Lương hưu liên tục tăng, nhiều lao động trẻ tính toán lại tương lai an sinh

Giữa cái nắng gay gắt tại Hà Nội, anh Nguyễn Đăng Giang, quê Bắc Ninh, vẫn miệt mài chạy xe ôm công nghệ. Ngoài 30 tuổi, anh đã gắn bó với công việc này hơn 5 năm nhưng chưa từng tham gia bảo hiểm xã hội vì quen lao động tự do, thu nhập bấp bênh.

“Tôi từng nghĩ không cần đóng bảo hiểm xã hội. Nhưng thấy lương hưu liên tục được tăng, nhiều người già có khoản thu nhập ổn định nên giờ cũng muốn tham gia để sau này có lương hưu”, anh Giang chia sẻ.

Cùng suy nghĩ, chị Bùi Hồng Hạnh ở Phú Thọ cho biết trước đây chị không quan tâm đến bảo hiểm xã hội vì cho rằng lương hưu không đáng kể. Tuy nhiên, khi thấy mẹ đã nghỉ hưu hơn 5 năm nhưng mức lương hưu liên tục được điều chỉnh tăng thì chị bắt đầu tính toán tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.

Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, trong nhiều năm qua, Chính phủ liên tục điều chỉnh tăng lương hưu nhằm đảm bảo đời sống người cao tuổi, đặc biệt ưu tiên nhóm có mức hưởng thấp.

Mới đây, Nghị định số 162/2026/NĐ-CP quy định từ ngày 1.7.2026, lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng sẽ tăng thêm 8% so với mức hưởng tháng 6.2026. Đồng thời, Nhà nước tiếp tục hỗ trợ nâng mức hưởng tối thiểu lên 3,8 triệu đồng/tháng cho một số người có mức lương hưu thấp sau điều chỉnh.

Đây không phải lần đầu chính sách nâng “đáy” lương hưu được triển khai. Từ năm 2022, Chính phủ đã tăng lương hưu thêm 7,4%, đồng thời hỗ trợ thêm cho người nghỉ hưu trước năm 1995 có mức hưởng thấp nhằm thu hẹp khoảng cách giữa các thế hệ nghỉ hưu.

Đến năm 2023, mức tăng lương hưu dao động từ 12,5% đến 20,8%, kèm hỗ trợ nâng mức tối thiểu lên 3 triệu đồng/tháng. Năm 2024, lương hưu tiếp tục tăng thêm 15%, trong khi nhóm nghỉ hưu trước năm 1995 được nâng tối thiểu lên 3,5 triệu đồng/tháng.

Việc lương hưu liên tục được cải thiện đang tác động rõ tới tâm lý người lao động, đặc biệt là lao động tự do vốn trước đây ít quan tâm tới chính sách an sinh dài hạn.

Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, hiện lao động tự do chỉ cần đóng từ 330 nghìn đồng/tháng là có thể tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện để tích lũy lương hưu.

Người tham gia được lựa chọn mức thu nhập làm căn cứ đóng phù hợp khả năng tài chính, tối thiểu 1,5 triệu đồng/tháng. Với mức này, số tiền đóng tương ứng là 330 nghìn đồng/tháng. Một số nhóm như hộ nghèo, cận nghèo, người dân tộc thiểu số còn được Nhà nước hỗ trợ thêm.

Ngoài mức đóng linh hoạt, người dân có thể lựa chọn đóng theo tháng, theo quý, theo năm hoặc đóng một lần cho nhiều năm về sau, tạo thuận lợi cho lao động có thu nhập không ổn định.

Điểm đáng chú ý là Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 đã giảm số năm đóng tối thiểu để hưởng lương hưu từ 20 năm xuống còn 15 năm. Quy định mới mở rộng cơ hội cho những người tham gia muộn hoặc có quá trình đóng gián đoạn vẫn đủ điều kiện hưởng lương hưu hằng tháng.

Theo giới chuyên gia, thay vì nhận bảo hiểm xã hội một lần, việc duy trì tham gia để có lương hưu và thẻ bảo hiểm y tế khi về già sẽ giúp người lao động có nguồn tài chính ổn định hơn, giảm áp lực chi phí y tế trong bối cảnh tuổi thọ ngày càng tăng.

Số liệu của Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho thấy, đầu tháng 5.2026, số người hưởng bảo hiểm xã hội một lần trên toàn quốc đã giảm 21,7% so với cùng kỳ. Hiện cả nước có khoảng 3,5 triệu người đang hưởng lương hưu hằng tháng.

Tính đến hết năm 2025, số người tham gia bảo hiểm xã hội đạt hơn 21,5 triệu người, tăng hơn 46% so với năm 2018. Những con số này cho thấy ngày càng nhiều lao động lựa chọn ở lại hệ thống an sinh để tích lũy cho tuổi già, thay vì chỉ nhìn vào lợi ích trước mắt.

Đọc bản gốc tại đây