Doanh nghiệp xuất khẩu tìm cơ hội ở các thị trường mới

Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), trong quý I/2026, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 122,93 tỉ USD, tăng 19,1% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, khu vực kinh tế trong nước đạt 24,47 tỉ USD, giảm 16,6%, chiếm 19,9% tổng kim ngạch xuất khẩu; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) đạt 98,46 tỉ USD, tăng 33,3%, chiếm 80,1%.

Trong quý I/2026 có 20 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỉ USD, chiếm 86,8% tổng kim ngạch xuất khẩu (có 5 mặt hàng xuất khẩu trên 5 tỉ USD, chiếm 62,4%).

Theo bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê, kết quả này cho thấy khả năng thích ứng tốt của doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh khó khăn của thương mại toàn cầu.

"Trong ngắn hạn, nhu cầu tại các thị trường chủ lực như Hoa Kỳ, EU vẫn duy trì ổn định; xuất khẩu sang Trung Quốc phục hồi tích cực. Đồng thời nhiều đơn hàng trong quý I được thực hiện trên cơ sở các hợp đồng đã ký từ trước nên chưa chịu tác động ngay của các biến động địa chính trị. Bên cạnh đó, yếu tố giá hàng hóa cơ bản tăng cũng góp phần làm tăng giá trị kim ngạch xuất khẩu", bà Hương đánh giá.

Mặc dù vậy, doanh nghiệp xuất khẩu vẫn gặp khó khăn từ những ảnh hưởng của xung đột khu vực Trung Đông. Thực tế, trong những năm gần đây, các cú sốc địa chính trị xuất phát từ xung đột và cạnh tranh chiến lược giữa các quốc gia lớn, cũng như xu hướng tích lũy và kiểm soát nguồn cung, không còn mang tính chu kỳ ngắn hạn, mà đang dần trở thành yếu tố thường trực.

Từ góc độ cơ quan quản lý nhà nước, bà Nguyễn Cẩm Trang, Phó Cục trưởng Cục Xuất Nhập khẩu (Bộ Công Thương) nhấn mạnh việc đa dạng hóa thị trường và nâng cấp chuỗi cung ứng là hai trụ cột then chốt nhằm nâng cao năng lực chống chịu trước các cú sốc này.

Theo bà Nguyễn Cẩm Trang, thời gian qua Bộ Công Thương đã triển khai nhiều biện pháp, từ việc tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết cho đến việc tiếp tục đàm phán, ký kết các hiệp định mới với các thị trường tiềm năng, qua đó mở rộng “sân chơi” cho doanh nghiệp khi tham gia thị trường quốc tế.

Bên cạnh đó, các hoạt động xúc tiến thương mại cũng được đẩy mạnh, cùng với sự hỗ trợ của hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài trong việc đưa doanh nghiệp ra thị trường quốc tế để gặp gỡ trực tiếp đối tác. Ở chiều ngược lại, các tham tán thương mại cũng tổ chức đưa doanh nghiệp nước ngoài vào Việt Nam để kết nối, tạo điều kiện giao thương trực tiếp. Qua đó, đây được xem là những hoạt động xúc tiến thương mại mang lại hiệu quả thiết thực.

"Một nội dung quan trọng khác trong đa dạng hóa thị trường là công tác thông tin thị trường. Bộ Công Thương đã khai trương nền tảng số về thị trường nước ngoài, cung cấp các thông tin cụ thể, chi tiết, giúp doanh nghiệp tiếp cận dễ dàng hơn. Khi tham gia thương mại quốc tế, việc nắm rõ các quy định, nhu cầu và thị hiếu của thị trường nước ngoài là yếu tố rất quan trọng đối với doanh nghiệp", bà Trang nói.

Bên cạnh nội dung đa dạng hóa, theo bà Nguyễn Cẩm Trang trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh, cơ quan quản lý xác định cần ưu tiên các chính sách thương mại và công nghiệp theo hướng có chọn lọc, tập trung vào các lĩnh vực trọng điểm, nhằm vừa duy trì tăng trưởng xuất khẩu, vừa nâng cao hiệu quả và vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

"Điều này bao gồm việc hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, đặc biệt là các tiêu chuẩn xanh, để có thể tiếp tục thâm nhập và đứng vững tại các thị trường lớn có yêu cầu cao như EU, Nhật Bản và Hàn Quốc", bà Trang cho biết.

Đọc bản gốc tại đây