Đề xuất gỡ nút thắt pháp lý để thủy sản bứt tốc

HUY HOÀNG (báo lao động) 07/11/2025 09:29 (GMT+7)

Dự thảo nghị định mới cho ngành thủy sản hướng tới phân cấp mạnh giảm thủ tục hành chính và tháo gỡ điểm nghẽn sản xuất xuất khẩu.

Bám sát thực tiễn quản lý

Bộ Nông nghiệp và Môi trường hiện đang hoàn thiện Dự thảo Nghị định quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Thủy sản theo hướng phân cấp mạnh, cắt giảm thủ tục hành chính, tháo gỡ điểm nghẽn trong sản xuất, xuất khẩu và quản lý nguồn lợi. Tinh thần xuyên suốt là hoàn thiện thể chế để phát triển bền vững đồng thời tăng tính tuân thủ các cam kết quốc tế về chống khai thác bất hợp pháp không khai báo và không theo quy định.

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng yêu cầu quản lý ngày càng cao và mô hình chính quyền địa phương hai cấp được đẩy mạnh nhu cầu cập nhật khung pháp lý cho sát thực tiễn trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Ảnh: Phương Anh.
Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng yêu cầu quản lý ngày càng cao và mô hình chính quyền địa phương hai cấp được đẩy mạnh nhu cầu cập nhật khung pháp lý cho sát thực tiễn trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Ảnh: Phương Anh.

Dự thảo bao quát từ bảo vệ nguồn lợi đến nuôi trồng khai thác quản lý tàu cá kiểm ngư và hoạt động chế biến xuất nhập khẩu. Các quy định được rà soát để giảm mâu thuẫn chồng chéo và ưu tiên tính khả thi nhằm giúp cơ quan quản lý doanh nghiệp và ngư dân có thể áp dụng thống nhất. Điểm đáng chú ý là việc bổ sung điều kiện cấp gia hạn thu hồi giấy phép khai thác và làm rõ các trường hợp xóa đăng ký tàu cá cùng yêu cầu đối với tàu xuất khẩu và phạm vi điều chỉnh hành vi khai thác IUU. Cách tiếp cận này không chỉ củng cố hiệu lực quản lý mà còn gia tăng minh bạch trong toàn chuỗi giá trị từ khai thác đến tiêu thụ.

Từ thực tế phát sinh nhiều quy định mới được đề xuất để đáp ứng yêu cầu quản lý trên biển lẫn bờ. Đáng chú ý là quy định thiết bị giám sát hành trình tàu cá phải hoạt động liên tục giúp cơ quan chức năng theo dõi hành trình truy xuất nguồn gốc và phòng ngừa vi phạm.

Trách nhiệm của chủ tàu thuyền trưởng và nhà cung cấp thiết bị được nêu rõ nhằm bịt các lỗ hổng vận hành. Cùng với đó phạm vi hoạt động của tàu hậu cần và tàu kiểm ngư được làm rõ chính sách cho lực lượng kiểm ngư và thuyền viên tàu công vụ được bổ sung để nâng cao năng lực thực thi pháp luật trên biển. Các điều chỉnh này là nền tảng quan trọng trong nỗ lực gỡ cảnh báo thẻ vàng và nâng vị thế thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Phân cấp mạnh, cắt giảm thủ tục

Một trong những điểm đáng chú ý của Dự thảo là cắt giảm tối đa thủ tục hành chính và rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ. Những nhóm thủ tục có tần suất cao và chi phí tuân thủ lớn như cấp văn bản chấp thuận khai thác loài nguy cấp quý hiếm cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện sản xuất ương dưỡng giống thủy sản sản xuất thức ăn và sản phẩm xử lý môi trường hay thủ tục khảo nghiệm đã được thiết kế lại theo hướng tinh gọn số hóa và minh bạch. Hệ thống biểu mẫu quy trình được chuẩn hóa thống nhất trên phạm vi cả nước giúp chấm dứt tình trạng mỗi nơi một kiểu vốn gây tốn kém thời gian và chi phí cho người dân doanh nghiệp.

Cùng với cắt giảm thủ tục là phân cấp triệt để cho địa phương đặc biệt đến cấp xã ở những khâu gần dân gần doanh nghiệp như xác nhận cơ sở nuôi trồng thủy sản lồng bè hay đối tượng nuôi chủ lực. Phân cấp mạnh còn tạo không gian sáng tạo cho địa phương lựa chọn phương thức triển khai phù hợp đặc thù vùng miền nhưng vẫn bảo đảm nguyên tắc quản lý thống nhất.

Dự thảo cũng đề xuất tháo gỡ nhiều điểm nghẽn trong hoạt động xuất khẩu thủy sản. Ảnh: Lục Tùng.
Dự thảo cũng đề xuất tháo gỡ nhiều điểm nghẽn trong hoạt động xuất khẩu thủy sản. Ảnh: Lục Tùng.

Dự thảo cũng đề xuất tháo gỡ nhiều điểm nghẽn khiến chuỗi cung ứng ách tắc trong thời gian qua. Trong đó có, quy định bãi bỏ việc cấm trộn lẫn nguyên liệu khai thác nhập khẩu với nguyên liệu khai thác trong nước trong cùng một lô hàng xuất khẩu. Đối với người dân và doanh nghiệp, toàn bộ hệ thống biểu mẫu, quy trình sẽ được chuẩn hóa đảm bảo công khai, minh bạch và thống nhất.

Dự thảo hiện được Bộ Nông nghiệp và Môi trường công khai để lấy ý kiến rộng rãi từ cơ quan quản lý chuyên gia hiệp hội doanh nghiệp và cộng đồng ngư dân.

Đọc bản gốc tại đây

Cùng chuyên mục