Chủ tịch Quốc hội: Đổi mới phân cấp ngân sách, tăng quyền chủ động cho địa phương

Ngày 19.8, Quốc hội thảo luận tại tổ về định hướng xây dựng dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất).

Tại phiên thảo luận, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá các định hướng sửa đổi lần này cơ bản nhằm giải quyết những điểm nghẽn về thể chế, bảo đảm đồng bộ giữa pháp luật về ngân sách nhà nước và đầu tư công, đáp ứng yêu cầu phát triển trong bối cảnh mới.

Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công đều mới được sửa đổi, song yêu cầu tăng trưởng cao, cùng với việc tổ chức mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tiếp tục đặt ra yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ hơn phương thức quản lý, phân bổ và sử dụng nguồn lực.

Chủ tịch Quốc hội cho rằng một trong những vấn đề cần khắc phục là mô hình lập ngân sách, kế hoạch còn nhiều tầng nấc, quy trình kéo dài, làm giảm tính chủ động của chính quyền địa phương.

Việc này cũng tạo rào cản giữa chi thường xuyên và chi đầu tư với tình trạng không thể dùng chi thường xuyên để sửa chữa, nâng cấp nhỏ tài sản công hoặc chuẩn bị dự án đầu tư, gây ách tắc giải ngân diện rộng.

Theo Chủ tịch Quốc hội, chính sách trọng tâm của dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) là phải đổi mới phân cấp ngân sách, tăng quyền chủ động cho địa phương.

Đồng thời, hoàn thiện cơ chế phân chia nguồn thu, phân định rõ ràng giữa nguồn thu ngân sách trung ương hưởng 100%, ngân sách địa phương hưởng 100% và các khoản thu phân chia theo tỷ lệ phần trăm, tăng tính chủ động cho các đô thị động lực.

Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị cần linh hoạt hóa ranh giới giữa chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên; cho phép sử dụng kinh phí thường xuyên cho các nhiệm vụ mang tính chất đầu tư quy mô nhỏ như cải tạo, nâng cấp, mở rộng, sửa chữa tài sản công hiện có, mua sắm trang thiết bị, phương tiện làm việc.

Lập, thẩm định quy hoạch và chuyển đầu tư dự án cần phân định dựa trên bản chất, mục tiêu thay vì trên nguồn vốn áp dụng. Cần thực hiện trên nguyên tắc vốn đầu tư công tập trung cho các dự án hạ tầng lớn, tạo năng lực sản xuất mới; còn chi thường xuyên phục vụ duy trì vận hành và nâng cao hiệu suất tài sản hiện có.

Chủ tịch Quốc hội cũng cho rằng cần chuyển đổi sang quản lý ngân sách theo kết quả đầu ra, chuyển từ phân bổ theo chứng từ đầu vào sang giao vốn theo KPI.

"Đầu ra Trung ương chỉ kiểm soát trần ngân sách, chỉ tiêu kết quả thì Thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách là các Bộ, ngành, UBND cấp tỉnh phải chịu trách nhiệm toàn diện về hiệu quả chi tiêu trong phạm vi nguồn lực được giao" - Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Chủ tịch Quốc hội cũng cho rằng, cần hoàn thiện cơ chế phân bổ chương trình mục tiêu quốc gia, vốn bổ sung có mục tiêu, phải áp dụng cơ chế giao vốn trọn gói, không phân bổ chi tiết đến từng dự án nhỏ lẻ ở cấp trung ương.

Thảo luận tại tổ, đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh) bày tỏ tán thành việc hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước với Luật Đầu tư.

Góp ý cụ thể về phân cấp, phân quyền, vị này cho rằng các dự án luật hiện nay đều cần quán triệt tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.

Đối với các dự án đầu tư công sử dụng ngân sách địa phương, đại biểu đề nghị thực hiện theo hướng “phân cấp trọn gói”, giao đầy đủ hơn quyền chủ động cho địa phương trong quyết định, tổ chức thực hiện và gắn với trách nhiệm của địa phương.

Bên cạnh nguồn vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước, đại biểu cũng đề nghị dự thảo tiếp tục rà soát, làm rõ nội dung liên quan đến vốn nhà nước đầu tư tại doanh nghiệp để bảo đảm bao quát đầy đủ phạm vi quản lý nguồn lực nhà nước.

Đọc bản gốc tại đây