Xây dựng Nhà nước pháp quyền mạnh nhưng không lạm quyền, có kỷ cương nhưng không xa dân

Phát biểu tại hội trường, Tổng Bí thư gợi mở một số nhóm nội dung để các đại biểu cùng trao đổi, thảo luận sâu:

Về thể chế và pháp luật, chúng ta đã ban hành luật để quản lý xã hội bằng pháp luật, xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Nhưng trong thực tiễn, vẫn còn tình trạng "luật thì đúng mà làm thì khó". Trên nghị trường thì thông, nhưng xuống dưới cơ sở lại vướng.

Tổng Bí thư đề nghị các đại biểu tập trung nói thật rõ, vì sao có những đạo luật, những nghị định, những thông tư ban hành rất công phu, rất dày, nhưng cán bộ cơ sở không dám làm? Doanh nghiệp loay hoay xoay xở, người dân lúng túng, xuôi ngược. Chỗ nào trao quyền mà buộc người ta phải chịu trách nhiệm vượt quá khả năng kiểm soát của họ.

Về xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, Tổng Bí thư đề nghị ý kiến của các đại biểu tập trung vào câu hỏi: "Còn khoảng trống nào khiến người dân thấy "muốn thì được, không muốn thì thôi"? Còn tình trạng nào mà người dân phải “xin” những thứ lẽ ra họ được “hưởng”? Nếu chưa có câu trả lời đầy đủ, đó chính là chỗ Nhà nước pháp quyền chưa hoàn chỉnh".

Tổng Bí thư cũng nêu rõ, xây dựng Nhà nước pháp quyền của chúng ta là xây dựng một nhà nước mạnh nhưng không lạm quyền; có kỷ cương nhưng không xa dân; hành động quyết liệt nhưng vẫn nhân văn, thuyết phục, có đối thoại. Những định hướng như thế cần được làm thật rõ trong văn kiện Đại hội XIV.

Về phân cấp, phân quyền và tổ chức bộ máy, theo Tổng Bí thư, cần phải trả lời cho được hai câu hỏi: phân cấp những gì, cho ai, đi liền với điều kiện gì; và cơ chế chịu trách nhiệm, kiểm tra, giám sát sẽ như thế nào?

Tổng Bí thư đề nghị các đại biểu góp ý thẳng vào nội dung này. Nơi nào cấp dưới có thể quyết nhanh, sát dân hơn cấp trên thì phải mạnh dạn giao quyền. Nhưng giao quyền không phải là “đẩy việc xuống”, “đẩy rủi ro xuống”.

Giao quyền phải đi cùng nguồn lực, nhân lực, công cụ, và cả vùng an toàn pháp lý để cán bộ dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung chứ không phải chịu trách nhiệm cá nhân một cách oan uổng.

Tổng Bí thư đề nghị các đại biểu cho ý kiến cụ thể về mô hình chính quyền địa phương 2 cấp phải thiết kế thế nào để dân không bị xa chính quyền, không bị đứt gãy dịch vụ công? Đừng để tuyên bố tinh gọn bộ máy mà sinh thêm tầng nấc xin - cho ngoài thực tế.

Cùng với đó là mối quan hệ giữa 3 cấp chính quyền: trung ương, tỉnh/thành phố và cơ sở. 3 cấp phải là một chỉnh thể vận hành thông suốt, chia sẻ trách nhiệm và hỗ trợ nhau. Tuyệt đối không phải 3 lớp chuyên “chuyển trách nhiệm cho nhau” để nhân dân chạy vòng quanh.

Về tinh thần đổi mới tư duy, đổi mới cách làm, đổi mới quản trị quốc gia theo phương châm kiến tạo và vì dân, Tổng Bí thư chỉ rõ, thế giới thay đổi rất nhanh, thực tiễn trong nước cũng thay đổi rất nhanh. Nếu tư duy của chúng ta chậm hơn thực tiễn thì văn kiện sẽ lạc hậu ngay, thậm chí ngay khi vừa thông qua.

Tổng Bí thư đề nghị các đại biểu chỉ rõ chỗ nào còn thủ tục rườm rà làm doanh nghiệp nản lòng; chỗ nào người dân bức xúc vì đi lại nhiều lần mà không giải quyết được việc; chỗ nào còn "chạy cơ chế". Chúng ta nêu thẳng, không né tránh. Có nhìn thẳng thì mới sửa được những tồn tại, hạn chế đó.

"Theo các đại biểu, những người sát dân, hiểu đời sống thực tế, hiểu tâm tư cử tri thì còn những vấn đề nào chưa được gọi tên đúng mức trong văn kiện? Còn nút thắt nào nếu không tháo bây giờ thì 5 năm tới chúng ta sẽ phải trả giá đắt hơn?", Tổng Bí thư lưu ý và đề nghị nói thẳng, nói hết, nói rõ những điểm đó, phát hiện đó.

Đọc bản gốc tại đây