Tổ hợp không gian ngầm ở TPHCM phải kết nối được các công trình dịch vụ

Ôtô đỗ tràn lan vì thiếu bãi

Ghi nhận trên các tuyến đường trung tâm như Alexandre de Rhodes, Hàn Thuyên, Phạm Ngọc Thạch, Phạm Hồng Thái..., nhiều ôtô nối đuôi nhau đỗ dưới lòng đường, chiếm một làn xe dù có biển cấm đỗ.

Không ít xe bật đèn cảnh báo rồi rời đi, khiến mặt đường vốn chật hẹp càng bị thu hẹp, ảnh hưởng giao thông.

Theo Sở Xây dựng TPHCM, khu vực trung tâm tập trung dày đặc trung tâm thương mại, cửa hàng, nhà hàng và các dịch vụ phục vụ người dân, du khách. Trong khi đó, lượng phương tiện cá nhân tăng nhanh nhưng hạ tầng và bãi đỗ xe chưa đáp ứng nhu cầu.

TPHCM hiện quản lý hơn 1,2 triệu ôtô và hơn 11,5 triệu xe máy, chưa kể phương tiện từ các địa phương khác.

Trong khi đó, diện tích bãi đỗ xe hiện hữu chỉ khoảng 2,69 ha trên tổng 550 ha được quy hoạch, tương đương 0,5%.

Hơn 20 năm trước, TPHCM đã kêu gọi đầu tư các bãi xe ngầm tại khu vực trung tâm. Trong đó có 4 dự án tại Công viên Lê Văn Tám, Công viên Tao Đàn, sân khấu Trống Đồng và sân vận động Hoa Lư, với tổng công suất dự kiến khoảng 6.300 ôtô và 4.000 xe máy.

Tuy nhiên, đến nay các dự án vẫn chưa thể trở thành những bãi đỗ xe thực tế do vướng quy hoạch, nguồn vốn và phương án tài chính.

Tại Công viên Lê Văn Tám, thành phố từng ký hợp đồng BOT với nhà đầu tư nhưng doanh nghiệp không thu xếp được vốn. Sau thời gian dài đình trệ, năm 2019, UBND TPHCM thu hồi dự án để đánh giá lại.

Dự án tại sân khấu Trống Đồng được chấp thuận chủ trương từ năm 2009 nhưng sau đó phát sinh vướng mắc do nằm trong phạm vi quy hoạch Metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương), buộc phải điều chỉnh phương án không gian ngầm.

Hai dự án còn lại cũng khó thu hút đầu tư do quy hoạch không gian ngầm khu trung tâm chưa hoàn thiện và cơ chế đầu tư chưa đủ hấp dẫn.

Đặc biệt, nếu chỉ dựa vào nguồn thu từ phí đỗ xe, doanh nghiệp khó thu hồi vốn do chi phí xây dựng công trình ngầm rất lớn.

Nhà đầu tư từng đề xuất kết hợp bãi xe với thương mại, dịch vụ để tăng nguồn thu, nhưng cơ chế pháp lý khi đó chưa cho phép.

Để dự án bãi xe ngầm không lặp “vết xe đổ”

Nghị quyết 260/2025/QH15 (sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 98/2023/QH15) tạo thêm cơ sở để TPHCM triển khai các mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) và các hình thức PPP linh hoạt hơn.

TPHCM đang nghiên cứu các tổ hợp không gian ngầm quy mô lớn tại trung tâm, đáng chú ý là cụm công trình dưới Công viên 23 Tháng 9 kết nối ga Bến Thành và dự án bãi đỗ xe kết hợp trung tâm thương mại dưới đường Tôn Đức Thắng.

Riêng công trình ngầm tại Công viên 23 Tháng 9 được đề xuất có diện tích hơn 82.000 m², dự kiến tối đa 4 tầng hầm, tổng diện tích sàn khoảng 317.867 m².

Trong đó, hơn 146.940 m² dành cho bãi đỗ xe, hơn 26.273 m² cho không gian nhà ga và khoảng 144.653 m² cho trung tâm thương mại, dịch vụ.

TS Võ Kim Cương - nguyên Phó Kiến trúc sư trưởng TPHCM, cho rằng các dự án mới không nên chỉ được xem là công trình bổ sung chỗ đỗ xe mà phải trở thành một phần của hệ thống không gian ngầm đô thị, kết nối với metro, giao thông công cộng, đường bộ và các công trình dịch vụ.

Theo ông, một nguyên nhân khiến các dự án trước đây chậm triển khai là không gian ngầm chưa được quy hoạch đồng bộ, dẫn đến nguy cơ xung đột với các công trình hạ tầng khác.

“Bãi xe ngầm không thể làm theo kiểu có chỗ đất nào thì đào chỗ đó. Phải xác định rõ công trình nằm ở đâu trong mạng lưới không gian ngầm, kết nối với phương tiện công cộng như thế nào và khả năng mở rộng trong tương lai” - ông Cương nói.

Với Công viên 23 Tháng 9, ông Cương đánh giá việc kết nối trực tiếp với ga Bến Thành là lợi thế lớn. Người dân có thể gửi ôtô rồi chuyển sang metro, qua đó hạn chế phương tiện cá nhân đi sâu vào khu vực trung tâm.

“Giá trị của bãi xe ngầm không chỉ nằm ở số chỗ đỗ được tạo ra, mà còn ở khả năng hỗ trợ giao thông công cộng và giảm áp lực phương tiện trên mặt đất” - ông Cương nói.

Đọc tin gốc tại đây.