Thống nhất tư duy và hành động để đạt tăng trưởng 2 con số

Định nghĩa lại tăng trưởng

“Về mục tiêu tăng trưởng kinh tế "2 con số", đây là đòi hỏi khách quan từ yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới và khát vọng vươn lên của cả dân tộc. Chúng ta không chấp nhận tăng trưởng thấp. Phải kiên trì thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững, thực chất”, Tổng Bí thư Tô Lâm (nay là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm) phát biểu kết luận tại Hội nghị Trung ương lần thứ 2 khóa XIV ngày 25.3.2026.

Tổng Bí thư nhấn mạnh nguyên tắc tăng trưởng phải thực chất. Tức là không đánh đổi chất lượng, tính bền vững lấy tốc độ tăng trưởng đơn thuần. Tốc độ tăng trưởng kinh tế phải đi đôi với chất lượng tăng trưởng dựa trên tăng năng suất các nhân tố tổng hợp, nâng cao chất lượng sản phẩm, sức cạnh tranh quốc gia và giá trị gia tăng thực chất. Mỗi phần trăm tăng trưởng GDP phải chứa đựng hàm lượng tri thức và giá trị gia tăng cao hơn.

Cùng với nguyên tắc "tăng trưởng thực chất", các nguyên tắc cốt lõi để tăng trưởng 2 con số được Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, gồm: Kiên định nguyên tắc ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, đảm bảo các cân đối lớn; Tận dụng hiệu quả mọi nguồn lực sẵn có, tập trung ưu tiên cho các dự án trọng điểm và thúc đẩy hợp tác công - tư, để gia tăng hiệu quả đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia; Tăng trưởng kinh tế cao phải đảm bảo phục vụ lợi ích, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân và công bằng xã hội.

Phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm cho thấy một chuyển động trong tư duy phát triển. Tăng trưởng không chỉ được thể hiện ở tốc độ đơn thuần, mà đó là một bài toán về quản trị quốc gia. Nơi mà mục tiêu tăng trưởng 2 con số phải được đặt song hành với yêu cầu bền vững và thực chất, bảo đảm thành quả tăng trưởng phục vụ lợi ích của nhân dân, gắn với công bằng xã hội.

Phân tích các nguyên tắc về tăng trưởng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, TS. Nguyễn Sĩ Dũng - nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội nhận định, trong nhiều năm, chúng ta thường bàn nhiều về "động lực tăng trưởng", nhưng ít khi đặt câu hỏi đủ sâu về "nền của tăng trưởng". Phát biểu lần này gợi ra một cách nhìn khác: Nền chính trị - tư tưởng, nền thể chế và nền quản trị không đứng ngoài tăng trưởng, mà chính là điều kiện để tăng trưởng diễn ra một cách bền vững và có chất lượng. Muốn đi nhanh mà không lạc hướng, trước hết phải có một điểm tựa đủ vững.

Cũng theo TS. Nguyễn Sĩ Dũng, các nguyên tắc về tăng trưởng có thể xem là phần định nghĩa lại hoặc mở rộng khái niệm tăng trưởng cao, bền vững.

Ngăn bệnh thành tích, “cào bằng” duy ý chí

Phân tích sâu hơn về yêu cầu “Phải kiên trì thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững, thực chất” của Tổng Bí thư Tô Lâm, TS. Nguyễn Đức Hiển - Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương nhấn mạnh hai nhóm thông điệp quan trọng mà Tổng Bí thư muốn truyền đạt.

Thứ nhất là kiên trì tăng trưởng ở mức cao, không chấp nhận tăng trưởng ở mức thấp. Điều này xuất phát từ việc Việt Nam xác định mục tiêu đến 2045 trở thành nước phát triển thu nhập cao.

“Với GDP bình quân đầu người hiện nay khoảng hơn 5.000 USD để đạt được tiêu chuẩn 2045 từ thu nhập từ 21.000 - 22.000 USD rõ ràng phải đặt ra mục tiêu tăng trưởng trung bình 8% trong giai đoạn 2026 - 2045. Hoặc giai đoạn 2026 - 2030 phải tăng trưởng trên 10%, giai đoạn 2031 - 2045 tăng trưởng khoảng 7,5%. Như vậy buộc chúng ta phải đặt ra thách thức là mục tiêu tăng trưởng cao”, ông Hiển phân tích.

Thông điệp thứ hai là tăng trưởng phải thực chất, bền vững và không đánh đổi những hệ lụy trong tương lai. Tăng trưởng thực chất phải là tăng trưởng xuất phát từ năng lực thực sự và hiệu quả của nền kinh tế, dựa trên năng suất, cạnh tranh, giá trị gia tăng chứ không dựa vào các yếu tố ngắn hạn. Tránh việc tăng trưởng để lại hệ lụy bất ổn kinh tế vĩ mô cũng như chạy theo tăng trưởng ngắn hạn để lại hệ lụy tương lai.

