Đà Nẵng cần được định vị như một đô thị đặc biệt trong tương lai

Một trong những tham luận đáng chú ý là của Kiến trúc sư Vũ Quang Hùng, Ủy viên Ban thường vụ Thành ủy, Trưởng Ban quản lý Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng. Ông Hùng đặt vấn đề: "Câu hỏi quan trọng nhất không phải là Đà Nẵng sẽ lớn đến đâu, mà là Đà Nẵng sẽ lớn lên theo cách nào, bằng động lực nào và được kiểm soát bởi những giới hạn phát triển nào...".

Với hướng tiếp cận này, KTS Vũ Quang Hùng cho rằng cần phải nhìn Đà Nẵng không còn là một đô thị đơn tâm, mà là một chuỗi đô thị đa trung tâm. Đà Nẵng không chỉ phát triển theo mặt bằng, mà còn theo các lớp không gian sinh thái, hạ tầng, kinh tế, dữ liệu và quản trị.

Cần làm rõ các vấn đề cốt lõi: vị thế đô thị đặc biệt của Đà Nẵng trong tương lai; cấu trúc không gian chủ đạo; vai trò khác biệt của Khu thương mại tự do; quy hoạch năng lượng cho các ngành công nghiệp chiến lược; kỷ luật phát triển đô thị nén gắn với TOD; nhu cầu lấn biển; và sức chứa đô thị trong quan hệ với sinh thái, nước, rừng, biển, di sản và hạ tầng xã hội.

Đồ án Quy hoạch chung thành phố Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 là một đồ án có ý nghĩa đặc biệt, bởi đây không chỉ là quy hoạch cho một đô thị sau điều chỉnh địa giới, mà là quy hoạch cho một mô hình phát triển mới của Đà Nẵng trong nhiều thập kỷ tới"- KTS Vũ Quang Hùng nhận định.

Đà Nẵng phải giữ danh xưng "thành phố đáng sống"

Việc xây dựng Đà Nẵng trở thành đô thị đặc biệt trong tương lai cần được xác định rõ hơn như một mục tiêu chiến lược trong đồ án quy hoạch thành phố. Sau khi mở rộng không gian phát triển thông qua sáp nhập, hướng tới trở thành trung tâm động lực mới của khu vực miền Trung và cả nước.

Với diện tích gần 11.860 km², dân số hơn 3,06 triệu người cùng hệ thống hạ tầng chiến lược gồm hai sân bay quốc tế, nhiều cảng biển, Khu thương mại tự do quy mô 1.881 ha, Khu công nghệ cao, Khu kinh tế mở Chu Lai và hệ thống di sản Hội An – Mỹ Sơn – Cù Lao Chàm, Đà Nẵng đã hình thành nền tảng phát triển có quy mô và tầm vóc mới.

Bên cạnh đó, Đà Nẵng còn sở hữu không gian sinh thái rộng lớn ở phía Tây với hệ thống rừng, núi, biên giới cùng các lưu vực sông quan trọng; đồng thời có dải đô thị, công nghiệp và dịch vụ ven biển phía Đông. Những cấu phần chiến lược này tạo nên lợi thế khác biệt, mở ra cơ hội để Đà Nẵng phát triển theo mô hình đô thị hiện đại, đa chức năng và có khả năng cạnh tranh quốc tế.

Tuy nhiên, việc hướng tới đô thị đặc biệt không nên được hiểu đơn thuần là mở rộng quy mô dân số hay diện tích xây dựng. Theo dự báo, đến năm 2050, dân số Đà Nẵng có thể đạt khoảng 6 triệu người, sức chứa lên tới 8 triệu người. Đây là quy mô rất lớn nhưng không phải là thước đo duy nhất của một đô thị đặc biệt. Nếu chỉ chạy theo tăng trưởng dân số và mở rộng không gian đô thị, thành phố có nguy cơ phát triển dàn trải, gia tăng áp lực hạ tầng, suy giảm bản sắc và đánh mất những giá trị làm nên thương hiệu “thành phố đáng sống”.

Vì vậy, đô thị đặc biệt của Đà Nẵng cần được định vị theo những tiêu chí khác biệt hơn. Đó là đặc biệt về vai trò liên kết vùng, đặc biệt về chất lượng sống, đặc biệt về năng lực cạnh tranh quốc tế, đặc biệt về quản trị thông minh, phát triển sinh thái và bảo tồn bản sắc văn hóa. Đây mới là hướng đi phù hợp với vị thế của Đà Nẵng trong hệ thống đô thị quốc gia và trong mạng lưới đô thị khu vực.

Đà Nẵng cần theo đuổi mô hình phát triển cân bằng và bền vững: tăng trưởng nhưng không đánh đổi môi trường tự nhiên; công nghiệp hóa nhưng không đối lập với bảo tồn di sản; đô thị hóa nhưng không làm biến mất các giá trị nông thôn; hội nhập quốc tế nhưng vẫn giữ được bản sắc văn hóa miền Trung. Đây sẽ là nền tảng để Đà Nẵng xây dựng hình ảnh một đô thị đặc biệt mang bản sắc riêng, thay vì chỉ trở thành một đô thị lớn về quy mô.

Định vị rõ đặc điểm từng vùng để quy hoạch, phát triển

Để hiện thực hóa mục tiêu này, cấu trúc phát triển không gian cũng cần được định hình rõ nét hơn. Một hướng tiếp cận phù hợp là tổ chức thành phố theo ba không gian động lực gồm Bắc – Trung tâm liên kết – Nam, dựa trên nền tảng sinh thái phía Tây và mặt tiền biển phía Đông.

Trong đó, không gian phía Bắc với khu vực Đà Nẵng hiện hữu mở rộng sẽ là cực công nghệ, tài chính, logistics và đổi mới sáng tạo. Đây là nơi tập trung cảng Liên Chiểu, sân bay quốc tế Đà Nẵng, Khu công nghệ cao, các khu công nghiệp, trung tâm tài chính quốc tế và các vị trí thuộc Khu thương mại tự do.

Không gian phía Nam, gồm Chu Lai, Tam Kỳ, Núi Thành và vùng phụ cận, được định vị là cực công nghiệp, logistics, hàng không, cảng biển và dịch vụ đô thị. Khu vực này có lợi thế lớn về quỹ đất, hạ tầng và nền tảng công nghiệp hiện hữu để phát triển các tổ hợp sản xuất và logistics quy mô lớn.

Ở giữa là không gian Trung tâm liên kết gồm Hội An, Mỹ Sơn, Nam Hội An, Duy Xuyên, Thăng Bình, Quế Sơn và các khu vực liên quan. Đây không chỉ là điểm kết nối giữa hai cực Bắc – Nam mà còn là nơi hội tụ các giá trị di sản, văn hóa, du lịch, thương mại, giáo dục và sáng tạo. Khu vực này cần được phát triển theo hướng dịch vụ – di sản – trải nghiệm, với mật độ xây dựng được kiểm soát chặt chẽ nhằm bảo vệ cảnh quan và hệ sinh thái tự nhiên.

Vùng phía Tây phải được xác định là nền sinh thái chiến lược của toàn thành phố. Hệ thống rừng đầu nguồn, sông ngòi, hồ chứa, vùng trung du, miền núi và không gian văn hóa đồng bào dân tộc thiểu số cần được bảo tồn và khai thác hợp lý để phát triển kinh tế rừng, nông nghiệp công nghệ cao, dược liệu, du lịch sinh thái và các mô hình kinh tế xanh.

Đọc bản gốc tại đây