Đổi mới giáo dục từ sắp xếp lại mạng lưới trường lớp

Toàn quốc sắp xếp trường học xong trước 30.8

Cả nước đang khẩn trương sắp xếp mạng lưới trường học, mục tiêu giảm khoảng 30% đầu mối và hoàn thành trước ngày 30.8.2026.

Hà Nội đặt mục tiêu tinh gọn ít nhất 50% đầu mối quản lý hành chính, hoàn thành trước ngày 10.8. TPHCM cũng đã thành lập tổ công tác xây dựng phương án thí điểm sắp xếp trường công lập. Tại Bắc Ninh, theo định hướng sắp xếp lại các trường mầm non và phổ thông năm 2026, xã Hợp Thịnh dự kiến giảm số trường từ 26 xuống còn 17, tức giảm 9 đầu mối…

Cô Nguyễn Thị Liên - Phó Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Tiểu học và THCS Dục Nông (Quảng Ngãi) - cho biết, nhà trường đã phối hợp đến các thôn xa để phát và tiếp nhận hồ sơ tuyển sinh.

Theo cô Liên, sau sáp nhập, cơ sở vật chất được tập trung tại trụ sở chính ở thôn Ngọc Hiệp, thay thế các điểm trường lẻ khó khăn. Trường trở thành mô hình nội trú liên cấp xã biên giới với khoảng 1.680 học sinh từ lớp 4 đến lớp 9, gồm 320 em nội trú và 1.360 em bán trú. Mô hình giúp học sinh nghèo, vùng sâu, vùng xa có nơi ăn ở ổn định, hạn chế bỏ học, góp phần nâng cao dân trí và giữ vững an ninh quốc phòng khu vực biên giới.

Cô Liên cho hay, thuận lợi lớn nhất sau sáp nhập là nhà trường tiếp nhận đội ngũ giáo viên giàu kinh nghiệm từ Trường TH-THCS Đắk Dục, giúp hoạt động chuyên môn sớm ổn định. Tuy nhiên, quy mô tăng lên khoảng 1.680 học sinh trong khi cơ sở vật chất chưa hoàn thiện và còn thiếu giáo viên một số môn.

Quản trị sau sáp nhập là thách thức lớn

TS Hoàng Ngọc Vinh - nguyên vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp, Bộ GDĐT - nhìn nhận, việc đẩy nhanh tiến độ sắp xếp trường học tạo cơ hội rà soát lại toàn bộ mạng lưới trường lớp theo dân số, địa bàn, giao thông và nhu cầu học tập; giảm đầu mối trung gian, tập trung nguồn lực cho giáo viên và người học. Tuy nhiên, thời gian ngắn cũng tạo áp lực rất lớn. Rủi ro lớn nhất khiến ông Vinh lo ngại là các địa phương gộp trường cơ học nhưng chưa có phương án nhân sự, cơ sở vật chất và tổ chức dạy học phù hợp. Đặc biệt, nếu hiệu trưởng chưa được chuẩn bị để quản trị một trường có quy mô lớn hơn, nhiều phân hiệu và đội ngũ phức tạp hơn, bộ máy có thể gọn về hình thức nhưng vận hành kém hiệu quả.

Theo chuyên gia, hiệu quả sáp nhập không chỉ đo bằng số đầu mối, biên chế được tinh giản mà phải dựa trên chất lượng dạy học, hiệu quả làm việc của giáo viên, sự tiến bộ của học sinh, mức độ hài lòng của phụ huynh và khả năng vận hành minh bạch của nhà trường. Ông Vinh kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng khung năng lực cho hiệu trưởng sau sáp nhập, đồng thời bồi dưỡng bắt buộc về quản trị sự thay đổi để chuẩn bị nhân sự phù hợp.

Cần chính sách đặc thù cho đối tượng là học sinh yếu thế

GS.TSKH.BS Dương Quý Sỹ - Ủy viên Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực - nhấn mạnh quan điểm, khi thực hiện việc sắp xếp, tổ chức lại các điểm trường, tư tưởng chủ đạo là không để bất kỳ trẻ em nào bị mất cơ hội học tập.

Theo ông, việc giải thể các điểm trường lẻ chỉ nên được thực hiện khi trường chính hoặc trường nội trú, bán trú đã được chuẩn bị đầy đủ về cơ sở vật chất, ký túc xá, điều kiện dinh dưỡng của các bữa ăn bán trú hoặc nội trú, y tế học đường, tư vấn tâm lý, kết nối giao thông thuận lợi và điều kiện sinh hoạt phù hợp. Đối với trẻ em vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo, trẻ khuyết tật, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn cần có các chính sách hỗ trợ riêng về học bổng, phương tiện đi lại, thiết bị học tập số và giáo viên tư vấn về kỹ năng và hỗ trợ tâm lý.

Đọc bản gốc tại đây