Doanh nghiệp chậm đóng bảo hiểm, người lao động phải chờ đợi để được hưởng lương hưu

Đây là thực tế được đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Huy (Đoàn ĐBQH Hưng Yên) đưa ra tại phiên thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) sáng 9.11.

Doanh nghiệp chậm đóng bảo hiểm, người lao động chịu thiệt

Ông Huy ghi nhận, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHXH đã bổ sung trách nhiệm nộp hồ sơ đúng thời hạn, trách nhiệm bồi thường khi việc chậm nộp hồ sơ gây thiệt hại cho người thụ hưởng. Đồng thời, bổ sung trách nhiệm bồi thường của cơ quan BHXH.

Dự thảo cũng sửa đổi quy định theo hướng xác định thời điểm phát sinh hành vi vi phạm liên quan đến việc không đăng ký hoặc đăng ký không đầy đủ người tham gia BHXH.

Tuy nhiên, theo đại biểu, vẫn còn một khoảng trống cần được quan tâm: Người lao động đã làm việc, đã bị khấu trừ tiền lương để đóng BHXH nhưng doanh nghiệp lại không nộp hoặc chậm nộp số tiền đó thì quyền lợi của họ sẽ được bảo vệ như thế nào?

Đại biểu cho rằng, đây không đơn thuần là quan hệ vi phạm nghĩa vụ tài chính giữa doanh nghiệp với cơ quan BHXH.

"Hệ quả trực tiếp là người lao động có thể bị gián đoạn quá trình đóng, không đủ điều kiện để giải quyết chế độ ốm đau, thai sản, thất nghiệp hoặc phải chờ đợi để được hưởng lương hưu. Người lao động không có lỗi nhưng lại có nguy cơ phải gánh chịu hậu quả từ hành vi vi phạm của người sử dụng lao động" - đại biểu nêu.

Vì vậy, ông đề nghị rà soát, bổ sung quy định theo hướng đối với thời gian người lao động thực tế làm việc, thuộc diện tham gia BHXH và đã bị khấu trừ tiền lương để đóng BHXH, cần có cơ chế ghi nhận, bảo vệ quyền lợi của người lao động khi doanh nghiệp chậm đóng hoặc là trốn đóng. Đồng thời, quy định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc khắc phục hậu quả, truy đóng và bồi thường thiệt hại.

"Không thể để người lao động phải chờ doanh nghiệp hoàn thành nghĩa vụ vi phạm rồi mới được bảo đảm quyền lợi chính đáng của mình" - đại biểu Huy nêu.

Mở rộng diện đóng BHXH cần đi kèm cơ chế phù hợp

Đại biểu Quốc hội Lê Hữu Trí (Đoàn ĐBQH Khánh Hoà) ủng hộ chủ trương mở rộng diện bao phủ BHXH, nhất là đối với lao động phi chính thức, người giao hàng, lái xe công nghệ và những người có thu nhập từ các nền tảng số.

Ông cho rằng, đây là nhóm lao động ngày càng đông, nhưng khả năng tiếp cận các chính sách an sinh còn hạn chế. Tuy nhiên, theo đại biểu, cần phân biệt rõ giữa mục tiêu đúng đắn và phương thức thực hiện bởi nếu quy định đối tượng tham gia quá rộng, trong khi chưa xác định rõ ai có nghĩa vụ đóng, căn cứ tính mức đóng, trách nhiệm của nền tảng số và cơ chế bảo vệ người lao động, thì chính sách có thể phát sinh tranh chấp và tạo thêm gánh nặng cho những người có thu nhập thấp, không ổn định.

Đối với người lao động làm việc theo chuyến, theo đơn hàng hoặc nhiều nền tảng cùng lúc, việc xác định thu nhập làm căn cứ đóng và phân chia trách nhiệm giữa các bên không đơn giản.

Ông Trí bày tỏ lo ngại, nếu thiết kế chính sách không phù hợp, người lao động có thể tăng chi phí trước mắt nhưng chưa thấy rõ lợi ích lâu dài, từ đó tìm cách né tránh tham gia.

Từ đó, ông đề nghị nghiên cứu quy định cụ thể nhóm đối tượng, thời điểm áp dụng, phương thức đóng và trách nhiệm của các bên; đồng thời đánh giá tác động đối với từng nhóm lao động; xem xét lộ trình thực hiện từ năm 2028 đối với nhóm lao động trên nền tảng số, nếu chưa đủ điều kiện triển khai ngay, để có thời gian hoàn thiện pháp luật, kết nối dữ liệu giữa cơ quan BHXH, cơ quan thuế và các nền tảng số, đồng thời tuyên truyền, tạo sự đồng thuận.

"Mục tiêu cuối cùng không chỉ là tăng số người phải đóng bảo hiểm, mà là tăng số người thực sự được bảo vệ bởi hệ thống an sinh xã hội" - đại biểu Hữu Trí nói.

Xem bản gốc tại đây