Ngân sách cấp thừa 1.629 tỉ đồng do địa phương báo cáo chưa đủ nguồn cải cách tiền lương

Chiều 9.4, tiếp tục Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa trình bày báo cáo kiểm toán quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024.

Theo báo cáo, qua kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2024 tại Bộ Tài chính và tổng hợp một số kết quả kiểm toán chủ yếu của các cuộc kiểm toán tổ chức trong năm 2025, Kiểm toán Nhà nước (KTNN) đã kiến nghị tăng thu, giảm chi NSNN 21.798,7 tỉ đồng và 1.728.752,09 USD; kiến nghị khác 19.450 tỉ đồng và 127.513.717,8 USD.

Về thu NSNN, quyết toán 2.057.544 tỉ đồng, đạt 121% dự toán giao (tương ứng vượt 356.459 tỉ đồng), tăng 16,2% so với thực hiện năm 2023 (1.770.776 tỉ đồng).

Thu NSNN tăng, bên cạnh sự nỗ lực của các cấp trong quản lý, điều hành thu ngân sách còn có nguyên nhân do công tác dự báo chưa sát, còn chỉ tiêu chưa phù hợp với khả năng thu dẫn đến ước thực hiện năm 2023 làm cơ sở xây dựng dự toán năm 2024 và dự toán năm 2024 xây dựng còn thấp so với khả năng thực hiện.

Thu nội địa tuy vượt 19,3% so với dự toán giao song chỉ chiếm tỉ trọng 83,7% tổng thu NSNN, thấp hơn mức bình quân 85-86% theo Nghị quyết số 23/2021/QH15 của Quốc hội.

Việc lập và giao dự toán thu ngân sách thấp làm tăng số bổ sung cân đối ngân sách trung ương cho ngân sách địa phương, đồng thời dẫn tới bội chi ngân sách trong khi vượt thu ngân sách lớn hơn số bội chi ngân sách.

Công tác quản lý thu còn hạn chế, trong đó quản lý thu đối với hộ kinh doanh chưa đầy đủ, chính xác, chưa kịp thời xử lý đối với các trường hợp người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.

Việc rà soát, xác minh thông tin đối với hoạt động kinh doanh trên sàn thương mại điện tử còn chậm, chậm rà soát đối với các cá nhân, hộ kinh doanh trên sàn thương mại điện tử có doanh thu từ 100 triệu đồng trở lên hoặc chậm phối hợp với các cơ quan có liên quan để quản lý thuế đối với hoạt động thương mại điện tử của các cá nhân, hộ kinh doanh.

Còn tình trạng đơn vị sử dụng đất nhưng chưa có quyết định thuê đất hoặc hợp đồng thuê đất, chưa điều chỉnh hoặc chậm điều chỉnh đơn giá thuê đất khi hết thời kỳ ổn định đơn giá thuê đất; chậm phê duyệt giá đất hoặc thời điểm phê duyệt giá đất không phù hợp; nộp vào NSNN tiền sử dụng đất, tiền thuê đất nhưng chưa có quyết định phê duyệt giá đất cụ thể.

Tổng chi chuyển nguồn là 1.439.178 tỉ đồng, bằng 40,1% tổng chi NSNN, bằng 67% số thực chi, trong đó nguồn thực hiện chính sách tiền lương, phụ cấp, trợ cấp và các khoản tính theo tiền lương cơ sở chiếm 40,3% (580.618 tỉ đồng), nguồn tăng thu, tiết kiệm chi chiếm 24,7% (355.663 tỉ đồng). Nếu loại trừ 2 nguồn này thì số chuyển nguồn năm 2024 sang năm 2025 còn lại là 502.897 tỉ đồng, tăng 28.289 tỉ đồng so năm 2023 (474.608 tỉ đồng).

Qua kiểm toán cho thấy một số bộ, cơ quan trung ương, địa phương chuyển nguồn chưa chi tiết theo từng nội dung, nhiệm vụ; chuyển nguồn kinh phí hết nhiệm vụ chi, chuyển nguồn thiếu, không đúng quy định.

Về nguồn thực hiện chính sách cải cách tiền lương, một số địa phương báo cáo chưa đầy đủ nguồn cải cách tiền lương, dẫn đến ngân sách Trung ương cấp thừa 1.629,04 tỉ đồng.

8 địa phương xác định nguồn cải cách tiền lương còn dư đến 31.12.2024 lớn hơn số Bộ Tài chính thông báo thẩm định hoặc số địa phương báo cáo (do chưa có thông báo thẩm định của Bộ Tài chính) số tiền 1.951,59 tỉ đồng; một số đơn vị chưa trích lập đủ hoặc xác định nguồn cải cách tiền lương chưa phù hợp; sử dụng nguồn cải cách tiền lương không đúng quy định 12.314,63 tỉ đồng.

Đọc bản gốc tại đây