Nghiên cứu bổ sung cơ chế kiểm soát, phòng chống mua bán mô, bộ phận cơ thể người

Sáng 21.9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).

Trình bày nội dung cơ bản của dự thảo Luật, Ủy viên Dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, tính đến tháng 3.2026, cả nước đã thực hiện 11.187 ca ghép bộ phận cơ thể người.

Tuy nhiên, hoạt động hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác vẫn còn một số tồn tại, hạn chế như thiếu hành lang pháp lý cho việc hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể ở người sau khi chết tuần hoàn.

Các quy định về độ tuổi người hiến còn bất cập; một số điều kiện đối với cơ sở y tế thực hiện ghép bộ phận cơ thể người không còn phù hợp; còn khoảng trống pháp lý về máu, tế bào và các sản phẩm từ tế bào, mô.

Chế độ, chính sách đối với người hiến còn nhiều bất cập. Chưa có cơ chế tài chính rõ ràng cho hoạt động hồi sức, bảo quản, vận chuyển, xét nghiệm sàng lọc và điều phối mô, bộ phận cơ thể người.

Dự thảo Luật kế thừa những nguyên tắc và quy định cốt lõi của Luật năm 2006, bao gồm nguyên tắc tự nguyện trong hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

Bên cạnh đó, dự thảo Luật bổ sung các quy định về trường hợp hiến mô, bộ phận cơ thể người; bổ sung một chương riêng về đăng ký hiến; bổ sung quy định về ghép bộ phận cơ thể người có liên quan đến người nước ngoài; bổ sung quy định về thông tin, truyền thông, tư vấn và vận động hiến.

Trình bày tóm tắt Báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án Luật, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết hồ sơ dự án Luật cơ bản đầy đủ theo quy định.

Tuy nhiên, Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị tiếp tục rà soát, bảo đảm tính thống nhất về nội dung giữa Tờ trình, dự thảo Luật và các tài liệu trong hồ sơ; hoàn thiện Báo cáo đánh giá tác động chính sách.

Đồng thời, bổ sung việc lấy ý kiến của trẻ em, của tổ chức đại diện tiếng nói, nguyện vọng của trẻ em, đánh giá tác động riêng đối với nhóm đối tượng trẻ em theo quy định.

Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội nhận định dự thảo Luật cơ bản phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, phù hợp với Hiến pháp, tương thích với điều ước quốc tế có liên quan đã rà soát.

Đề nghị nghiên cứu bổ sung cơ chế kiểm soát, phòng chống mua bán mô, bộ phận cơ thể người. Tiếp tục đánh giá đầy đủ khả năng cân đối ngân sách nhà nước, Quỹ bảo hiểm y tế.

Ngoài ra, cần có giải pháp tài chính để nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ ghép mô, bộ phận cơ thể người, gắn với lộ trình mở rộng phạm vi thanh toán của Quỹ bảo hiểm y tế và hoàn thiện định mức kinh tế - kỹ thuật, giá dịch vụ.

Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội cơ bản tán thành việc bổ sung các nguyên tắc mới trong việc hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

Tuy nhiên, đề nghị kế thừa các nguyên tắc còn phù hợp trong Luật hiện hành và chỉ bổ sung nội dung thật sự cần thiết, rõ ràng, thể hiện đúng tính chất của nguyên tắc chung.

Đọc bản gốc tại đây