Đề xuất người dưới 18 tuổi được hiến xác, hiến bộ phận cơ thể người
Dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) quy định người dưới 18 tuổi được quyền đăng ký hiến xác, bộ phận cơ thể người.
Ngày 4.10, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội đã thẩm tra Dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).
Dự thảo Luật gồm 7 chương, 39 điều do Bộ Y tế chủ trì soạn thảo. Tại Điều 10, dự thảo Luật quy định người dưới 18 tuổi được quyền đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người, hiến xác; các trường hợp được lấy mô, bộ phận cơ thể của người dưới 18 tuổi quy định tại các Điều 7, 12, 20, 23 và 30.
Luật hiện hành không cho phép người dưới 18 tuổi có quyền hiến mô, bộ phận cơ thể người, hiến xác, trong khi người dưới 18 tuổi, nhất là trẻ em, là chủ thể cần được bảo vệ đặc biệt.
Do đó, Ủy ban đề nghị tiếp tục đánh giá tác động kỹ lưỡng đối với nội dung này; đánh giá các trường hợp, nguy cơ có thể phát sinh tâm lý, hệ lụy đạo đức, hệ lụy xã hội kéo theo khi cho phép người dưới 18 tuổi được quyền hiến mô, bộ phận cơ thể người, hiến xác.
Cùng với đó, không nên quy định các trường hợp được lấy mô, bộ phận cơ thể của người sống dưới 18 tuổi trong cùng Điều 7 quy định các trường hợp được hoạt động vì mục đích thương mại và lấy mô, bộ phận cơ thể của người dưới 18 tuổi mà nên tách thành 2 điều để tránh hiểu nhầm.
Tại phiên họp, nhiều ý kiến lưu ý cân nhắc không quy định việc hiến xác đối với người dưới 18 tuổi.

Đối với quy định “người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi được hiến mô tái sinh khi còn sống để điều trị cho người là thành viên gia đình”, nhiều đại biểu cho rằng phạm vi người nhận là “thành viên gia đình” còn rộng nếu so với kinh nghiệm quốc tế.
Việc hiến có khả năng cứu sống người nhận phải được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận và sự phản đối của trẻ luôn được ưu tiên. Đặc biệt, nên rà soát kỹ đối với trường hợp người hiến là "con nuôi" trong gia đình, đề phòng nảy sinh những tình huống phức tạp trong thực tế.
Đồng thời, cần làm rõ nguyên tắc xác định “không có người hiến trưởng thành phù hợp” hoặc giao quy định chi tiết. Nghiên cứu bổ sung nguyên tắc việc hiến phải bảo đảm không gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, sự phát triển của người hiến và phải được đánh giá độc lập về y khoa, tâm lý và tính tự nguyện.
Để phòng ngừa nguy cơ xâm hại trẻ em, đề nghị quy định không lấy mô, bộ phận cơ thể của người dưới 18 tuổi khi nguyên nhân chết chưa được làm rõ hoặc có dấu hiệu bạo lực, xâm hại.
Nên nghiên cứu bổ sung nguyên tắc mô, bộ phận cơ thể của người hiến dưới 18 tuổi được ưu tiên điều phối cho người chờ ghép dưới 18 tuổi khi phù hợp về y khoa.
Dự án Luật có nhiều nội dung phức tạp, nhạy cảm. Vì vậy, Ủy ban đề nghị tham vấn đầy đủ các cơ quan, đối tượng chịu tác động, nhất là đối với những vấn đề còn có ý kiến khác nhau.
Cùng với đó, tiếp thu, giải trình thấu đáo, minh bạch, bảo đảm các quy định chặt chẽ, có căn cứ khoa học, thực tiễn và khả thi; truyền thông phù hợp để người dân hiểu và đồng thuận với các chính sách nhân văn, nhân đạo...
Đọc bản gốc tại đây