Viện Hàn lâm cần chuyển trọng tâm từ số lượng sang chất lượng công bố
Thủ tướng nêu rõ Viện Hàn lâm cần đẩy mạnh nghiên cứu khoa học công nghệ theo hướng không chỉ tăng số lượng công bố, mà phải tăng tầm ảnh hưởng.
"Mở cửa" phòng thí nghiệm, đẩy mạnh hợp tác với các tập đoàn kinh tế tư nhân
Ngày 23.2, tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã tới thăm, làm việc và thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước trao Huân chương Lao động hạng Nhất tặng Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ (KHCN) Việt Nam.
Tại buổi lễ, Thủ tướng Chính phủ nêu rõ, lịch sử đã chứng minh, KHCN luôn là chìa khóa vạn năng, là yếu tố quyết định cho phát triển và sự thịnh vượng của quốc gia.
KHCN và đổi mới sáng tạo không chỉ là nền tảng mà còn là động lực chính, là nguồn lực, là lực lượng sản xuất trực tiếp để thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững đất nước.
Trong tiến trình đó, vai trò của những nhà nghiên cứu KHCN là lực lượng tiên phong; đặc biệt, Viện Hàn lâm chính là "pháo đài" quan trọng của tri thức, nơi kết tinh chất xám và sự sáng tạo vô tận của con người Việt Nam.
Thời gian tới, Viện Hàn lâm KHCN Việt Nam cần phát triển đột phá, khẳng định vai trò trung tâm KHCN hàng đầu Việt Nam, từng bước ngang tầm các nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới.
Mục tiêu đến năm 2030 trở thành tổ chức nghiên cứu KHCN hàng đầu trong khu vực Đông Nam Á, có năng lực cạnh tranh quốc tế ở một số lĩnh vực trọng điểm.
Viện cần tiên phong, gương mẫu, đi đầu trong việc nghiên cứu, ứng dụng KHCN trên tất cả các lĩnh vực, trong đó có trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và nghiên cứu, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về KHCN để làm căn cứ hoạch định chính sách.
Tập trung làm chủ các công nghệ lõi, công nghệ nguồn để giải quyết các vấn đề thực tiễn của đất nước, đưa các ngành Toán học, Vật lý, Hóa học, Sinh học đạt trình độ tiên tiến khu vực và thế giới vào năm 2030.
Khẳng định "khoa học không thể tách rời thị trường", Thủ tướng Chính phủ cho rằng Viện cần chủ động "mở cửa" phòng thí nghiệm, đẩy mạnh hợp tác với các tập đoàn kinh tế tư nhân, lấy doanh nghiệp làm trung tâm của hệ thống đổi mới sáng tạo; cần có cơ chế để nhà khoa học dám dấn thân vào thương mại hóa kết quả nghiên cứu, đưa các sáng chế trở thành những sản phẩm thực tế, đóng góp trực tiếp vào chuỗi giá trị sản phẩm.
Tạo môi trường tự do sáng tạo, "dám ước mơ, dám khát vọng" để thu hút nhân tài
Về nguồn nhân lực, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh cần tạo môi trường tự do sáng tạo, "dám ước mơ, dám khát vọng" để thu hút nhân tài cả trong và ngoài nước.
Về quản trị, cần chuyển mạnh từ "tư duy nhiệm vụ" sang "tư duy kết quả"; từ "làm nhiều" sang "làm trúng, làm đúng, làm đến nơi đến chốn"; từ "có hoạt động" sang "có sản phẩm cụ thể"; từ "có công trình" sang "có đóng góp lớn cho tăng năng suất, chất lượng, hiệu quả quốc gia".
Tiếp tục sắp xếp, tinh gọn bộ máy với phương châm "Tinh - Gọn - Mạnh - Hiệu năng - Hiệu lực - Hiệu quả".
Về thị trường, cơ chế phối hợp, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, cần đẩy mạnh nghiên cứu KHCN theo hướng không chỉ tăng số lượng công bố, mà là tăng tầm ảnh hưởng, tăng giá trị học thuật và tăng giá trị ứng dụng.
Tập trung vào những vấn đề khoa học cơ bản, công nghệ lõi, công nghệ chiến lược (như AI, bán dẫn, công nghệ sinh học, vật liệu mới, công nghệ biển, công nghệ vũ trụ). Phải hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh, có khả năng dẫn dắt, có vị thế trong khu vực và quốc tế.
Sau sắp xếp, Viện Hàn lâm KHCN Việt Nam đã giảm từ 38 đơn vị xuống còn 24 đơn vị trực thuộc, trong đó có 13 đơn vị nghiên cứu khoa học. Năm 2025, Viện có 2.300 công trình công bố trên các tạp chí uy tín; được cấp 105 bằng độc quyền sáng chế và giải pháp hữu ích, tăng 2,7 lần năm 2024.
Đọc bản gốc tại đây
