Đề xuất thêm loạt hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động xuất bản
Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản đề xuất bổ sung thêm các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động xuất bản.
Trình Quốc hội dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản sáng 5.8, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho hay, qua hơn 13 năm thi hành, Luật Xuất bản đã bộc lộ một số hạn chế, bất cập, chưa theo kịp yêu cầu phát triển của thực tiễn và chưa đáp ứng đầy đủ các chủ trương, định hướng mới của Đảng.
Vì vậy, việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản là cần thiết nhằm thể chế hóa kịp thời các chủ trương của Đảng, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn và tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động xuất bản phát triển trong giai đoạn mới.
Trong đó, Dự thảo Luật xác định xuất bản không chỉ thuộc 2 lĩnh vực văn hóa, tư tưởng mà còn là ngành kinh tế - công nghệ, bộ phận quan trọng của công nghiệp văn hóa, hạ tầng tri thức quốc gia, công cụ chủ đạo của giáo dục, đào tạo và phát huy sức mạnh mềm quốc gia. Đây là cơ sở chính trị, pháp lý quan trọng để xây dựng các chính sách phát triển xuất bản trong kỷ nguyên số.
Theo Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh, Dự thảo Luật đổi mới nội dung theo hướng chuyển từ tiền kiểm sang quản lý dựa trên dữ liệu, hậu kiểm và trách nhiệm của các chủ thể tham gia hoạt động xuất bản.
Hoàn thiện thêm khuôn khổ pháp lý đầy đủ cho hoạt động xuất bản trên môi trường số, bao gồm dữ liệu ngành xuất bản, nền tảng số, dịch vụ trung gian phát hành, xuất bản điện tử và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.
Đồng thời, Luật bổ sung cơ chế quản lý, giám sát, hậu kiểm, bảo vệ quyền tác giả và xử lý vi phạm trên môi trường mạng, tạo nền tảng cho phát triển hệ sinh thái xuất bản số.
Bên cạnh đó, Dự thảo Luật bổ sung các quy định nhằm tăng cường bảo vệ quyền tác giả, phòng chống in lậu xuất bản phẩm và bảo vệ người làm xuất bản. Trong đó mở rộng thêm các hành vi bị nghiêm cấm.
Theo đó, ngoài các hành vi đã được quy định, dự thảo bổ sung quy định cấm tàng trữ để phát hành hoặc phát hành xuất bản phẩm do in nối bản trái phép, in lậu hoặc làm giả; cấm xuất bản, phát hành xuất bản phẩm điện tử vi phạm quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ.
Dự thảo cũng bổ sung quy định cấm cung cấp hoặc duy trì việc phát hành trên nền tảng thương mại điện tử trung gian đối với xuất bản phẩm đã bị đình chỉ phát hành, thu hồi, tịch thu, cấm lưu hành hoặc tiêu hủy; bổ sung hành vi bị cấm là không ngăn chặn, gỡ bỏ xuất bản phẩm có nội dung vi phạm pháp luật hoặc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên các nền tảng, ứng dụng do mình quản lý, vận hành.
Ngoài ra, dự thảo bổ sung quy định cấm đe dọa tính mạng, uy hiếp tinh thần, sức khỏe, xúc phạm uy tín, danh dự, nhân phẩm hoặc cản trở trái pháp luật hoạt động nghề nghiệp của biên tập viên, người làm công tác xuất bản; đồng thời cấm phổ biến nội dung có tính chất xuất bản trên môi trường mạng không thuộc đối tượng và không đáp ứng các điều kiện theo quy định của Chính phủ.

Trình bày báo cáo thẩm tra Dự án Luật trên, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội (UBVHXH) Nguyễn Đắc Vinh cho hay, Ủy ban tán thành với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật Xuất bản; nhất trí với phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng của dự thảo Luật.
Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát kỹ lưỡng với các quy định của pháp luật về quản lý, cung cấp và sử dụng thông tin trên mạng và pháp luật có liên quan, bảo đảm không mâu thuẫn, chồng chéo và có tính khả thi, bao quát đối với các nền tảng phát hành, nền tảng trung gian phát hành xuất bản phẩm xuyên biên giới cung cấp xuất bản phẩm vào thị trường Việt Nam.
Về hành vi bị cấm trong hoạt động xuất bản, UBVHXH đề nghị thiết kế các hành vi bị cấm rõ ràng hơn, tránh phát sinh nhiều cách hiểu khác nhau trong thực tiễn áp dụng; bảo đảm nguyên tắc quyền con người chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật.
Về hoạt động phát hành xuất bản phẩm, UBVHXH đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo chỉnh lý theo hướng giao Chính phủ quy định chi tiết về cơ chế hậu kiểm trong phát hành xuất bản phẩm.
Đọc bản gốc tại đây