“Tăng trưởng phải làm sao bồi đắp các nền tảng tăng trưởng trong dài hạn, chứ không triệt tiêu tăng trưởng trong dài hạn. Điều này đồng nghĩa với việc sử dụng, khai thác tài nguyên một cách hợp lý cũng như huy động các nguồn lực hợp lý để duy trì được tăng trưởng trong dài hạn”, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho biết.

Yêu cầu “phải kiên trì thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững, thực chất” cũng giúp tránh việc tăng trưởng chạy theo thành tích. Bởi nếu chạy theo thành tích có thể dẫn đến tình trạng tăng trưởng bằng mọi giá cũng như đầu tư dàn trải vì lợi ích ngắn hạn để thúc đẩy, làm đẹp con số tăng trưởng mà không quan tâm đến chất lượng tăng trưởng. Điều này có thể dẫn đến nhiều hệ lụy như méo mó trong việc huy động, phân bổ các nguồn lực, tập trung quá nhiều vào động lực tăng trưởng từ mở rộng cung tín dụng.

TS. Nguyễn Đức Hiển cho biết chỉ đạo của Tổng Bí thư tại Hội nghị Trung ương lần thứ 2 khóa XIV sẽ mang đến những thay đổi trong tư duy hoạch định chính sách kinh tế. Trong đó sẽ chuyển tư duy không chỉ xác định con số tăng trưởng mà còn phải quan tâm đến chất lượng tăng trưởng. Tại đây, tăng trưởng cao, tăng trưởng có chất lượng và tăng trưởng có thực chất.

“Từ sự chuyển đổi tư duy này sẽ dẫn đến việc xác định các định hướng, chiến lược về huy động, sử dụng các nguồn lực trong phát triển kinh tế. Các thành phần trong nền kinh tế phải đảm bảo hài hòa giữa mục tiêu tăng trưởng cao song chất lượng tăng trưởng phải được cải thiện, phải bền vững”, ông Hiển cho biết. Thay đổi tư duy tiếp theo liên quan đến đầu tư công làm sao đầu tư để không dàn trải, đảm bảo hạch toán kinh tế trong tổng thế về việc phân bổ sử dụng các nguồn lực trong nền kinh tế. Nếu đầu tư công chỉ quan tâm đến mục tiêu ngắn hạn sẽ quên đi mục tiêu tăng trưởng thực sự chất lượng trong dài hạn.

Cuối cùng là thay đổi về tư duy về quản trị thực thi. Để đạt được mục tiêu tăng trưởng thực chất ở mức cao liên tục nhưng bền vững đòi hỏi quản trị thực thi phải đồng bộ ở trong tất cả các ngành các cấp. Việc xác định chỉ tiêu, mục tiêu tăng trưởng không thể “cào bằng” duy ý chí ở tất cả các ngành, các cấp đều 10% mà phải dựa vào đánh giá năng lực cũng như yêu cầu đặt ra trong thời gian tới.

Mục tiêu tăng trưởng gdp trên 10%/năm là mệnh lệnh phát triển

Trong phát biểu nhậm chức, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm giai đoạn 2026- 2031 là mệnh lệnh phát triển để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược của đất nước.

Chính phủ xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ chiến lược, tạo động lực tăng trưởng mới; phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại; đẩy mạnh chuyển đổi xanh và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu.

Thúc đẩy kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo; kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng nhất; đảm bảo mọi địa phương, doanh nghiệp và người dân đều có cơ hội cống hiến, đóng góp và hưởng lợi công bằng từ sự phát triển.

Chính phủ xác định đầu tư cho con người là đầu tư cho tương lai bền vững nhất; dành nguồn lực thích đáng để đổi mới căn bản giáo dục, đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và trọng dụng nhân tài. Đồng thời, nâng cao năng lực hệ thống y tế công cộng, chăm sóc sức khỏe nhân dân ngay từ cơ sở, đảm bảo mọi người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng.

Thực hiện tốt các chính sách an sinh xã hội, chăm lo người có công, đối tượng yếu thế, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau. Xây dựng và phát triển văn hóa thực sự trở thành nền tảng vững chắc, sức mạnh nội sinh của dân tộc; khẳng định bản sắc và vị thế mới của văn hóa Việt Nam xứng tầm một quốc gia phát triển có truyền thống văn hiến lâu đời. Tăng cường quốc phòng, an ninh; xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với an ninh nhân dân vững chắc. Thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ; đẩy mạnh ngoại giao kinh tế, ngoại giao công nghệ, khẳng định bản sắc và vị thế mới của Việt Nam trên trường quốc tế.

"Năm 2026 là năm đầu tiên thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030, nhiệm vụ từ nay đến cuối năm là rất nặng nề nhưng có ý nghĩa vô cùng quan trọng, tạo đà phát triển cho những năm tiếp theo. Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Bộ, ngành, địa phương sẽ tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, chung sức, đồng lòng, đổi mới sáng tạo, không lùi bước trước khó khăn, thách thức để hoàn thành thắng lợi các mục tiêu đề ra, xây dựng đất nước Việt Nam giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc" - Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI. Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh đến nhiệm vụ trọng tâm từ nay đến hết năm 2026, thống nhất tư duy, nhận thức, khát vọng và hành động để thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số.

Đọc bản gốc tại đây