Gian lận thi cử, bạo lực học đường không chỉ là chuyện đạo đức

Xây dựng hệ sinh thái số, đưa pháp luật đến gần người dân hơn

Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh quan điểm trên khi thảo luận tại tổ về dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi), ngày 4.8.

Khẳng định đây là đạo luật hết sức quan trọng trong giai đoạn hiện nay, khi Quốc hội đang nỗ lực hoàn thiện thể chế, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, điều quan trọng là làm sao để công tác phổ biến, giáo dục pháp luật không còn mang tính hình thức, lối mòn, mà thật sự trở thành động lực xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật.

Để làm được điều đó, yêu cầu được đặt ra là phải tiếp tục đổi mới tư duy xây dựng pháp luật. Luật cần tập trung quy định những vấn đề mang tính nguyên tắc, ổn định, lâu dài; những nội dung cụ thể, thường xuyên biến động cần giao cho Chính phủ và các cơ quan có thẩm quyền quy định.

Cùng với đó, phải đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; tránh số hóa cơ học, hướng tới tương tác đa chiều.

Chủ tịch Quốc hội gợi mở, có thể tích hợp vào các công cụ số, hệ thống trí tuệ nhân tạo và trợ lý pháp lý tự động. Thông qua các công cụ này, người dân có thể tìm hiểu và được giải đáp những vấn đề pháp luật cơ bản liên tục 24 giờ mỗi ngày, bảy ngày mỗi tuần, qua đó giúp việc tiếp cận và sử dụng pháp luật trở nên thuận lợi hơn.

Bên cạnh đội ngũ tuyên truyền viên, cần phát huy mạnh mẽ vai trò của các thiết chế văn hóa ở cơ sở, già làng, trưởng bản, người có uy tín, các dòng họ và mô hình tự quản trong cộng đồng.

Đề cập đến các vụ việc vi phạm trong thi cử vừa qua, Chủ tịch Quốc hội lưu ý, không nên chỉ nhìn nhận một số hành vi vi phạm dưới góc độ đạo đức. Khi pháp luật đã có quy định nhưng vẫn cố tình vi phạm thì phải xác định rõ đó là hành vi vi phạm pháp luật.

Chẳng hạn, những hành vi gian lận thi cử, bạo lực học đường và các hành vi vi phạm khác trong trường học cần được nhận diện đầy đủ dưới góc độ pháp lý. Phổ biến, giáo dục pháp luật phải giúp mỗi người hiểu rõ giới hạn hành vi, hậu quả pháp lý và trách nhiệm của mình.

Đề xuất người dân được tiếp cận miễn phí dữ liệu pháp luật

Đóng góp cho dự thảo, Đại biểu Nguyễn Vũ Trung, Đoàn ĐBQH Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng cần tập trung chuyển đổi tư duy từ phổ biến pháp luật sang quản trị việc tuân thủ pháp luật.

Theo đại biểu, ngoài tuyên truyền, phổ biến, người dân cần được trang bị năng lực tiếp cận, sử dụng pháp luật, biết bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp và phòng ngừa rủi ro pháp lý. Vì vậy, cần bổ sung nội dung hình thành năng lực tiếp cận, sử dụng pháp luật và xây dựng văn hóa sử dụng pháp luật ngay trong dự thảo.

Đại biểu cũng đề nghị bổ sung quy định về quyền, nghĩa vụ và kỹ năng tiếp cận, sử dụng pháp luật bởi "biết pháp luật không đồng nghĩa với việc sẽ tự động tuân thủ pháp luật; người dân cần được trang bị kỹ năng để hiểu và vận dụng pháp luật trong thực tiễn” - đại biểu Nguyễn Vũ Trung lý giải.

Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị bổ sung các quyền như: Được giải đáp pháp luật; được tiếp cận miễn phí dữ liệu pháp luật; được sử dụng các nền tảng số phục vụ việc học tập, tìm hiểu pháp luật; được tiếp cận thông tin pháp luật bằng ngôn ngữ rõ ràng, dễ hiểu.

Liên quan đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đại biểu đề nghị quy định việc sử dụng AI phải bảo đảm minh bạch nguồn dữ liệu, cập nhật thường xuyên, có cảnh báo khi thông tin chưa đủ độ tin cậy; đồng thời khẳng định kết quả do AI cung cấp không thay thế ý kiến pháp lý chính thức và cần có cơ chế kiểm tra, giám sát, xác định trách nhiệm trong quá trình triển khai.

Đọc bản gốc tại đây