Lương hưu và mức trợ cấp của giáo viên tiểu học muốn về hưu sớm

Bà Nguyễn Thị Vân Anh (tên nhân vật đã thay đổi - PV) hỏi: “Tôi sinh ngày 19.8.1970, hiện là giáo viên tiểu học, đã đóng BHXH được 36 năm. Hiện sức khỏe không bảo đảm do bị thoát vị đĩa đệm, thoái hóa đốt sống cổ, đã phẫu thuật đầu gối nên việc đi lại, giảng dạy gặp nhiều khó khăn.

Tôi dự kiến đến năm 2027 mới đủ tuổi nghỉ hưu. Nếu nghỉ hưu trước tuổi thì có được hưởng lương hưu ngay không, có bị giảm trừ mức hưởng hay không và có phải giám định sức khỏe không?”.

Về vấn đề này, theo thông tin từ cơ quan BHXH, việc xem xét điều kiện hưởng lương hưu trước tuổi được xác định như sau:

Bà đã có 36 năm đóng BHXH nên đủ điều kiện về thời gian đóng BHXH để hưởng lương hưu theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 (từ đủ 15 năm đóng BHXH trở lên).

Theo khoản 2 Điều 169 Bộ luật Lao động năm 2019, tuổi nghỉ hưu của lao động nữ trong điều kiện lao động bình thường năm 2026 là 57 tuổi. Bà Vân Anh sinh ngày 19.8.1970 nên tính đến tháng 5.2026 mới 55 tuổi 9 tháng, chưa đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định.

Tuy nhiên, theo điểm a khoản 1 Điều 65 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, người lao động khi nghỉ việc có thời gian đóng BHXH bắt buộc từ đủ 20 năm trở lên, nếu bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên thì được nghỉ hưu sớm tối đa 05 năm so với tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường.

Như vậy, lao động nữ trong năm 2026 nếu bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên thì có thể nghỉ hưu từ đủ 52 tuổi.

Đối chiếu quy định nêu trên, để được xem xét nghỉ hưu trước tuổi, bà Vân Anh phải thực hiện giám định y khoa để xác định tỉ lệ suy giảm khả năng lao động.

Trường hợp có kết luận của Hội đồng Giám định y khoa xác định bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên thì bà được hưởng lương hưu tính từ tháng liền kề sau tháng có kết luận bị suy giảm khả năng lao động, không phải chờ đến năm 2027.

Về mức hưởng, theo điểm a khoản 1 Điều 66 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, lao động nữ nghỉ hưu có 15 năm đóng BHXH được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH; sau đó cứ thêm mỗi năm đóng BHXH được tính thêm 2%, mức tối đa bằng 75%.

Bà Vân Anh đã có 36 năm đóng BHXH nên mức hưởng lương hưu tính theo thời gian đóng BHXH đạt tối đa 75% (trước khi giảm trừ do nghỉ hưu trước tuổi).

Tuy nhiên, khoản 3 Điều 66 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 quy định người nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động thì mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi so với tuổi nghỉ hưu theo quy định bị giảm 2% mức hưởng lương hưu hằng tháng.

Trường hợp thời gian nghỉ hưu trước tuổi dưới 06 tháng thì không giảm tỉ lệ phần trăm hưởng lương hưu; từ đủ 06 tháng đến dưới 12 tháng thì giảm 1%.

Ngoài lương hưu hằng tháng, do bà Vân Anh đã có thời gian đóng BHXH bắt buộc 36 năm (cao hơn 30 năm) thì khi nghỉ hưu, bà còn được hưởng trợ cấp một lần theo quy định tại Điều 68 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024.

Đọc bản gốc tại đây