Đề xuất đánh thuế lũy tiến nhà thứ hai, cần tránh đánh đồng

Tại phiên thảo luận ở hội trường Quốc hội mới đây, đại biểu Lê Hoàng Anh (Gia Lai) kiến nghị thu phí lũy tiến với căn nhà thứ hai không sử dụng hoặc cho thuê để ngăn đầu cơ bất động sản.

Theo ông Hoàng Anh, nhà đất thứ hai trở lên không đưa vào sử dụng hoặc cho thuê cần bị áp phí lũy tiến phù hợp. Đất tại dự án chậm triển khai quá 24 tháng cũng phải chịu phí tăng dần theo thời gian. Sau đó, số tiền thu được có thể đưa vào quỹ nhà ở xã hội, tái thiết chung cư cũ và hạ tầng đô thị thiết yếu.

Thực tế thời gian qua, việc đánh thuế bất động sản theo thời gian sở hữu hay với nhà thứ hai trở lên từng được giới chuyên gia, đại biểu Quốc hội đề xuất nhằm hạ nhiệt thị trường, hạn chế đầu cơ.

Nhận định về vấn đề này, ông Trần Xuân Lượng - Tiến sĩ Chuyên ngành Bất động sản - Trường Đại học Kinh tế Quốc dân cho biết, ông đồng tình với chủ trương nghiên cứu đánh thuế bất động sản mà đại biểu Quốc hội đã đề cập thời gian qua.

Theo ông, tại nhiều quốc gia, việc đánh thuế là công cụ quan trọng để quản lý và điều tiết thị trường bất động sản. Tuy nhiên, tại Việt Nam, việc này mới ở giai đoạn bước đầu do chưa có hệ thống dữ liệu đầy đủ, đồng bộ.

Ông cho rằng cần làm rõ khái niệm, tránh cách hiểu đơn giản là “đánh thuế ngôi nhà thứ hai”. Thực tế, nhiều nước áp dụng các phương thức đánh thuế dựa trên tổng giá trị tài sản hoặc định mức tài sản, thay vì chỉ tính theo số lượng nhà. Có trường hợp một người chỉ sở hữu một bất động sản nhưng giá trị rất lớn, vượt xa nhiều tài sản khác, thì vẫn cần được xem xét đánh thuế phù hợp.

Bên cạnh đó, nếu áp dụng máy móc việc đánh thuế nhà thứ hai sẽ dễ gây bất cập. Theo ông Lượng, văn hóa của người Việt thường có nhà ở thành phố và một căn nhà tại quê để thờ cúng. Nếu áp thuế với những trường hợp này sẽ thiếu hợp lý. Tương tự, những bất động sản phục vụ mục đích cho thuê, tạo ra việc làm và đóng thuế đầy đủ cần được khuyến khích thay vì hạn chế.

TS Trần Xuân Lượng cho rằng nên tập trung đánh thuế vào các bất động sản có giá trị vượt định mức hoặc những tài sản không được đưa vào sử dụng, không tạo ra giá trị kinh tế, không đóng góp cho xã hội. Đây là nhóm gây lãng phí tài nguyên và cần được điều tiết bằng chính sách thuế, với mức thuế có thể tăng dần theo thời gian bỏ hoang.

Tuy nhiên, để triển khai hiệu quả, theo ông Lượng, cần xác định rõ tiêu chí thế nào là bất động sản bỏ hoang, không sử dụng, bảo đảm minh bạch và khả thi. Điều này đòi hỏi phải có hệ thống dữ liệu đầy đủ, đồng bộ. Hiện nay, dữ liệu về bất động sản còn thiếu và chưa thống nhất giữa các cấp quản lý, trong khi người dân cũng khó tiếp cận thông tin, kể cả với mã định danh bất động sản đã được triển khai.

Ông nhấn mạnh, cần một quá trình đầu tư đồng bộ về hạ tầng công nghệ, thu thập và số hóa dữ liệu, cũng như hướng dẫn người dân tra cứu thông tin. Khi có dữ liệu chuẩn, việc xác định đối tượng, diện tích, tình trạng sử dụng và áp dụng chính sách thuế mới đảm bảo chính xác, tránh đánh nhầm đối tượng cần khuyến khích, đồng thời không bỏ sót đối tượng cần điều tiết.

Về tác động, ông Lượng cho rằng chính sách thuế sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường bất động sản, tương tự như yếu tố lãi suất. Nếu được triển khai trên cơ sở dữ liệu đầy đủ, việc đánh thuế sẽ làm giảm nhu cầu đầu cơ, điều chỉnh dòng tiền và góp phần phân bổ lại nguồn lực đầu tư sang các lĩnh vực khác, thay vì tập trung quá mức vào bất động sản.

Đọc bản gốc tại đây