh giản phải bảo đảm đúng chỉ tiêu Bộ Chính trị đề ra. Điều này đòi hỏi tinh giản không chỉ giảm về số lượng, mà phải chuyển mạnh sang tinh giản theo chất lượng và hiệu quả.

Báo cáo nêu rõ còn tình trạng chưa đồng đều giữa các địa phương: Nơi giảm mạnh, nơi lại giữ biên chế dự phòng; có đơn vị giảm được số lượng nhưng chưa cơ cấu lại đội ngũ cho phù hợp vị trí việc làm.

Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chuyển trọng tâm tinh giản từ "cắt giảm biên chế" sang "tái cấu trúc bộ máy và đội ngũ".

TS. Đoàn Văn Tình - Phó Trưởng khoa Quản trị nhân lực tại Học viện Hành chính và Quản trị công - đánh giá, định hướng của Chính phủ về cơ cấu lại nhân lực cấp xã thể hiện một cách tiếp cận chiến lược và đồng bộ, tập trung vào hai trụ cột song song: "Tinh gọn" những nhân sự không đáp ứng yêu cầu và "xây dựng" đội ngũ có chất lượng cao.

Trụ cột “tinh gọn” được hiện thực hóa thông qua tổng rà soát, đánh giá, phân loại cán bộ, công chức cấp xã, đồng thời áp dụng cơ chế đánh giá hiệu quả hoạt động mới với các tiêu chí định lượng (KPI) để làm căn cứ khách quan cho việc sắp xếp, cho nghỉ.

Tuy nhiên, để đảm bảo thành công bền vững của chiến lược “xây dựng” đội ngũ, ông Tình cho rằng cần có những giải pháp đột phá nhằm vượt qua rào cản gốc rễ về chế độ tiền lương.

"Cải cách tiền lương phải được coi là đòn bẩy chiến lược cho chất lượng nhân sự công, với lộ trình cụ thể để điều chỉnh chế độ lương và phụ cấp đối với công chức cấp xã, đặc biệt ở các khu vực có khối lượng công việc và tính phức tạp cao.

Nếu thu nhập không đủ sức hấp dẫn, tình trạng nhân lực tốt rời bỏ khu vực công sẽ tiếp tục diễn ra, khiến việc thu hút và giữ chân người có tài năng khó đạt được hiệu quả" - chuyên gia nhấn mạnh.

Xác định và giải trình từng vị trí việc làm

Trong khi đó, ông Lê Quang Trung - nguyên Phó Cục trưởng phụ trách Cục Việc làm (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội nay là Bộ Nội vụ) - cho rằng, việc cải cách tiền lương có một vấn đề mang tính nền tảng là cơ chế trả lương cần đổi mới theo hướng gắn với vị trí việc làm và kết quả làm việc. Đây là xu hướng tất yếu mà nhiều quốc gia áp dụng.

"Để làm được điều này, trước hết phải xác định rõ từng vị trí việc làm, với các nhiệm vụ cụ thể và yêu cầu rõ ràng, ngay mỗi vị trí việc làm thì cần xác định thật cụ thể bao nhiêu nhiệm vụ.

Mỗi nhiệm vụ đều phải được giải trình vì sao cần thực hiện nhiệm vụ này ở vị trí việc làm này mà không phải vị trí việc làm khác; ban hành các quy định để đánh giá KPI (chỉ số hiệu suất chính)" - ông chỉ rõ.

Việc này nhằm đo lường, định lượng mức độ hoàn thành mục tiêu của một cá nhân, bộ phận hay tổ chức, giúp đánh giá hiệu quả hoạt động một cách rõ ràng, minh bạch và khách quan.

Ông cũng đề xuất có các quy định rõ ràng, cụ thể, công khai để xử lý đối với các trường hợp không hoàn thành nhiệm vụ.

Cải cách tiền lương cũng tính đến khuyến khích những người đem lại hiệu quả công việc vượt trội, có nhiều thành tích và sáng kiến, ứng dụng khoa học công nghệ mới; đồng thời có những hình thức ghi nhận, khen thưởng xứng đáng để động viên kịp thời.

Đọc bản gốc tại đây