Những điểm mới nổi bật khi hợp nhất hai luật về an ninh mạng

Nhận thức sâu sắc tầm quan trọng của không gian mạng trong sự phát triển của đất nước, thời gian qua Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, định hướng quan trọng nhằm hoàn thiện thể chế bảo đảm an ninh mạng. Nổi bật là các nghị quyết: 18-NQ/TW năm 2017 về tinh gọn bộ máy; 30-NQ/TW năm 2018 về Chiến lược an ninh mạng quốc gia; 44-NQ/TW năm 2023 về chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới; 57-NQ/TW năm 2024 về đột phá khoa học – công nghệ và chuyển đổi số; và 66-NQ/TW năm 2025 về đổi mới công tác xây dựng, thi hành pháp luật trong kỷ nguyên mới.

Sau 10 năm thi hành Luật An toàn thông tin mạng và 7 năm thi hành Luật An ninh mạng, thực tiễn phát triển mạnh mẽ của công nghệ số đặt ra yêu cầu sửa đổi, bổ sung nhiều quy định. Sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ, cùng yêu cầu phát triển kinh tế số, xã hội số và bảo vệ chủ quyền trên không gian mạng, đòi hỏi hệ thống pháp luật phải được cập nhật kịp thời, thống nhất và loại bỏ những điểm chồng chéo giữa hai luật hiện hành.

Trên cơ sở đề nghị của Chính phủ, ngày 10.7.2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 87/2025/UBTVQH15, chính thức bổ sung dự án Luật An ninh mạng vào Chương trình lập pháp năm 2025 theo hướng hợp nhất Luật An ninh mạng 2018 và Luật An toàn thông tin mạng 2015 thành một đạo luật thống nhất, xây dựng theo trình tự rút gọn để kịp thời đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Thời gian qua, cơ quan chủ trì soạn thảo đã chủ động, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ trình Quốc hội. Theo nhiều ý kiến đánh giá, dự thảo Luật An ninh mạng (phiên bản mới năm 2025) đã thể hiện một số điểm mới nổi bật:

1. Thống nhất thuật ngữ và một đầu mối quản lý nhà nước về an ninh mạng

Luật mới sử dụng thống nhất khái niệm trung tâm là “an ninh mạng”, đồng thời quy định rõ một cơ quan chủ trì quản lý nhà nước về an ninh mạng. Điều này giúp đơn giản hóa quy trình phối hợp, tránh phân tán trách nhiệm và tăng hiệu quả bảo vệ hệ thống không gian mạng quốc gia.

2. Chỉ quy định nội dung thuộc thẩm quyền Quốc hội

Dự thảo loại bỏ các quy định thuộc thẩm quyền của Chính phủ, bộ ngành hoặc đã được điều chỉnh trong luật khác. Đây là bước đổi mới quan trọng giúp giảm thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp trong việc tuân thủ pháp luật, đồng thời bảo đảm đúng tinh thần tinh gọn của Nghị quyết 18.

3. Bổ sung nhiều quy định mới phù hợp thực tiễn

Luật mới cập nhật các yêu cầu quản lý hiện đại, gồm:

- Bảo đảm an ninh dữ liệu, phù hợp tốc độ phát triển của kinh tế số.

- Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên mạng phải định danh địa chỉ IP, hỗ trợ cơ quan chức năng trong phòng, chống tội phạm mạng.

- Quy định về kinh phí bảo vệ an ninh mạng đối với cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhà nước.

- Khuyến khích sử dụng sản phẩm, giải pháp an ninh mạng nội địa, góp phần nâng cao năng lực tự chủ của Việt Nam.

- Quy định về chứng chỉ an ninh mạng dành cho người đứng đầu hệ thống thông tin quan trọng quốc gia, bảo đảm năng lực quản trị rủi ro mạng trong các đơn vị trọng yếu.

Những điểm mới trên không chỉ tạo hành lang pháp lý thống nhất và minh bạch, mà còn đặt nền tảng quan trọng để Việt Nam chủ động ứng phó với các nguy cơ an ninh mạng ngày càng phức tạp, bảo vệ an ninh quốc gia, lợi ích doanh nghiệp và quyền lợi công dân trong thời đại số.

Đọc bản gốc tại đây